Ναφθαλίνη: Σε ποια καθημερινά είδη βρίσκεται και πόσο επικίνδυνη είναι για την υγεία

Από τα παιδικά παιχνίδια μέχρι τα αδιάβροχα ρούχα, η ναφθαλίνη μπορεί

να βρεθεί σε καθημερινά αντικείμενα, προκαλώντας ανησυχίες για πιθανές βλάβες στην υγεία.

Το Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Αξιολόγησης Κινδύνων της Γερμανίας (BfR) δημοσίευσε νέες πληροφορίες για την παρουσία ναφθαλίνης σε προϊόντα καθημερινής χρήσης, έπειτα από επικαιροποίηση στοιχείων και πρόσφατες μελέτες. Η ναφθαλίνη είναι πολυκυκλικός αρωματικός υδρογονάνθρακας (PAK), ο οποίος παράγεται κυρίως από την επεξεργασία αρωματικών κλασμάτων πετρελαίου. Χρησιμοποιείται ως πρώτη ύλη για την παραγωγή πλαστικών και μπορεί να βρεθεί ως ακούσια προσμείξη σε παιχνίδια, αθλητικό εξοπλισμό, αξεσουάρ και άλλα προϊόντα με πλαστικά ή ελαστικά μέρη.

Η ναφθαλίνη δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιείται σκόπιμα σε ορισμένες κατηγορίες προϊόντων, αλλά δεν έχει πλήρη καθολική απαγόρευση.

Σύμφωνα με τους κανονισμούς της Ε.Ε. και τη γερμανική αξιολόγηση:

Στα καλλυντικά (π.χ. κρέμες, σαμπουάν) είναι εντελώς απαγορευμένη ως συστατικό (Κανονισμός ΕΕ 1223/2009).

Στα παιχνίδια απαγορεύεται λόγω της ταξινόμησής της ως πιθανώς καρκινογόνος (Κατηγορία 2), αλλά υπάρχουν περιορισμένες εξαιρέσεις όταν πληρούνται αυστηρά όρια ασφαλείας.

Στα καταναλωτικά προϊόντα γενικά (π.χ. πλαστικά μέρη, ρούχα) δεν προστίθεται εσκεμμένα, αλλά μπορεί να εμφανιστεί ως ακαθαρσία σε ορισμένα υλικά, όπως μαύρες χρωστικές (κάπνες) ή ορυκτέλαια.

Παλιότερα χρησιμοποιούνταν ως αντισκωριακό/εντομοκτόνο (ναφθαλίνες για ντουλάπες), αλλά στην Ε.Ε. έχει αντικατασταθεί πλήρως από άλλες ουσίες.

 Οι έλεγχοι σε Γερμανία και Ε.Ε. τα τελευταία χρόνια έχουν εντοπίσει ίχνη ναφθαλινίου σε παιδικά παιχνίδια, αξεσουάρ, ακόμη και παιδικά ρούχα και καροτσάκια. Σε πρόσφατη μελέτη (2025) βρέθηκε και σε παιδικά αδιάβροχα που αγοράστηκαν από την Κίνα ή μέσω διαδικτύου, ενώ περιορισμένες ποσότητες εντοπίστηκαν και σε προσωρινά τατουάζ για παιδιά.

Η ουσία μπορεί να απορροφηθεί από τον οργανισμό μέσω εισπνοής, κατάποσης ή επαφής με το δέρμα. Σε υψηλές εκθέσεις, έχει συνδεθεί με δερματικές αντιδράσεις, βλάβες στα μάτια, αναιμία και, σε πειράματα με ζώα, με φλεγμονές και ανάπτυξη όγκων στον αναπνευστικό ιστό. Στην Ε.Ε. έχει ταξινομηθεί ως ύποπτο καρκινογόνο (Κατηγορία 2) και ως «επιβλαβές σε περίπτωση κατάποσης».

Η ευρωπαϊκή και η γερμανική νομοθεσία απαγορεύει τη χρήση ναφθαλίνης σε καλλυντικά και παιχνίδια, ενώ ορίζει αυστηρά όρια για την παρουσία του σε άλλα προϊόντα. Οι εισαγωγείς και οι έμποροι είναι υποχρεωμένοι να διασφαλίζουν ότι τα προϊόντα που κυκλοφορούν είναι ασφαλή και δεν εγκυμονούν κινδύνους για την υγεία.

Οι καταναλωτές καλούνται να είναι προσεκτικοί, ειδικά όταν αγοράζουν προϊόντα άγνωστης προέλευσης μέσω διαδικτύου, και να προτιμούν είδη που πληρούν ευρωπαϊκές προδιαγραφές ασφαλείας.