Περίπου 8.000 Βαυαροί υπήκοοι ήρθαν στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Όθωνα. Η πλειοψηφία ήταν στρατιώτες [1].
Ο Βολφ Ζάιντλ τους υπολογίζει σε 3.500 Βαυαρούς στρατιώτες και σε άλλους τόσους εθελοντές, που τους αντικατέστησαν· το μεγάλο ποσοστό των θανάτων εξ αιτίας του κλίματος και των ασθενειών -ο Ζάιντλ μιλάει για το 50%- σήμανε για πολλούς το πρόωρο τέλος. Πλάι στους στρατιώτες, ήρθαν ακόμη υπάλληλοι του βαυαρικού κράτους, δάσκαλοι, αρχιτέκτονες, έμποροι, τεχνίτες που δούλευαν πότε για το ελληνικό, πότε για το βαυαρικό δημόσιο ή εργαζόντουσαν για τα μέλη της βαυαρικής παροικίας. Άλλοι ήρθαν ως έποικοι, αγόρασαν γη και πήραν την ελληνική υπηκοότητα.
Το λιμάνι του Πειραιά το 1837. Από εδώ έφυγαν οι Βαυαροί.
Οι Ελληνες αγωνιστές του απελευθερωτικού αγώνα αισθάνθηκαν πολύ γρήγορα σε οικονομικά και κοινωνικά μειονεκτική θέση έναντι των πιο μορφωμένων εποίκων, κυρίως σε ό,τι αφορά τη δυνατότητα πρόσβασης στα δημόσια αξιώματα. Αυτό τροφοδότησε τον «αντιβαυαρισμό» που οδήγησε τους περισσότερους Βαυαρούς ήδη από τη δεκαετία του τριάντα πίσω στην πατρίδα τους.
Επιστροφή
Κατά τη διάρκεια της επανάστασης του 1843 που οδήγησε στο πρώτο ελληνικό σύνταγμα το θέμα ετέθη και πάλι: Όλοι οι Βαυαροί και οι υπόλοιποι αλλοδαποί έπρεπε να απομακρυνθούν από το δημόσιο τομέα με εξαίρεση ορισμένους φιλέλληνες. Όποιος είχε αρκετά χρήματα για το ταξίδι ως την Τεργέστη και για τη μετάβαση απ’ εκεί στο Μόναχο εγκατέλειψε τη χώρα το Σεπτέμβριο του 1843 [2].
Ο αριθμός αυτών ήταν πολύ μικρός. Δεν περιελάμβανε καν τους εύπορους. Στη Γερμανία σχηματίστηκαν επιτροπές για τον επαναπατρισμό των Βαυαρών. Ένα κονσέρτο του Franz Liszt για τη συγκέντρωση ενός ποσού ενισχύσεως των προσφύγων απέφερε στις αρχές Δεκεμβρίου του 1843, 1.231 γκούλντεν. Σε μια έκθεση του βαυαρικού προξενείου στην Αθήνα γράφει ο επιτετραμμένος Γκάσσερ: «Μία πρώτη ομάδα ήταν οι υπηρετούντες στην αυλή που είχαν ακόμα απαιτήσεις από τις συμβάσεις εργασίας τους, τις οποίες δύσκολα ωστόσο μπορούσαν να πραγματοποιήσουν. Μία δεύτερη ομάδα είχε συνάψει ανακλητά συμβόλαια με την ελληνική κυβέρνηση χωρίς να διαθέτει πλέον την παραμικρή απαίτηση. Μία τρίτη ομάδα απετελείτο από τεχνίτες, εργάτες κερδοσκόπους που είχαν «έρθει εδώ με δικό τους ρίσκο προκειμένου να αναζητήσουν την τύχη τους και ατύχησαν εξ αιτίας των συνθηκών ή εξ αιτίας δικών της ευθυνών» [3]. Στους πρώτους διέθεσε κονδύλι 1.600 δραχμών για το ταξίδι της επιστροφής, στη δεύτερη ομάδα τα μισά και στους τρίτους μόνο 150.
Σε μία τέταρτη ομάδα «που έπρεπε να απομακρυνθεί, έστω και παρά τη θέλησή της, προκειμένου να χάσουν οι Ελληνες από τα μάτια τους την μειωτική περίπτωση του κακού παραδείγματος» φαίνεται ότι δεν διέθεσε οτιδήποτε.
