Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα των άρθρων -Τα δημοσιεύματα στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν τους συγγραφείς.

Σεπτεμβρίου 21, 2015

Ανασυνθέτοντας την παλιά Αθήνα μέσα από παλιές ταινίες


Αν έχετε ψηφιακή φωτογραφική μηχανή ή scanner, είναι πολύ πιθανόν, στο συνοδευτικό σιντί με το λογισμικό, να υπάρχει ένα
πρόγραμμα συρραφής εικόνων. Το λογισμικό αυτό φαντάζομαι ότι πολλοί το περιφρονούν ή ακόμα και αγνοούν την ύπαρξή του, είναι όμως πολύ χρήσιμο, καθώς σου επιτρέπει να τραβήξεις μια φωτογραφία σε τμήματα και στη συνέχεια να τα συνθέσεις σε μία ενιαία φωτογραφία, σαν την παραπάνω, η οποία ή θα απαιτούσε πανάκριβο εξοπλισμό ή θα ήταν αδύνατον να τραβηχτεί.
Η τεχνική αυτή δεν περιορίζεται σε φωτογραφίες που έχουμε τραβήξει εμείς. Μπορούμε να την εφαρμόσουμε και σε καρέ από ταινίες, συνθέτοντας έτσι μια φωτογραφία από το φόντο κάποιας σκηνής. Αν, μάλιστα, η ταινία είναι και παλιά, η σύνθεσή μας αυτή ενδέχεται να μας δώσει μια φωτογραφία, η οποία ούτε τραβήχτηκε ποτέ, ούτε είναι δυνατόν, πλέον, να τραβηχτεί. Υπό αυτή την έννοια, η διαδικασία αυτή είναι ό,τι κοντινότερο έχουμε σε μια χρονομηχανή!
Ας κάνουμε, λοιπόν, ένα ταξιδάκι πίσω στο χρόνο, συνθέτοντας φωτογραφίες τής παλιάς Αθήνας, όπως αυτή μας παρουσιάστηκε μέσα από ελληνικές ταινίες. Κάνοντας κλικ στις φωτογραφίες, μπορείτε να τις δείτε σε μεγέθυνση.

Αρχίζουμε με ένα κλασικό πανόραμα τής Αθήνας από το Λυκαβηττό, κάτι που ίσως θα ήταν η πρώτη ιδέα κάποιου που θέλει να ασχοληθεί με πανοραμικές φωτογραφίες. Λίγο θολή, αλλά δίνει μια ιδέα περί τίνος πρόκειται.

Άλλο ένα πανόραμα της Αθήνας, αυτή τη φορά από την Πνύκα. Αριστερά το αστεροσκοπείο, προς το κέντρο και δεξιά ο Λυκαβηττός, και δεξιά η Ακρόπολη. Αν δεν έχετε πάει, αξίζει τον κόπο. Πάρτε και τη φωτογραφική σας μηχανή και τραβήξτε και σεις μια πανοραμική φωτογραφία!
Το ζευγαράκι στο δεξιό μέρος τής εικόνας είναι ο Κώστας Χατζηχρήστος με τη Μπεάτα Ασημακοπούλου!

Εδώ έχουμε ένα πανόραμα τής αρχαίας αγοράς, με την σχετικά νεόδμητη, τότε, στοά τού Αττάλου. Η σκηνή πρέπει να είναι παρμένη από την Αγία Μαρίνα.

Να και μια πανοραμική φωτογραφία από το λιμάνι τού Πειραιά, Εδώ βλέπουμε και κάποιους από τους περιορισμούς τής τεχνικής, όπου ένα από τα λογότυπα τού σταθμού έμεινε στη φωτογραφία, αφού δεν υπήρχε άλλο καρέ για να το κρύψει.

Κι άλλη μία, από τη δεκαετία τού 1950.

Η είσοδος του στρατοπέδου τής βασιλικής φρουράς, όπως λεγόταν τότε η σημερινή προεδρική φρουρά, στην οδό Ηρώδου τού Αττικού. Το πρόβλημα με το λογότυπο τού σταθμού είναι κάπως πιο έντονο.

Η πλατεία Ομονοίας, στην πριν από το Μετρό εκδοχή της. Η ταινία είναι σχετικά πρόσφατη, αλλά μας δίνει μια εικόνα τού πώς ήταν η πλατεία, όταν ο Ορέστης Μακρής έλεγε ότι θα παραθέριζε «παρά τους πίδακας τής Ομονοίας», όπου θα τον δρόσιζε το λοξό σιντριβάνι, που τόσο διακωμωδήθηκε.

Αυτή όμως η εικόνα είναι πολύ πιο παλιά! Δείχνει την πλατεία Ομονοίας πριν την κατασκευή τών… πιδάκων. Η σέπια απόχρωση προστέθηκε για να γίνει πιο… καλλιτεχνική η εικόνα.
Τα στέγαστρα αριστερά και δεξιά είναι τα ανθοπωλεία, τα οποία έφυγαν από εκεί το 1953, για να αρχίσει η ανακατασκευή τής πλατείας, ενώ το ανάποδο «Π» στο κέντρο, με το συμμετρικό του, που μόλις διακρίνεται στον πάτο, είναι οι δύο είσοδοι τού σταθμού τού Ηλεκτρικού. Αν προσέξετε, αριστερά και δεξιά τής κάθε εισόδου υπάρχει από μία κολόνα, πάνω στην οποία υπήρχε ένα φανάρι. Κάποια από τα φανάρια αυτά σώζονται στο μουσείο τών ΗΣΑΠ στο σταθμό τού Πειραιά.
Τέλος, οι κίονες, που βλέπετε περιμετρικά τής πλατείας, είναι αγωγοί εξαερισμού, οκτώ συνολικά τον αριθμό. Στη βάση τους υπήρχαν τσιμεντένια αγάλματα μουσών, ένα από τα οποία μόλις διακρίνεται στον κίονα πάνω δεξιά. Οκτώ κίονες, οκτώ μούσες. Μα, οι μούσες δεν ήταν εννέα; Ε, ναι. Η ένατη, η Καλλιόπη, λέγαν οι παλιοί, ήταν κάτω, στο σταθμό, ο οποίος φαίνεται ότι δεν πρέπει να διακρινόταν για την καθαριότητά του!

Πάμε τώρα στο Κολωνάκι, όπου στο κέντρο τής εικόνας φαίνεται το περίφημο, τότε, ζαχαροπλαστείο τού Παπασπύρου.

Συνεχίζουμε με Κολωνάκι, αλλά με καρέ από ένα πλάνο όπου η κάμερα δεν κινείται οριζόντια, αλλά πιο ελεύθερα. Έτσι δεν έχουμε αρκετά καρέ, για να γεμίσουμε ολόκληρο το ορθογώνιο, αλλά ακόμα και έτσι μπορούμε να αποκτήσουμε μια γενική αίσθηση τού χώρου.
Παρατηρήστε το καμπύλο σχήμα τού πεζοδρομίου, εκεί που είναι τα τραπεζάκια. Σύμφωνα με το Ζάχο Χατζηφωτίου, το σχήμα, που έπαιρνε το πεζοδρόμιο, θύμιζε στους παλιούς Κολωνακιώτες… μπιντέ, οπότε δίναν, με πάσα σοβαρότητα, ραντεβού για καφέ στον μπιντέ!
Δεν ξέρω αν πρόκειται για σύμπτωση, αλλά στην περιοχή συχνά τρέχουν στο δρόμο νερά από κάπου, και στη φωτογραφία ο δρόμος είναι βρεγμένος. Από πότε έχουν να διορθώσουν τη διαρροή;

Το κτήριο τής παλιάς βουλής στην οδό Σταδίου, πάλι με ελεύθερη κίνηση της κάμερας.
Ο ασφαλτοστρωμένος δρόμος, μπροστά από το άγαλμα τού Τρικούπη, δεν υπάρχει πια, καθώς το παρκάκι αριστερά έχει ενωθεί με τον κήπο δεξιά, με ένα πλακόστρωτο μονοπάτι να ακολουθεί τη χάραξη τού παλιού δρόμου.
Επειδή θα ρωτήσετε, αυτό το «ΦΑΦΦ», στην ταράτσα τού κτηρίου στην οδό Κολοκοτρώνη, μάλλον είναι διαφήμιση για τις ραπτομηχανές PFAFF, τον καιρό που ακόμα αποδίδαμε τις ξένες επωνυμίες στα Ελληνικά, μιλώντας για Σήμενς, Φίλιπς και, υποθέτω, Φαφφ.
Τα πλάνα από τα οποία συντέθηκε η φωτογραφία είναι από την ταινία η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα, όπου υποτίθεται ότι έδειχναν τι έβλεπε ο Γιώργος Κωνσταντίνου από το παράθυρο του ξενοδοχείου του. Όμως, κάτω αριστερά, θα δείτε τα κάγκελα τού μπαλκονιού, απ’ όπου έγινε η λήψη, οπότε είναι προφανές ότι η λήψη δεν έγινε από παράθυρο, όπως φαίνεται στην ταινία. Εξ άλλου, είναι προφανές ότι το παράθυρο τής ταινίας είναι στο στούντιο, καθώς, αν επρόκειτο για πραγματικό παράθυρο, η κάμερα θα έπρεπε να ήταν ιπτάμενη!


Τελειώνουμε με δύο εικόνες τής Ριζαρείου σχολής, στη λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας, απέναντι από τον Ευαγγελισμό, όπου έχουμε χρησιμοποιήσει μία διαφορετική τεχνική. Εδώ η κάμερα είναι ακίνητη και τραβάει συνέχεια. Συνδυάζοντας με το χέρι το υπόβαθρο από πολλά καρέ, καταφέραμε να αφαιρέσουμε την κίνηση από το δρόμο, ώστε να αναδειχτεί το υπόβαθρο.
Στην πρώτη φωτογραφία, βλέπουμε το μαντρότοιχο της Ριζαρείου, όπου τώρα υπάρχει ένα χαμηλό πεζούλι, με εισόδους προς το πάρκο, που δημιουργήθηκε στο χώρο όπου ήταν χτισμένα τα κτήρια τής σχολής. Οι μαυρίλες στο δρόμο, αριστερά απ’ το κεφάλι τού Βασιλάκη Καΐλα, είναι… ακαθαρσίες από άλογα. Μάλιστα, στην ταινία φαίνεται να περνά απ’ το δρόμο και ένα απόσπασμα ιππικού!
Στη δεύτερη φωτογραφία, η κάμερα έχει μετατοπισθεί πιο αριστερά, στο άκρο τού οικοπέδου τής Ριζαρείου. Η κατασκευή που φαίνεται στο βάθος, μεταξύ Βασιλίσσης Σοφίας και Βασιλέως Κωνσταντίνου, είναι ένας μεταλλικός σκελετός, πάνω στον οποίον ήταν αναρτημένη μια φωτεινή διαφήμιση, αν θυμάμαι καλά τού Παπαστράτου. Αργότερα αντικαταστάθηκε από διαφήμιση τής Κόκα Κόλα.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου