Η συγκέντρωση των «παραιτηθείτε» που έγινε την στην πλατεία Συντάγματος και ο εκλογικός νόμος είναι εκ πρώτης όψεως δύο θέματα που δεν συνδέονται. Έχουν όμως ένα σημείο τομής. «Συναντώνται», από διαφορετικές αφετηρίες, στην πολιτική διαπάλη για τις...νέες ισορροπίες και συσχετισμούς εν όψει του φθινοπώρου...
Ύστερα από το κλείσιμο της αξιολόγησης και την απόφαση για εκταμίευση της δόσης, αφενός ο ΣΥΡΙΖΑ και αφετέρου η ΝΔ επιχειρούν να διαμορφώσουν τη στρατηγική τους για την επόμενη περίοδο. Στο πλαίσιο αυτό, εξελίσσεται σε μείζον το ζήτημα των συμμαχιών τους καθώς τόσο ο Αλέξης Τσίπρας όσο και ο Κυριάκος Μητσοτάκης εκτιμούν, με βάση τις τάσεις της κοινής γνώμης, ότι η χώρα εισέρχεται σε μια νέα περίοδο «ασθενούς δικομματισμού». Αυτό σημαίνει ότι η πορεία προς τις επόμενες κάλπες, οψέποτε στηθούν, θα συνοδευτεί από ισχυρές μάχες για να κερδηθούν οι όμοροι χώροι και να συγκροτηθούν ευρύτερες εκλογικές παρατάξεις.
Η σφοδρή επίθεση που εξαπέλυσε πρώτος ο υπουργός Παιδείας Νίκος Φίλης στους διοργανωτές της συγκέντρωσης της Τετάρτης και μέσω αυτών στη ΝΔ δεν ήταν μια μεμονωμένη ενέργεια, όπως την ερμήνευσαν ορισμένοι. Αυτό αποδείχθηκε στη συνέχεια όταν προσαρμόστηκε στη γραμμή του και επισήμως η κυβέρνηση δια της κ. Γεροβασίλη και άλλων στελεχών της ενώ ο ίδιος ο υπουργός Παιδείας αποκάλυψε στη συνέχεια ποιος ήταν, εκτός από την ταύτιση με τη ΝΔ, ο απώτερος στόχος. «Αναγκάσαμε το ΠΑΣΟΚ να πάρει ρητές αποστάσεις, το δε Ποτάμι να προσπαθεί κι αυτό να οριοθετηθεί από αυτή τη διαδικασία» όπως είπε χαρακτηριστικά.
Το αποτέλεσμα αυτό -ανεξάρτητα από το βαθμό επιτυχίας της συγκέντρωσης- επετεύχθη. Το ΠΑΣΟΚ, που για τον ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται σε σχετική προτεραιότητα, διχάστηκε και δημοσίως με αφορμή τους «παραιτηθείτε» καθώς άλλα στελέχη του υποστήριξαν επωνύμως και με πάθος τη σχετική πρωτοβουλία ενώ άλλα πήραν σαφείς αποστάσεις ή και διαφώνησαν πλήρως. Όταν όμως ο κ. Φίλης μιλά για το ΠΑΣΟΚ που πήρε «ρητές αποστάσεις» αναφέρεται στη σημερινή ηγεσία του και προσωπικά στην Φώφη Γεννηματά.
Όπως αναφέρουν πληροφορίες της «κυριακάτικης δημοκρατίας», η κ. Γεννηματά δεν είδε από την πρώτη στιγμή με καλό μάτι τη διοργάνωση μιας τέτοιας συγκέντρωσης θεωρώντας κατ' αρχάς ότι αφανής συνδιοργανωτής της ήταν (μέσω δικών του στελεχών) ο Ευ. Βενιζέλος προκειμένου να σύρει το ΠΑΣΟΚ δίπλα στη ΝΔ. Παρά τις δηλώσεις που έκανε για λόγους τακτικής (ή και ανάγκης) όταν αργότερα η κατάσταση οξύνθηκε, η κ. Γεννηματά βρίσκεται σε μια φάση που δεν θέλει να ταυτίζεται ή να συνδέεται το όνομά της με τον κ. Μητσοτάκη εκτιμώντας, εκτός των άλλων, ότι κάτι τέτοιο πιέζει έτι περαιτέρω τα ποσοστά του κόμματός της.
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη παράμετρος που έχει σχέση με τον εκλογικό νόμο. Οι προσφορές που κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ για ένα σύστημα απλής αναλογικής σημαντικά ευνοϊκότερο από το σημερινό για τα μικρά κόμματα αντιμετωπίζονται ήδη θετικά στην Χαριλάου Τρικούπη.
