Ποιο κρέας πρέπει να αποφεύγουν τα παιδιά – Τι δείχνει νέα μελέτη σχετικά με την πρόσληψη νικελίου

Επιστημονική μελέτη εφιστά την προσοχή στους γονείς για

συγκεκριμένο κρέας και προτείνει θεσμοθέτηση ανώτατου ορίου νικελίου στα ζωικά προϊόντα

Η αξιολόγηση του διατροφικού κινδύνου για τα τοξικά στοιχεία επικεντρώνεται σε εκείνα που αναφέρονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2023/915 της Επιτροπής. Ωστόσο, νέα τοξικολογικά στοιχεία υποδηλώνουν την επέκταση της έρευνας σε άλλα στοιχεία, συμπεριλαμβανομένου του νικελίου. Το νικέλιο, το οποίο έχει ταξινομηθεί ως καρκινογόνο από τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο, εμφανίζεται κυρίως μέσω της τροφής και του νερού. Η περιεκτικότητα σε νικέλιο στα τρόφιμα επηρεάζεται από παράγοντες όπως η περιβαλλοντική μόλυνση και ο συγκεκριμένος τύπος τροφής.

 Στην πραγματικότητα, είναι γνωστό ότι τα τρόφιμα φυτικής προέλευσης τείνουν να έχουν υψηλότερα επίπεδα νικελίου από τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης. Τρόφιμα που συνήθως συνδέονται με υψηλή περιεκτικότητα σε αυτόν τον ρύπο περιλαμβάνουν το κακάο ή τα προϊόντα με βάση το κακάο, τα φασόλια, τους σπόρους, τους ξηρούς καρπούς και τα δημητριακά. Με στόχο την ενίσχυση της προστασίας της δημόσιας υγείας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα και συστάσεις της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), από την 1η Ιουλίου 2025 τέθηκαν σε εφαρμογή τα νέα ανώτατα επιτρεπόμενα όρια στην ΕΕ για την περιεκτικότητα νικελίου σε πλήθος τροφίμων (όπως ξηροί καρποί, λαχανικά, όσπρια, σοκολάτα, προϊόντα σόγιας, γαλακτοκομικά παρασκευάσματα και παιδικές τροφές) αλλά όχι στο κρέας.

Σε άτομα με υπερευαισθησία, η στοματική έκθεση σε αυτό το στοιχείο μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα που κυμαίνονται από δερματίτιδα έως συστηματικό σύνδρομο αλλεργίας στο νικέλιο. Επί του παρόντος, η συχνότητα εμφάνισης αλλεργίας στο νικέλιο στον γενικό πληθυσμό της Ευρώπης κυμαίνεται από περίπου 8% έως 19% μεταξύ των ενηλίκων και 8% έως 10% μεταξύ των παιδιών και των εφήβων, με σημαντικά υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης στις γυναίκες.

Σε αυτά τα άτομα, η κατάποση ενώσεων που περιέχουν νικέλιο μπορεί επίσης να οδηγήσει σε γαστρεντερικά συμπτώματα, όπως κοιλιακό άλγος, διάρροια, ναυτία και δυσκοιλιότητα. Αυτή η πάθηση, γνωστή ως σύνδρομο συστηματικής αλλεργίας στο νικέλιο, χαρακτηρίζεται από δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Με βάση αυτά τα στοιχεία, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων όρισε μια ανεκτή ημερήσια πρόσληψη (TDI) 13 μg/kg σωματικού βάρους/ημέρα, συνιστώντας περαιτέρω συλλογή δεδομένων για τον καθορισμό μέγιστων επιπέδων στα τρόφιμα.

Μελέτη στο ΙtalianJournalofFoodSafety, είχε στόχο την αξιολόγηση της διατροφικής έκθεσης των καταναλωτών, κατηγοριοποιημένων ανά ηλικιακή ομάδα, στο νικέλιο μέσω της κατανάλωσης πουλερικών, βοδινού και χοιρινού κρέατος, παρέχοντας τη βάση για έναν ολοκληρωμένο χαρακτηρισμό κινδύνου που σχετίζεται με αυτούς τους μήτρες τροφίμων. Η παρουσία νικελίου αξιολογήθηκε σε 809 δείγματα κρέατος (πουλερικά, βοδινό και χοιρινό κρέας). Διεξήχθη στατιστική ανάλυση για τον εντοπισμό διαφορών στις μέσες συγκεντρώσεις μεταξύ των διαφόρων τύπων κρέατος. Επιπλέον, τα επίπεδα μόλυνσης του νικελίου χρησιμοποιήθηκαν για την αξιολόγηση της διατροφικής έκθεσης διαφορετικών ηλικιακών ομάδων Ιταλών καταναλωτών μέσω της κατανάλωσης κρέατος, παρέχοντας έναν ολοκληρωμένο χαρακτηρισμό κινδύνου.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, τα νήπια ήταν η πιο εκτεθειμένη ηλικιακή ομάδα, ενώ οι ηλικιωμένοι ήταν οι λιγότερο εκτεθειμένοι. Σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, τα επίπεδα έκθεσης ακολούθησαν το μοτίβο: χοιρινό > πουλερικά > βοδινό κρέας. Γενικά, η κατανάλωση κρέατος συνέβαλε λιγότερο από το 1% της ΑΗΠ νικελίου για όλες τις ηλικιακές ομάδες. Συγκεκριμένα, η υψηλότερη συνεισφορά στην ΑΗΠ, ίση με 0,86%, σχετίζεται με την κατανάλωση χοιρινού κρέατος από νήπια. Συνεπώς, ενώ η συνολική έκθεση στο νικέλιο από το κρέας διαπιστώθηκε ότι ήταν χαμηλή, ορισμένες ομάδες καταναλωτών, όπως τα νήπια, έχουν αναγνωριστεί ως πιο ευάλωτες.

Αν και τα δεδομένα από αυτή τη μελέτη υποδηλώνουν ότι η μόλυνση από νικέλιο στα πουλερικά, το βοδινό και το χοιρινό κρέας έχει ελάχιστη επίδραση στην ανθρώπινη έκθεση, θέτοντας έναν αμελητέο κίνδυνο για τη δημόσια υγεία, οι ερευνητές τόνισαν πως από την άποψη της διαχείρισης κινδύνου, η συνεχής παρακολούθηση των επιπέδων νικελίου στο κρέας είναι απαραίτητη για την υποστήριξη των αρμόδιων αρχών στον εντοπισμό πιθανώς υποτιμημένων πηγών διατροφικής έκθεσης και στην εφαρμογή προληπτικών μέτρων. Αυτή η παρακολούθηση θα πρέπει να συνεχίσει να περιλαμβάνει δειγματοληψίες κρέατος από πολλαπλές γεωγραφικές περιοχές και για εκτεταμένες χρονικές περιόδους, ώστε να λαμβάνεται υπόψη η μεταβλητότητα των επιπέδων νικελίου στο περιβάλλον. Επιπλέον, οι Ευρωπαίοι νομοθέτες θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν τέτοια δεδομένα για να ορίσουν ένα νόμιμο όριο για το νικέλιο στο κρέας. Τέλος, είναι απαραίτητο να δοθεί προτεραιότητα στους κινδύνους από την πρόσληψη νικελίου μέσω του χοιρινού κρέατος στα νήπια, προωθώντας μια συνειδητή και ενημερωμένη προσέγγιση στην κατανάλωση κρέατος, τονίζοντας τη σημασία μιας ισορροπημένης και διαφοροποιημένης διατροφής για τον μετριασμό των πιθανών κινδύνων.