Εγώ θα ξανανέβω στον Πενταδάκτυλο. Αν δεν προλάβω να με πάτε σεις. Μου το χρωστάτε!

H oμιλία Βάσου Λυσσαρίδη στο συνέδριο της ΕΔΕΚ (22 Ιούλη 2001)...
O Γιατρός επίκαιρος όσο ποτέ! Μαζί με τον Ανδρέα, ηγέτες που ευτυχώς μας έχουν αφήσει τις Πολιτικές και Εθνικές διαθήκες για τον Ελληνισμό, την Πατρίδα και το Σοσιαλισμό!
Αλλοίμονο σ' αυτούς που υπέστησαν την λοβοτομή των ευρωΠΕΩΝ... οι ευρωλιγούρηδες σοσιαΛΗΣΤΕΣ!Συναγωνίστριες, αδέλφια, φίλοι, συναγωνιστές,
Aυτή είναι η τελευταία μου συνάντηση μαζί σας ως προέδρου.
Αυτός είναι ο τελευταίος μου απολογισμός.
Έτσι, ευλαβικά, θέλω να καταθέσω την ευγνωμοσύνη μου, τον σεβασμό μου και την απέραντη αγάπη μου σε όλους εσάς που τόσα με διδάξατε, που δώσατε νόημα στη ζωή μου.
Ένα τίτλο θα συντηρήσω ως το τέλος της ζωής μου. Ένα τίτλο που κανείς δεν μπορεί να μου τον στερήσει. Τον τίτλο του Εδεκίτη.
Ήταν, είναι και θα παραμείνει διαχρονικό μου βίωμα ότι ζωή χωρίς...
αξιοπρέπεια, χωρίς περηφάνεια, χωρίς προσήλωση σε αρχές, χωρίς ελευθερία δημοκρατία και αλληλεγγύη δεν έχει νόημα.
Αν αυτό είναι ρομαντισμός θέλω να παραμείνω αδιόρθωτα ρομαντικός.
Σε κανένα δεν θα επιτρέψω να αμφισβητήσει τη προσήλωση μου στη δημοκρατία και τη συλλογικότητα. Σε κανένα δεν θα επιτρέψω να αμφισβητήσει τη στενή επαφή μου με όλους τους απλούς Εδεκίτες και τον απόλυτο σεβασμό μου στις θέσεις τους.
Εσείς το ξέρετε.
Γιατί ο καθένας από σας με αισθάνετε δικό του κι εγώ αισθάνομαι τον καθένα από σας μέλος μιας μεγάλης προσωπικής μου οικογένειας.
Είσαστε όλοι σας παιδιά μου. Θα παραμείνετε όλοι σας παιδιά μου. ΟΛΟΙ. Νάστε καλά που δίνετε νόημα και ομορφιά στη ζωή αυτού του τόπου.
Νάστε καλά που μου δώσατε τη περηφάνια να ανήκω στις τάξεις σας.
Νάστε καλά.
Σ΄αυτή την αποχαιρετιστήρια μας συνάντηση σας οφείλω ένα αδρό απολογισμό πεπραγμένων.
Πολύ την καθυστέρησα τη φτωχή μου καταμέτρηση.
Γιόμισα τη ζωή με να και πρέπει, κι όσο που έμαθα να περπατώ μου τέλειωσε ο δρόμος.
Όμως, αγαπημένοι μου σύντροφοι, το μήνυμα μου παραμένει σταθερό.
Κάποιοι προσπαθούν να δολοφονήσουν το όραμα. Κάποιοι σας ζητούν να προσαρμοστείτε σε στεγνά δήθεν ρεαλιστικά δεδομένα. Κάποιοι προσπαθούν να πουν πως οι αριθμοί είναι υπέρτεροι των ιδεών.
Αδέλφια μου.
Πρόοδος χωρίς όραμα, χωρίς νέες ιδέες, χωρίς νέα καθήκοντα δεν υπάρχει.
Ασφαλώς η πολιτική είναι η επιστήμη του εφικτού. Αν εφικτό είναι η αναπαραγωγή των κατεστημένων η ζωή και η κοινωνία παραμένει στάσιμη.
Οι αιθεροβάμονες που αγνοούν συνθήκες και δεδομένα είναι ανεδαφικοί.
Οι ονειροκτόνοι είναι επικίνδυνοι.
Φέρατε ένα καινούριο πνεύμα στη πολιτική ζωή αυτού του τόπου. Σπάσατε το μονοπώλιο των ποικιλώνυμων κατεστημένων. Γι΄αυτό κα σας πολέμησαν και σας πολεμούν με πείσμα.
Όμως το μέλλον είναι δικό σας. Οι πολιτικοί μαγαζάτορες θα σας καταδιώκουν γιατί όπως μας λέει ο δικός μας ο Δώρος διώχνετε τους πελάτες απ΄τα μαγαζιά.
Όμως να το θυμάσθε. Τους μαγαζάτορες τους ενταφιάζει η ιστορία. Τους Δώρους ποτέ. Γιατί όρθιοι παραμένουν να φυλάνε τσίλιες στις άκρες του κόσμου.
Είναι γεγονός πως η ιστορία πολλές φορές γράφεται από τους προσωρινούς νικητές. Όμως η πλαστογραφία είναι θνησιγενής.