Εν ολίγοις οι εξελίξεις του τελευταίου διαστήματος επιφέρουν όπως φαίνεται μια μετατόπιση του κέντρου βάρους, όσον αφορά τουλάχιστον το ΠΑΣΟΚ, πιο κοντά στον ΣΥΡΙΖΑ. Αυτό, σε επίπεδο πολιτικών εντυπώσεων αρχικά, διευκολύνει το σχεδιασμό του κ. Τσίπρα -εν μέσω της θερινής καταιγίδας των νέων μνημονιακών μέτρων- για τη συγκρότηση της νέας κεντροαριστεράς που επιδιώκει υπό την ηγεμονία του. Αντίστοιχα απομονώνει τον κ. Μητσοτάκη από εν δυνάμει συμμάχους με τους οποίους φλέρταρε την προηγούμενη περίοδο για το σχηματισμό αντικυβερνητικού μετώπου.
Εκτός από το ΠΑΣΟΚ μάλιστα και το Ποτάμι όπως και η Ένωση Κεντρώων ωθούνται -τουλάχιστον με τα έως στιγμής δεδομένα- στην αποδοχή του νέου εκλογικού συστήματος εφόσον μπορεί να εξασφαλίσει την επιβίωσή τους. Θεωρείται επίσης πολύ δύσκολο να προκαλέσει ρήγμα για το θέμα αυτό στο ΠΑΣΟΚ η πλευρά του κ. Βενιζέλου.
Τούτων δοθέντων, θεωρείται εφικτός ο στόχος να συγκεντρωθούν οι 200 θετικές ψήφοι που απαιτεί το Σύνταγμα προκειμένου ο νέος νόμος να εφαρμοστεί από τις αμέσως επόμενες εκλογές. Εκτός από τους 153 βουλευτές των ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ, το ΠΑΣΟΚ διαθέτει 16, το Ποτάμι 10 και η Ένωση Κεντρώων 9. Έτσι ακόμη κι αν το ΚΚΕ που έσπευσε να πει όχι δεν υπερψηφίσει, (η Χρυσή Αυγή δεν έχει πάρει θέση), ο συσχετισμός είναι οριακός και το τελικό αποτέλεσμα θα επηρεαστεί μάλλον και από τους ανεξάρτητους (Στ. Παναγούλης, Ν. Νικολόπουλος, Λ. Γρηγοράκος, Χ. . Θεοχάρης).
Με την υπόθεση του εκλογικού νόμου, στον απόηχο της κινητοποίησης των «παραιτηθείτε», ο κ. Τσίπρας δεν επιχειρεί απλώς να φρενάρει την προοπτική ανόδου της ΝΔ στην εξουσία αλλά και να προωθήσει ένα ευρύτερο στρατηγικό σχέδιο για τον έλεγχο της κεντροαριστεράς ως «παράταξης» πια. Αυτό, σε συνδυασμό με τις αλλαγές που ετοιμάζονται για διάφορα θεσμικά και κοινωνικά ζητήματα εν όψει της συνταγματικής αναθεώρησης, επιχειρείται να πάρει τη μορφή της επόμενης ημέρας των μνημονίων με «προοδευτικό πρόσημο».
Φαίνεται μάλιστα ότι ο κ. Τσίπρας δεν θα περιορίσει τα ανοίγματά του στα νυν κοινοβουλευτικά κόμματα. Αποκλειστικές πληροφορίες της «κυριακάτικης δημοκρατίας» αναφέρουν ότι προ ημερών είχε μακρά τηλεφωνική συνομιλία εφ' όλης της ύλης με τον Γιώργο Παπανδρέου ο οποίος λίγα εικοσιτετράωρα αργότερα μίλησε στη Θεσσαλονίκη, κλήθηκε από την ΕΡΤ 3 να παραχωρήσει συνέντευξη και άφησε ανοικτό ανοικτό το ενδεχόμενο συνεργασίας με τον ΣΥΡΙΖΑ εφόσον υπάρξει συμφωνία σε προγραμματική βάση.
Άλλωστε γίνεται ήδη ένα λάθος σε σχέση με τον προωθούμενο εκλογικό νόμο. Βεβαίως η μείωση ή και η πλήρης αφαίρεση του μπόνους δυσκολεύει πολύ το σχηματισμό κυβέρνησης από το πρώτο κόμμα. Πέραν αυτού όμως αν ενσωματωθούν, όπως επιδιώκεται, στοιχεία και από το περίπλοκο ιταλικό σύστημα, θα προσμετρώνται οι ψήφοι των συνεργαζόμενων κομμάτων -ακόμη κι αν δεν πιάσουν το όριο για να μπουν τα ίδια στη Βουλή- υπέρ του συνασπισμού στον οποίο θα μετέχουν.
Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι υπό ορισμένες συνθήκες το δεύτερο κόμμα -εφόσον ηγείται ενός σχήματος με πολλά παρακλάδια ακόμη και μικρά σαν τις παλιές συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ και το οποίο πανελλαδικά εξασφαλίζει μεγαλύτερο άθροισμα ψήφων- θα μπορεί να βρεθεί με περισσότερες έδρες στη Βουλή. Κι αυτό όπως φαίνεται είναι το μεγάλο δέλεαρ που τώρα προσφέρει ο κ. Τσίπρας...
Ανδρέας Καψαμπέλης
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου