Το Οροπέδιο Λασιθίου

Το Οροπέδιο Λασιθίου είναι μια γραφική πεδιάδα στο νομό Λασιθίου περίπου 70χμ ανατολικά του Ηρακλείου. Το σχήμα του είναι στενόμακρο, από την ανατολή προς τη δύση, σε μήκος 10 χιλιομέτρων και πλάτος 4-5 χιλιομέτρων και βρίσκεται σε υψόμετρο 840 μέτρων. Περικλείεταιαπό βουνά-Σελένα, Αφέντη, Λουλουδάκι, Σπαθί, Καθαρό και Βαρσάμη. Στην ανατολική πλευράυψώνεται ως νησίδα μέσα στην πεδιάδα ένας λόφος, η Κεφάλα, που χωρίζει το οροπέδιο σε δυο μέρη.



Τα χωριά διάσπαρτα σε όλο το οροπέδιο-Λαγού, Τζερμιάδο, Φαρσάρο, Μαρμακέτο, Μέσα Λασίθι, Μέσα Λασιθάκι, Αγιος Κωνσταντίνος, Αγιος Γεώργιος, Αβρακόντες, Καμινάκι, Μαγουλάς,Ψυχρό, Πλάτη, Αγιος Χαράλαμπος, Κάτω Μετόχι, Πινακιανό-με τους κατοίκους τους να ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία.

Το οροπέδιο είναι γνωστό και για τους γραφικούς πια ανεμόμυλους. Εμπνευστής τους ήταν ο «Σπιρτοκούτης» Μανόλης Παπαδάκης από το Ψυχρό και αργότερα τους εξέλιξε ο μαθητής του, ο «Μαρκοστεφανής» Στέφανος Μαρκάκης από το Μαρμακέτο. Τις δεκαετίες του ’50 και του ’60 το οροπέδιο ήταν ένα από τα πρώτα αιολικά πάρκα της Ευρώπης. Υπήρχαν περίπου 16 χιλιάδες ανεμόμυλοι που αντλούσαν τα υπόγεια ύδατα, που υπάρχουν στη δυτική πλευρά του, με τα οποία πότιζαν τις καλλιέργειες τους οι κάτοικοί του. Οι ανεμόμυλοι με τα λευκά πανιάχρησιμοποιούνταν για δυο αιώνες για το πότισμα της γης.

Η εύφορη γη του οροπεδίου προσέλκυσε κατοίκους από τη νεολιθική εποχή (6.000 π.Χ.) και από τότε κατοικείται συνεχώς. H κτηνοτροφία και η γεωργία ήταν οι κύριες ασχολίες των κατοίκωναπό την αρχαιότητα. Σήμερα η μεγάλη πόγλη του ορεινού όγκου της Δίκτυς έχει μετατραπεί σε ένα τεράστιο κήπο, ο οποίος ακόμα και πριν από λίγα χρόνια υδρευόταν από τα νερά που αντλούσαν οι χιλιάδες ανεμόμυλοι.

Παρά τον τεράστιο αριθμό τους κατά το παρελθόν, οι περισσότεροι από αυτούς σήμερα έχουνεγκαταλειφθεί. Μόνο 18 εξακολουθούν να έχουν τα άσπρα πανιά τους συγκεντρωμένοι στην πλευρά του Πινακιανού. Οι υπόλοιποι έδωσαν τη θέση τους σε σύγχρονους που λειτουργούν με ντίζελ και ηλεκτρικές αντλίες.


Το Οροπέδιο Λασιθίου προσελκύει χιλιάδες τουρίστες. Ιδιαίτερος πόλος έλξης αποτελεί το Δικταίο Άντρο, πάνω από το χωριό Ψυχρό, το σπήλαιο στο οποίο κατέφυγε η Ρέα για να γεννήσει τον μελλοντικό πατέρα των θεών Δία. Οι εναπομείναντες ανεμόμυλοι προσθέτουν τη δική τουςγοητευτική νότα στο τοπίο. Πεζοπορία, ποδηλατάδες, αναρρίχηση στις βουνοκορφές, αγροτουρισμός, επαφή με τη φύση-τα οφέλη από την επίσκεψη στο Οροπέδιο Λασιθίου.

Το είδαμε εδω