Κάποιοι πάντα θα ανακαλύπτουν τους Μακρυγιάννηδες.
Κι εσείς δεν έχετε δικαίωμα να ανεχθείτε παραχάραξη της ιστορίας.
Εγώ θα γράψω τη δική μου ιστορία.
Όμως ο καθένας από σας έχει τη δική του ιστορία. Και του καθενός από σας η ιστορία είναι καλύτερη από τη δική μου.
Γιατί η ιστορία γράφεται από τον απλό δημοσιογραφικά ανώνυμο, αλλά ιστορικά επώνυμο άνθρωπο.
Αυτοί είναι οι ήρωες. Εσείς είσαστε οι ήρωες.
Σας θυμάμαι στη προϊστορία της ΕΔΕΚ να φυλάτε ολονυχτίς σκοπιά στο σπίτι μου από τη Σολιά, τη Λύση, τη Λευκωσία, απ΄όλη τη Κύπρο.
Να τρομοκρατείτε τους τρομοκράτες. Ν΄ανεβαίνετε στον Πενταδάκτυλο που λευτερώσατε για να τον ξανασκλαβώσει μια προδοσία.
Να διαπληκτίζεστε ποιός θα πάρει πρώτος το τιμημένο αντιστασιακό όπλο, γιατί οι εθελοντές πολλοί και τα όπλα λίγα.
΄Οταν όλα τα οργανωμένα κομματικά σύνολα προσκυνούσαν τη χούντα, εσείς συμπορευόσασταν με τον επαναστατημένο Ελληνικό λαό τον κατά Γ.Παπανδρέου λαό των Ελλήνων Χριστιανών, καθολικώς διαμαρτυρομένων.
Να εξευτελίζετε το σχεδιαζόμενο πραξικόπημα το 1972, όταν οι τότε και νυν επώνυμοι της κυβερνητικής παράταξης διαμοιραζόντουσαν τα αξιώματα, τα πολιτικά ιμάτια του Μακαρίου στη χουντική πρεσβεία.
Όταν όλα τα πολιτικά κόμματα έμμεσα υποβοηθούσαν την αντεθνική ΕΟΚΑ Β με την εξίσωση της βίας και της αντίστασης, εσείς αποτελούσατε την αιχμή του αντιστασιακού δόρατος.
Όταν η βουλή γεμάτη από χουντικούς τραμπούκους "θεατές" απαγόρευε στο Λυσσαρίδη να μιλήσει για τα έκτροπα της χούντας για να μη δηλητηριασθούν οι σχέσεις Κυπριακής κυβέρνησης και εθνικής κυβέρνησης της Ελλάδας, όπως αποκαλούσαν τη χούντα, εσείς σώζατε την αξιοπρέπεια αυτού του λαού με πρώτο θύμα, τον πρωτομάρτυρα της δημοκρατίας Κόκο Φωτίου.
Όταν εκδηλώθηκε το πραξικόπημα πολεμήσατε μέχρι την τελευταία σφαίρα, στα γραφεία του κόμματος, στο Καϊμακλί, στου Κολοκάση, στη Πάφο, σ΄όλη τη Κύπρο.
Στο μεταπραξικόπημα με την ασπόνδυλη στάση των πολιτικών ηγεσιών, ξεσηκώσατε μόνοι ως οργανωμένο σύνολο τον λαό για την επιστροφή του Μακάριου, γιατί μόνο έτσι θα αποκαθίστατο η πραγματική νομιμότητα. Δεν θα ξεχάσω ποτέ τη συγκέντρωση στο Δημόσιο Κήπο στη Λεμεσό. Απειλούσαν να με δολοφονήσουν, Λεωνίδα. Τους κλείσατε στα σπίτια τους.
Στο γραφείο δημοσίων πληροφοριών μπροστά στη σχεδόν γενική σιωπή και μπροστά στις πολλές δεκάδες αυτόματα της ΕΟΚΑ Β ματαιώσατε το σχέδιο Γκιουνές, που θα σήμαινε τη πλήρη Τουρκοκοίηση της Κύπρου.
Και η φωνή σας, η μόνη φωνή, έπρεπε να σιγήσει.
Έτσι στις 30 Αυγούστου στη τώρα πλατεία Δώρου Λοϊζου τα αυτόματα προσπάθησαν να δολοφονήσουν τη φωνή του λαού, να δολοφονήσουν την ελπίδα.
Όμως τους θυμήσαμε πως οι ιδέες δεν δολοφονούνται. Οι γνωστοί άγνωστοι δολοφόνοι εξακολουθούν να παραμένουν ανενόχλητοι.
Εδώ οφείλω να εκφράσω μια πικρία για την αδικία της ιστορίας.
Λυπούμαι γιατί αθέλητα μου ξεγέλασα τις σφαίρες εκείνο το καυτό Αυγουστιάτικο πρωινό.
Ζηλεύω τον Δώρο που τώρα όρθιος διαφεντεύει στις αυλές του κόσμου. Απολογούμαι γιατί έζησα.
Η δημοκρατία τελικά αποκαταστάθηκε. Όμως με μοιρασμένη πατρίδα, με πρόσφυγες, με αγνοούμενους, με εγκλωβισμένους.
Και πάλι εσείς, οι περήφανοι Εδεκίτες ανταποκριθήκατε με πείσμα στα νέα καθήκοντα.