Πρόσφυγες
Η κατάσταση των προσφύγων ήταν άθλια. Και η αναχώρηση των 330 που ήθελαν να εγκαταλείψουν την Ελλάδα, κυρίως διότι είχαν μείνει χωρίς εισοδήματα ανεβάλετο τουλάχιστον ως την αρχή του 1844. Ο αριθμός τους ηύξανε μέρα με τη μέρα, ιδιαίτερα εκείνων που ήταν πιο φτωχοί (τεχνίτες, χειρώνακτες).
«Ο συνωστισμός», έγραφε ο επιτετραμμένος προς τις αρχές του Μονάχου, γινόταν όλο και μεγαλύτερος όσο πιο πιεστικές γίνονταν οι ανάγκες μιας τάξης που είχε μάθει να ζει από τη μία μέρα στην άλλη και ξαφνικά έβλεπε εαυτή αποκομμένη από κάθε βιοπορισμό».
Τελικά, ανέβηκαν στο πλοίο για την Τεργέστη, περίπου εκατό επιλεγμένοι Γερμανοί σε αθλία κατάσταση: «Ήταν αδύνατο», γράφει ο επιτετραμμένος, «να πάρουμε όλους όσους ήθελαν να φύγουν». Στην Αθήνα, τους μοίρασαν παλτά και ρούχα, διότι δεν ήθελαν να τους δουν να κατεβαίνουν γυμνοί. «Κάποιοι ωστόσο πούλησαν το παλτό που τους χαρίσαμε για να μεθύσουν για τελευταία φορά στην Ελλάδα» [4].
Επιθέσεις
Η εξέγερση της 23ης Οκτωβρίου 1863 ήταν λίγο χειρότερη για τους Βαυαρούς. Τη νύχτα της 24ης προς 25η Οκτωβρίου δέχθηκαν επιθέσεις και λεηλατήθηκαν [5].
Πολλοί, 78 άτομα, φορτώθηκαν αυθημερόν στο καράβι για Τεργέστη. Από εκεί με αμαξοστοιχία τρίτης θέσης μεταφέρθηκαν στο Μόναχο: Η μεταφορά τους στοίχισε 30 γκούλντεν για τους ενήλικους και 15 για τα παιδιά [6].
Όσοι έμειναν πίσω ήταν συγκεντρωμένοι στο Ηράκλειο Αττικής, τη βαυαρική παροικία κοντά στην Αθήνα. Επρόκειτο για τη μοναδική παροικία Βαυαρών φαντάρων σε ολόκληρη την Ελλάδα [7].
Επειδή δεν είχαν όμως εύκολα πρόσβαση σε γυναίκες από τον ορθόδοξο πληθυσμό, παντρεύονταν αποκλειστικά με κορίτσια από την καθολική Σύρο. Σε αυτό το μέρος ίδρυσε και ο Φουξ (στα ελληνικά Φιξ) την πρώτη ελληνική ζυθοποιία.
Σημειώσεις:
Βολφ Ζάιντλ: «Βαυαροί στην Ελλάδα». Μόναχο 1970, σε λ. 154.
Ιρμγκαρντ Βίλμχαρμ: «Οι αρχές τον Ελληνικού εθνικού κράτους 1833-1843» Μόναχο / Βιέννη 1973 σε λ. 231,239.
Βαυαρικό Κεντρικό Κρατικό Αρχείο ΜΑ 84282 Γράμμα του Γκάσερ στην Αθήνα προς το βασιλέα σ. 12.1843.
Βαυαρικό Κεντρικό Κρατικό Αρχείο ΜΑ 84282 Γκάσερ στον βασιλέα 4.3.1844.
Βαυαρικό Κεντρικό Κρατικό Αρχείο ΜΑ 84311 ο βαρόνος Χόμπες στην Αθήνα στον βασιλέα 25.10.1862.
Βαυαρικό Κεντρικό Κρατικό Αρχείο 84311 ο πρόξενος στην Τεργέστη Γκβίνερ στον Βαυαρό πρωθυπουργό Σρένα στο Μονάχο, 31.10.1862 και 5.11.1862 με σχετική λίστα
Βολφ Ζάιντλ, «Βαυαροί στην Ελλάδα» σελ. 159-161.
ΜΑΡΙΤΑ ΚΡΑΟΥΣ
ΟΙ ΒΑΥΑΡΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
ΕΠΤΑ ΗΜΕΡΕΣ
Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
ΑΘΗΝΑ
29 ΑΥΓ 1993
πηγή
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου