Οι χρυσοί κανόνες για να επιλέξετε ελαιόλαδο

Μην εμπιστεύεστε μόνο την ετικέτα ή το μπουκάλι. Δοκιμάστε,

συγκρίνετε, βρείτε τι ταιριάζει στον ουρανίσκο και τη χρήση σας.

Πρωταγωνιστής της μεσογειακής διατροφής, το ελαιόλαδο έχει κατακτήσει τις κουζίνες όλου του κόσμου. Πλούσιο σε μονοακόρεστα λιπαρά και αντιοξειδωτικά, το ελαιόλαδο συνδέεται με χαμηλότερα ποσοστά καρδιαγγειακών νοσημάτων, διαβήτη και φλεγμονών. Αν και δεν είναι σημαντική πηγή ω-3, παραμένει από τα πιο ωφέλιμα έλαια για καθημερινή χρήση. Ωστόσο, μπροστά στην τεράστια ποικιλία που υπάρχει στην αγορά –με εντυπωσιακές συσκευασίες, ετικέτες που υπόσχονται «μοναδικότητα» και τιμές που κυμαίνονται από λίγα ευρώ μέχρι… πολυτέλεια– δεν είναι πάντα εύκολο να ξεχωρίσει κανείς το αυθεντικό από το καθαρά εμπορικό. Προέλευση, ποιότητα, γεύση: ιδού τα βασικά κριτήρια για να κάνετε την καλύτερη επιλογή, σύμφωνα με τις ανάγκες, το γούστο και το πορτοφόλι σας.

 Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η επισήμανση του ελαιολάδου είναι υποχρεωτική: πρέπει να αναφέρεται η χώρα προέλευσης, η κατηγορία και η ελάχιστη διάρκεια διατήρησης (DDM). Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει πάντα διαφάνεια. Πολλά προϊόντα είναι μείγματα λαδιών από διαφορετικές χώρες, κάτι που φαίνεται σε ενδείξεις όπως «ελαιόλαδα Ε.Ε.» ή ακόμη και «μείγμα ελαιολάδων Ε.Ε. και εκτός Ε.Ε.» – δηλαδή από ολόκληρο τον κόσμο! Έτσι, η εικόνα «τοπικού» ελαιολάδου που προβάλλει το μπουκάλι δεν αντιστοιχεί πάντα στην πραγματικότητα.

AOP και IGP: εγγύηση γεύσης και ταυτότητας

Για όσους αναζητούν ελαιόλαδο με έντονο χαρακτήρα, οι ευρωπαϊκές πιστοποιήσεις Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (AOP) ή Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (IGP) αποτελούν την καλύτερη επιλογή. Εξασφαλίζουν δεσμό με το τοπικό έδαφος, κλίμα και τεχνογνωσία και προστατεύουν τον καταναλωτή από «ψεύτικα» λάδια.

Οι κατηγορίες του ελαιολάδου

Εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο: η ανώτερη κατηγορία, που προέρχεται από μηχανική έκθλιψη χωρίς χημική επεξεργασία ή υπερθέρμανση. Οποιαδήποτε οργανοληπτική ατέλεια το υποβιβάζει σε «παρθένο».

Παρθένο ελαιόλαδο: επίσης αγνό, αλλά με μικρές ατέλειες στη γεύση ή το άρωμα. Κατάλληλο για καθημερινή χρήση, ιδίως στο μαγείρεμα.

Εξευγενισμένο ελαιόλαδο: αποτέλεσμα βιομηχανικής επεξεργασίας, συχνά αναμειγμένο με παρθένο λάδι.

Πυρηνέλαιο: παράγεται από τα υπολείμματα της ελιάς με χημικές μεθόδους· χαμηλότερης ποιότητας.

Γεύσεις και αρώματα

Όπως και στο κρασί, έτσι και στο ελαιόλαδο, η γευστική παλέτα είναι πλούσια:

Φρουτώδες πράσινο: έντονα αρώματα χόρτων, αγκινάρας, ντομάτας· πλούσιο σε πολυφαινόλες, με ελαφριά πικράδα.

Φρουτώδες ώριμο: πιο στρογγυλό και γλυκό, με νότες αμυγδάλου ή ώριμων φρούτων.

Φρουτώδες μαύρο: σπάνιο, με νότες μανιταριού και κακάο, αποτέλεσμα ελεγχόμενης ζύμωσης.

Η πικράδα και το κάψιμο στο λαιμό δεν είναι ελάττωμα αλλά ένδειξη φρεσκάδας και αντιοξειδωτικών!

Προσοχή: Δεν χρειάζεται εξαιρετικό παρθένο λάδι για το τηγάνι ή το μαγείρεμα: ένα απλό «παρθένο» αρκεί, καθώς η θερμότητα καταστρέφει μεγάλο μέρος των αρωμάτων. Αντίθετα, αξίζει να κρατάμε ένα πιο εκλεκτό ελαιόλαδο για σαλάτες, ψωμί ή κρύες συνταγές.