Με σαφήνεια καθορίσατε το πολιτικό στίγμα. Με σαφήνεια διακηρύξατε ότι το Κυπριακό είναι θέμα εισβολής, κατοχής και ότι η επιλεγείσα διαδιακασία του διακοινοτικού διαλόγου θα ήτο ατελέσφορη και θα πρόσφερε άλλοθι στη Τουρκία. Μόνοι. Μόνο ο Μακάριος τελικά υιοθέτησε, αυτή τη τοποθέτηση με τη δραματική ομιλία του στη Πλατεία Ελευθερίας, λίγες μέρες πριν το θάνατο του.
Έκτοτε οι κατολισθήσεις πήραν δραματική έκταση.
Παρά την ομόφωνη τοποθέτηση ότι δεν θα δεχόμασταν λύση στη βάση των κατοχικών δεδομένων και του εθνικού ξεκαθαρίσματος, οι πολιτικές ηγεσίες αποδέχθηκαν ομοσπονδία, διπερειφεριακή, δικοινοτική, διζωνική και τώρα δειλά-δειλά και διάλογο στη βάση των πραγματικοτήτων, όπως τις ονομάζουν.
Έχετε μια περήφανη ιστορία. Όποιος δεν αισθάνεται αυτή τη περηφάνεια είναι ξένο σώμα.
Ταρακουνήσατε όχι μόνο το σύνολο του Κυπριακού Ελληνισμού, αλλά το Πανελλήνιο.
Υπήρξατε η μεγαλύτερη θετική καταλυτική δύναμη, παρά τα χαμηλά μας ποσοστά.
Δημιουργήσατε ένα κόμμα ελεύθερων περήφανων ανθρώπων με συγκεκριμμένη εθνική γραμμή και συγκεκριμμένο ιδεολογικό χαρακτήρα. Ένα κόμμα της προοδευτικής παράταξης.
Κανενός δεν θα γίνουμε παράρτημα. Παρά δορυφόροι, καλύτερα πολιτικά νεκροί.
Ναι. Έχουμε ασφαλώς προτιμήσεις στις συμμαχίες μας. Όμως πάνω σε βάση ισοτιμίας και αλληλοσεβασμού.
Ήτο η στάση του ΑΚΕΛ στάση σεβασμού προς εταίρους με τους οποίους είχε κλείσει συμφωνία;
Όλοι θυμάστε. Η πρώτη απόφαση για κατά συνείδηση ψήφου ήτο ομόφωνη. Η δεύτερη ήτο μονόδρομος μετά την αποδοχή και από τους δύο της πρότασης ενότητας και προοπτικής. Και προτείναμε, και όλοι αποδέκτηκαν, Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας. ΄Αλλοι υπαναχώρησαν μετά τις εκλογές.
Και δώσαμε δείγματα γραφής στη διάρκεια της συμμετοχής μας. Συντάξεις, κοινωνικές υπηρεσίες, ΕΣΥ, Πανεπιστήμιο, αξιοκρατία στο Υπουργείο Άμυνας.
Ας το σημειώσουν αυτό όσοι νομίζουν πως μπορούν να καθορίσουν την ιστορία και τις εξελίξεις με δεδομένη τη στάση μας.
Κι ας το καταστήσουμε σαφές κι εμείς σ΄αυτό το συνέδριο που θα καθορίσει τη πορεία μας.
Εγώ δεν θα δεχόμουν και δεν θα δεχθώ να είμαι μέλος ενός ασπόνδυλου ξενοκίνητου κινήματος.
Αν δίναμε την εντύπωση ότι είμαστε δεδομένοι δεν θα είχαμε λόγο ύπαρξης.
Αν και όταν οποιοιδήποτε με τους οποίους συνεργαζόμαστε υπαναχωρούν τους ακολουθούμε, τότε καλύτερα να γίνουμε μέλη του δικού τους κόμματος. Τουλάχιστον έτσι θα παίρνουμε μέρος στις αποφάσεις και όχι απλώς να συνοδοιπορούμε. Εμείς πάντα διακηρύτταμε. Προοδευτικό πρόγραμμα και προοδευτικό πρόεδρο. Κανένας νεοφιλελεύθερος δεν μεταβαπτίζεται με κατά Ροϊδη σαρκασμό σε προοδευτικό.
Προτιμώ μια μικρή, αληθινή σελίδα στις καρδιές των ανθρώπων και αληθολάτρηδων παρά μια χρυσοστόλιστη σελίδα ασπόνδυλων, κολάκων των ισχυρών και αληθοφάγων.
Προτιμώ την αγάπη σας από τους θρόνους.
Αν κληρονομιά μου είσαστε σεις, οι απλοί Εδεκίτες, με τις αιμάτινες πληγές και τα ασυμβίβαστα μάτια, τότε αφήνω πίσω μου μια πολύτιμη κληρονομιά, γιατί είσαστε ότι καλύτερο θα μπορούσα να οραματισθώ.
Φεύγω ευτυχισμένος, γιατί αξιώθηκα να σας έχω συντρόφους.
Φεύγω ολοκληρωμένος γιατί σας γνώρισα.
Φεύγω γεμάτος ευγνωμοσύνη, γιατί ομορφήνατε τη ζωή μου.
Φεύγω προσκυνώντας τη μεγαλωσύνη του ανώνυμου Εδεκίτη που μου δάνεισε ένα μικρό ποσοστό της ποιότητας του.
Μη επιτρέψετε σε κανένα να πλαστογραφήσει την ιστορία.
Τώρα έχουμε χιλιάδες αυτόκλητους, εκ των υστέρων αντιστασιακούς.
Καλοδεχτείτε τους ως χειροκροτητές, όμως χωρίς ιστορικές πλαστογραφίες.
Ανήκετε στη μεγάλη σοσιαλιστική οικογένεια. Μια οικογένεια με λάθη και παραλήψεις. Όμως με μια ιδεολογία αλληλεγγύης και γνήσιου ρεαλισμού που δίνει απαντήσεις στα προβλήματα της εποχής μας.
Ούτε κράτος-δυνάστη όπως το υιοθετεί η κομμουνιστική αντίληψη, ούτε κράτος παθητικού θεατή που διαιωνίζει και μεγεθύνει τις οικονομικές ανισότητες όπως το θέλουν οι συντηρητικοί.
Όσοι δεν είναι περήφανοι για την ιδεολογία τους ας ομολογήσουν τη πλάνη τους ας ασπασθούν τη δική μας ιδεολογία και θα τους καλωσορίσουμε στη σοσιαλιστική οικογένεια.
Δεν τους τη χαρίζουμε με ψευδεπίγραφες τοποθετήσεις.
Και να θυμάστε το Δώρο. Θάρθουν οι κόκκινοι να μας κοκκινήσουν το πρόσωπο, γιατί είμαστε πιο κόκκινοι απ΄αυτούς.
Θάρθουν οι ανατολικοί, οι δυτικοί, τέλος πάντων όλοι αυτοί, μα εμείς με το πρόσωπο όρθιο αυτή τη φορά και ας είναι ματωμένο, θα ξαναρίξουμε τα μαλιά μας πίσω και θα αγωνισθούμε για λευτεριά, αξιοπρέπεια και ισότητα.
Θα κάνω μια ομολογία. Τον συνολικό μου απολογισμό θα τον καταθέσω στη πρωτεύουσα του μητροπολιτικού Ελληνισμού απ΄όπου άρχισα και την εμπλοκή μου στα δημόσια.
Σε σας θα απολογηθώ για όσα έκανα ή δεν έκανα.
Να απολογηθώ γιατί με τα μηνύματα μου σας καθοδήγησα σ΄ένα δρόμο θυσιών, αυταπάρνησης, κακουχιών, ταλαιπωριών, αυτοθυσίας.
Απολογούμαι όμως γιατί απολογήθηκα. Γιατί αυτή ήτο η δική σας συνειδητή επιλογή. Εσείς μου τη διδάξατε.
Η ιστορία πρέπει να απολογηθεί σε σας.
Και τα μικρά ποσοστά δείχνουν το βαθμό της αποπολιτικοποίησης, που έντεχνα προωθείται συνδυασμένα από τα ποικιλώνυμα κατεστημένα.
Μπορεί να σας αδίκησα με τις ταλαιπωρίες.
Όμως αυτές είναι τα παράσημα σας και η κληρονομιά σας στα παιδιά σας που θα περηφανεύονται για τη στάση σας.
Άραγε πρέπει να απολογούμαι γιατί φοιτητής αγωνίσθηκα για την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα με αποτέλεσμα την απαγόρευση εισόδου μου στην Ελλάδα γιατί αγωνιζόμουν να ενωθεί μαζί της η μικρή, αγαπημένη, σκλαβωμένη πατρίδα μου.
Απολογούμαι γιατί δεν κατάφερα να μεταδώσω σε πολλούς ζωντανά τα οράματα και ακόμα χειρότερα γιατί τα κράτησα ζωντανά μέσα μου.
Απολογούμαι γιατί πίστεψα στη Σωκρατική ρήτρα ότι όλοι οι άνθρωποι, είναι καλοί. Έτσι σας παράσυρα σε μια αλληλεγγύη που πληρώσατε ακριβά.
Διαμαρτύρομαι έντονα σε κάθε προσπάθεια να με παρουσιάσει ως αποκομμένο από τη βάση, δηλαδή εσάς. Ή ως τάχατες δικτάτορα που επέβαλλα τη γνώμη μου. Εσείς τι λέτε;
Αν πρέπει να κάνω κριτική είναι για την ανεκτικότητα μου κι όταν ακόμα παραβιάζονταν συνεδριακές αποφάσεις, δηλαδή οι δικές σας αποφάσεις.
Απορρίπτω τη θέση ότι ο Εδεκίτης είναι άβουλος. Ο Εδεκίτης είναι περήφανος, ελεύθερος, κριτικός και ασυμβίβαστος.
Θάπρεπε άραγε να απολογηθώ γιατί δεν υιοθέτησα το ρόλο του παθητικού θεατή στον εθνικο-απελευθερωτικό αγώνα όπως με προσποιητή σωφροσύνη συμβούλευε η τότε ηγεσία της κομμουνιστικής αριστεράς;
΄Η γιατί καταψήφισα τις συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου που επανέφερε τη Τουρκική πολιτικοστρατιωτική παρουσία στο Κυπριακό προσκήνιο;
Ή γιατί το 1963-4 ηγήθηκα του λαϊκού στρατού, όταν οι Τούρκοι πλησίαζαν τη πλατεία Ελευθερίας;
Ή γιατί αντιστάθηκα στη τρομοκρατική δράση της ΕΟΚΑ Β όταν οι τότε σώφρονες εξίσωσαν τη βία με την αντίσταση;
Τώρα οι ένοχοι αποτελούν τη κύρια δυνάμη της πολιτικής μας ζωής, και όπως και οι "συνετοί" αυτής της τακτικής, ενώ οι συναγωνιστές του Φωτίου παραμένουν σε συρρικνωμένα ποσοστά.
Ανάλωσα τη ζωή μου σε μια προσπάθεια να εξυπηρετήσω τη δίκαιη υπόθεση της πατρίδας μου και να εισάξω μια νέα ιδεολογία.
Τώρα αξιωματούχοι διαπιστώνουν ότι ευθύνομαι για τις αποτυχίες του κινήματος.
Η κρίση είναι δική σας. Την ετυμηγορία σας θα δεχθώ.
Όμως, αγαπημένοι μου σύντροφοι, ο κύκλος έκλεισε.
Θέλω τώρα να μιλήσω σε σας.
Κλείστε τ΄αυτιά στις σειρήνες είτε μακρυνές, είτε όμορες.
Είσαστε ότι καλύτερο μπορεί να αναδείξει μια κοινωνία.
Εγώ, είμαι πολύ μικρός για να φτάσω το δικό σας ανάστημα.
Θα συνεχίσω να ταξειδεύω στο χρόνο.
Θα κάθομαι στο μακρινό καφενείο της Πάφου με τον Καντή με τους δρόμους γεμάτους μερσίνια να υποδεχθούμε τη νέα ιδεολογία και τη νέα πολιτική ηθική.
Θα κουβεντιάζω με το Μυρή και τον Λοίζο στην Ευρύχου για τη νέα κοινωνία και τον Χοιροπούλη να τρομοκρατεί τους υποψήφιους δολοφόνους της Βαρβάρας. Θα κάθομαι στη Ψημολόφου με το Δώρο και να σχεδιάζουμε μια νέα απελευθέρωση του Πενταδάκτυλου.
Θα κάθομαι στον καφενέ στο Μουτουλλά με το Μαυρουδή και να σχεδιάζουμε μια άλλη κοινωνία. Θα κάθομαι στην Αθηένου με τον Χ''Πιερή και τον κουμπάρο μου και να μιλάμε για ανθρωπιά και αλληλεγγύη.
Θα ανεβαίνω στο Φοινί για να συναντήσω τις πρώτες συντρόφισσες που με φίλησαν.Θα ξαναγυρίσω στη Λάπηθο για να κουβεντιάσω με τις αρχόντισσες που θάψαμε στη ξενητιά.
Θα ξαναπάω στο Πενταδάκτυλο για να μετρήσουμε τις εκκρεμότητες.με τους νεκρούς συναγωνιστές μου
Θα ξαναπάω στη Ξυλοφάγου με τον Πετρή να τραγουδάει πονεμένους στίχους.
Θα επισκεφθώ το πατρικό σπίτι του Πρέντζα στη Λάρνακα για να ξαναζωντανέψω από τη σοφία του.
Θα ξανακουβεντιάσω με τον Κατσουνωτό για οράματα στη Λεμεσό.
Θα πάω στο ξεχασμένο τάφο του Χρύσανθου για να τον ευχαριστήσω για όσα μου έμαθε και να απολογηθώ γιατί τον ξεχάσαμε.
Θα ξαναστρέψω το πρόσωπο του Δώρου ίσια για να ξέρει πως όσο στραβά ακόμα βλέπει είναι στραβά.
Θα ξαναδώ τον Φωτίου γαλήνιο νεκρό να με ρωτάει γιατί; Ιδιαίτερα γιατί τόση ανατροπή ηθικοπολιτικών αξιών ώστε οι ένοχοι και οι συνένοχοι να διαφεντεύουν τον τόπο.
Θα ξαναπάω στα Λεύκαρα για να ζητήσω συγγνώμη για όσα είτε δεν πρόλαβα ή δεν κατάφερα να κάνω.
Θα πάω στη Πάντειο για να επιστρέψω τον τιμητικό τίτλο που τόσο απλόχερα μου πρόσφεραν.
Θα ξανασεριανίσω στην Ελλάδα και να απολογηώ για τον φτωχό μου απολογισμό.
Θα καταρασθώ τις σφαίρες που με αδίκησαν αφήνοντας με ζωντανό στις 30 Αυγούστου.
Θα απολογηθώ για τις αλήθειες που είπα και που θυματοποίησαν τους αποδέκτες τους.
Τώρα ένα μονάχα θέλω. Να πεθάνω όρθιος, γιατί ο οριζόντιος θάνατος είναι φρικτός.
Αν υπάρχει δικαιοσύνη αυτή η τελευταία μου επιθυμία θα δικαιωθεί.
Θα αναπολώ με αηδία μια ασπόνδυλη βουλή που με φίμωσε για να μη προσβάλουμε την εθνική κυβέρνηση-τη χούντα.
Θα θυμούμε τη πρώτη ημιμυστική συνεδρία της βουλής μεταπραξικοπηματικά, χωρίς μια λέξη για το πραξικόπημα.
Θα ξαναδιαβάσω την επιστολή μου στον αυτοεξόριστο Μακάριο για την ανάγκη άμεσης επιστροφής του όταν οι τώρα αυτο-αποκαλούμενοι αντιστασιακοί τον συμβούλευαν να μη ξαναγυρίσει γιατί θα έχουμε τραγωδία.
Θα αναπολώ τη τελευταία βραδιά σιτς 14 Αυγούστου στο σπίτι του Δώρου. Θα ρωτάω γιατί να είμαι τόσο άτυχος.
Θα θυμάμαι το Νέτο στο σπίτι του στην επαναστατημένη Λουάντα. Τον Γκαμπράλ στο σπίτι μου να ονειρεύεται μια λεύτερη Αφρική. Τον Μοντλάνε να δολοφονείται με δίπλα το Κυπριακό Ψημολοφίτικο αυτόματο που του χάρισα. Τον Αραφάτ στη πρώτη μυστική μας συνομιλία στη Βηρυτό.
Τον Κάστρο στο αεροδρόμιο να συζητά για την παγκοσμιοποίηση χωρίς παγκόσμιο κοινό.
Θα θυμάμαι τα παιδιά που φυλούσαν καραούλι στο σπίτι μου.
Θα θυμάμαι τον Ανδρέα του ΠΑΚ στο Παρίσι.
Τον Μπραντ από τον Καναδά, στην Αλμπουφέϊρα και το τελευταίο του γεύμα μαζί μου στη Βόνη.
Θα ξαναγράψω απολογισμούς με τη Βαρβάρα.
Θα θυμάμαι τα ανεκπλήρωτα οράματα.
Θα θυμάμαι τον καθένα από σας, που τόσο αγάπησα και που με την ανθρωπιά και τη περηφάνεια σας τόσο ομορφείνατε τη ζωή μου.
Θα ξαναδιαβάσω τη πρώτη μεταπραξικοπηματική ομιλία μου στη Θεσσαλονίκη.
Τα Χανιά με το βρακοφόρο να μου θυμίζει την αθάνατη φράση του. "Φτάνουν τα λόγια. Όπλα έχουμε. Καράβια έφερες να μας πάρεις κάτω;"
Τις κουβέντες μου με τον Ανδρέα για μια άλλη Ελλάδα.
Με τον Μακάριο να ραγίζεται γιατί η Κύπρος ράγισε.
Αυτή τη ζωή διάλεξα. Δεν θα την άλλαζα.
Σας θέλω να κρατήσετε ζωντανή τη περηφάνεια και την αξιοπρέπεια του αγωνιστή. Όμως να θυμάστε. Μη φοβάστε τα λιοντάρια. Να φοβάστε τα μερμύγκια.
Εσείς που δεν βρεθήκατε στις σελίδες των εφημερίδων είσαστε οι μεγάλοι.
Τους επώνυμους μη τους απορρίπτετε, αλλά η επιφύλαξη να παραμένει.
Μην απογοητεύεστε. Οι Βρούτοι πάντα σημαδεύουν την ιστορία. Όμως καλύτερα δολοφονημένοι Καίσαρες, παρά Βρούτοι.
Θα χαϊδεύω τον ετοιμοθάνατο τετανόπληκτο αγωνιστή της ΕΟΚΑ στον Κάμπο.
Θα αγναντεύω από τον Πενταδάκτυλο κάποιους γονατισμένους στη Λευκωσία.
Θα συνομωτώ με τον Τάμπο ενάντια στη συνωμοσία των φυλετικών διακρίσεων.
Θα κουβεντιάζω με το Δώρο για τους κόκκινους, τους γαλάζιους, τους θεούς και τους διαβόλους.
Με το Βαρνάβα της λαϊκής σοφίας στο συνοικισμό της ανεκπλήρωτης προσδοκίας.
Με τον Τουραπή το γεννημένο φιλόσοφο-βοσκό. Θα κρατάω απ΄το χέρι τον δεκάχρονο Κρανιδιώτη και θα τον σεργανίζω στα δρομάκια της Λευκωσίας.
Θα κουβεντιάζω και με τον εαυτό μου στη ποίηση για να πω όσα δε μπόρεσα να πω ή όσα στάθηκα ανίκανος να κάνω.
Θα σας παρακολουθώ και θα σας χαίρομαι.
Σήμερα εγκαινιάζετε μια νέα σελίδα που έχει όλες τις δυνατότητες ν΄ανοίξει καινούριες προοπτικές και να ξαναπρωταγωνιστήσει στους αγώνες του λαού μας.
Γίνεται λόγος για νέες προτάσεις, νέα πολιτική. Αν εννοούμε ότι κάθε νέα μέρα υποβάλλει και μια νέα τακτική προσέγγιση, ναι.
Όμως είμαστε οι πρώτοι που ασχοληθήκαμε με το νέο παγκόσμιο σκηνικό μετά τη κατάρρευση της Σοβ.Ένωσης. Εδώ έγινε το πρώτο σεμινάριο του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος.
Και διαπιστώναμε ότι μέσα σ΄αυτό το σκηνικό το διεθνές σοσιαλιστικό κίνημα επανακαθορίζει το ρόλο του.
(α) Σε μια προσπάθεια συνένωσης των προοδευτικών δυνάμεων ως αντιστάθμισμα της παγκοσμιοποίησης του πολυεθνικού κεφαλαίου.
(β) Σε αξιοποίηση της πληροφορικής που σήμερα χρησιμεύει ως εργαλείο επιβολής των όρων των οικονομικών και νομισματικών κύκλων.
Μια σωστή αξιοποίηση των τεχνικών αυτών εξελίξεων που σταδιακά γίνονται κτήμα ευρύτερου φάσματος πολιτών μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερη ενημέρωση των πολιτών και σε πιο αποτελεσματικό συντονισμό των δραστηριοτήτων των. Μπορεί ακόμα να αποδεσμεύσει από την κηδεμονία των Μ.Μ.Ε.που ελέγχονται από τους παγκόσμιους κεφαλαιουχικούς κύκλους.
(γ) Σε συνεργασία με τις μη προνομιούχες χώρες δεδομένου ότι το σοσιαλιστικό κίνημα πιστεύει στην αλληλοσύνδεση των οικονομιών και όχι στην εξάρτηση.
(δ) Στη δημιουργία μιας νέας κοινωνικής διάρθρωσης με τον πολίτη ουσιαστικά εμπλεκόμενο στο κοινωνικο-οικονομικό γίγνεσθαι. Και αυτό υποβάλλει την αναγκαιότητα αποκέντρωσης εξουσίας.
(ε) Εκεί που το Σοσιαλιστικό Κίνημα περιφερειακά αποτελεί την ελέγχουσα δύναμη όπως, στην Ευρώπη με τη δημιουργία ενός νέου μοντέλου κοινωνίας πολιτών, με τις κοινωνικές υπηρεσίες να ανταποκρίνονται στο κοινωνικό παράγωγο και στο γενικό κατά κεφαλή εισόδημα. Το νέο παγκόσμιο σοσιαλιστικό κίνημα έχει το καθήκο να αποτελέσει την σπονδυλική στήλη μιας νέας διεθνούς και μιας νέας εθνικής τάξης πραγμάτων. Υπενθυμίζω τι είπαμε στο Ιδρυτικό Συνέδριο του ΚΙΣΟΣ:
To πρωταρχικό είναι η εμπλοκή του πολίτη στο χειρισμό των θεμάτων. Να τερματίσουμε την αποπολιτικοποίηση που επιχειρούν τα ποικιλώνυμα κατεστημένα.
Ενεργός πολίτης σημαίνει ιδεολογικά τοποθετημένος πολίτης. Τα κόμματα αποτελούν το κύτταρο της δημοκρατίας και θα το αποτελούν και για το απώτερο προβλεπτό μέλλον όσο θα υπάρχουν διαφορετικές προτάσεις για την κοινωνική διάρθρωση.
Μπορεί και πρέπει να συνενώνονται οι πολίτες σε κοινή δράση σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος, αλλά η κεντρική κοσμοθεώρηση είναι παρούσα.
Στη Κύπρο προσδοκούμε να συγκεντρώσουμε στις τάξεις μας κάθε πολίτη που πιστεύει στις σοσιαλιστικές αρχές. Να σπάσουμε την παρελθοντολογία, την πόλωση και την παραδοσιακή τοποθέτηση. Δεν ενσωματώνουμε πολίτες που δεν ενστερνίζονται τις προτάσεις μας, θέλουμε όμως απεγκλωβισμένους πολίτες που όταν αποδέχονται το μήνυμα μας πρέπει να συμπορεύονται για να καταστήσουν τις προοπτικές αποτελεσματικές. Και το μήνυμα μας δεν είναι μόνο κοινωνικό. Μέσα στις κατοχικές συνθήκες το μήνυμα μας είναι βασικά πατριωτικό.
Κάναμε συγκεκριμμένες προτάσεις για τη μονοδιάστατη παγκοσμιοποίηση, το ρόλο του υπό συρρίκνωση εθνικού κράτους και τη παρεμβολή του παγκόσμιου σοσιαλιστικού κινήματος.
Δημιουργήσαμε θεματικές που πρόβαλαν πολιτική για όλα τα θέματα.
Όλοι είχαν τη δυαντότητα να υποβάλουν προτάσεις στα συνέδρια.
Δημοκρατία σημαίνει ελευθερία απόψεων, αλλά και σεβασμό των αποφάσεων της πλειοψηφίας.
Και κόμμα σημαίνει δημόσια προάσπιση των συνεδριακών αποφάσεων.
Είχε γίνει πρόταση να προηγηθεί πολιτικό καταστατικό συνέδριο. Δεν έγινε και έσι δεν υπήρξαν έγγραφα και δεν έγινε καμμιά συζήτηση στη βάση . Το συνέδριο έχει μόνο ένα θέμα. Την εκλογή νέας ηγεσίας, την οποία όλοι μας θα στηρίξουμε. Σημαντικώτερη είναι η αυριανή μέρα. Βασικό στοιχείο επιτυχίας είναι η ενότητα, η συσπείρωση, η σύμπνοια, η συμπόρευση. Έχουμε σύντομα τις δημοτικές εκλογές. Κάθε μέλος και κάθε στέλεχος πρέπει να είναι στη διάθεση του κινήματος.
Δεν απευθύνομαι μόνο στους Εδεκίτες και τα μέλη του Κινήματος που βρίσκονται εδώ αλλά στο σύνολο των παλιών Εδεκιτών που δεν βρίσκονται εδώ και που μοιράσθηκαν μαζί μας τους αγώνες του κόμματος και στο σύνολο των ατόμων που συντάχθηκαν μαζί μας για τη δημιουργά του νέου κινήματος. Πρέπει με το καταστατικό συνέδριο ν΄ανοίξουμε νέες πόρτες σε συναγωνιστές που είναι αποστασιοποιημένοι και σε νέους.
Μόνος μου και από μακρού δημοσιοποίησα την απόφαση μου για αποχώρηση. Πρέπει να προσθέσω ότι δεν υπήρξε ποτέ άλλη υποψηφιότητα ούτε και καμμιά ένδειξη ότι η βάση πρόκρινε την αποχώρηση μου.
Δική μου η απόφαση. Δυστυχώς από κάποιους δεν αφέθηκαν τα πράγματα να κυλήσουν ομαλά. Έστω κι αν αυτό αντιπροσωπεύει μια ελάχιστη μειοψηφία λόγω της υπερβολικής δημοσιότητας υπήρχε ο κίνδυνος να δημιουργήσει την εντύπωση στη κοινωνία ότι δήθεν το κίνημα ως σύνολο συμπεριφερόταν αχάριστα προς τον Λυσσαρίδη. Δεν χρειάζεται να διαψεύσω αυτή την εικόνα γιατί για χάρη της βάσης του κόμματος που τόσο αγάπησα και από την οποία τόσο αγαπήθηκα, την διαψεύδει από μόνη της. Ήδη και σήμερα και πριν εξέφρασα την απέραντη ευγνωμοσύνη μου στη τεράστια πλειοψηφία των συναγωνιστών και συναγωνιστριών μου για την αγάπη που πάντα μου δείξατε.
Το ΚΙΣΟΣ αλλά ιστορικά μιλάω για την ΕΔΕΚ είμαστε ένα κόμμα ανθρωπιάς και όχι αχαριστίας.
Αυτό ήταν είναι και θα είναι το χαρακτηριστικό μας.
Εγώ μόνο τη δική σας ετυμηγορία αναγνωρίζω και τη δική σας αγάπη θέλω.
Θέλω ακόμα να διαλύσω μια άλλη μυθολογία.
Ανέλαβα την ευθύνη για τα εκλογικά αποτελέσματα. Όχι γιατί είχα οποιαδήποτε προσωπική ευθύνη, αλλά ο ηγέτης αναλαμβάνει τις ευθύνες όλων και όταν ακόμα διαφωνεί με αποφάσεις με τις οποίες συμμορφώθηκε.
Και δεν είναι λίγες οι φορές που βρέθηκα στη μειοψηφία.
Στις εκλογές έκανα στο ακέραιο το καθήκο μου.
Η αιτία της αποτυχίας αλλού πρέπει να αναζητηθεί.
Στη διγλωσσία, στην υπονόμευση συνδριακών αποφάσεων, στην εσωστρέφεια, στην άθλια οργανωτική κατάσταση.
Όμως στόχος μου δεν είναι να εμπλακώ λεπτομερειακά σ΄αυτή τη συζήτηση.
Η εκλογική αποτυχία στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές μετατράπηκε σε πανικό.
Αυτό δεν συμβιβάζεται με τον χαρακτήρα του Εδεκίτη.
Υπάρχουν τα αίτια. Όπως ήδη είπα η διγλωσσία, η απόδοση ευθυνών που ανήκαν στο ΑΚΕΛ στη δική μας πλευρά. Όλα αυτά υπονόμευαν τον δυναμισμό του κινήματος, έδιναν την εικόνα αποσύνθεσης. Η γροθιά, σύμβολο ενότητας και αγωνιστικότητας, παρουσιαζόταν χαλαρή. Το αποτυχημένο πείραμα συνένωσης με άλλα κόμματα. Η αλλαγή του ονόματος. Γι΄αυτό εισηγούμαι στο καταστατικό συνέδριο να συζητηθεί η επάνοδος στην ΕΔΕΚ. Σοσιαλδημοκρατικό Κίνημα ΕΔΕΚ.
Δεν θα προχωρήσω σε αναλύσεις. Αυτό θα το έκανα αν το συνέδριο ήτο απολογιστικό. Μοναδικός στόχος αυτού του συνεδρίου είναι η εκλογή νέας ηγεσίας την οποία θα στηρίξω με κάθε τρόπο. Θα πρέπει να ορισθεί σαφής ημερομηνία καταστατικού συνεδρίου για τις αρχές του επόμενου χρόνου και το επόμενο συνέδριο που πρέπει να γίνει στη βάση του νέου καταστατικού. Έτσι θα φέρουμε τους αξιόλογους συναγωνιστές που παραμένουν αποστασιοποιημένοι, αλλά και νέους συναγωνιστές.
Μερικές Κασσάνδρες προβλέπουν περαιτέρω συρρίκνωση του σοσιαλιστικού μας κινήματος. Μερικοί ονειρεύονται διάλυση. Το όνειρο τους θα μετατραπεί σε εφιάλτη. Γιατί η ιστορία της ΕΔΕΚ είναι βαθειά ριζωμένη στη συνείδηση του λαού μας.
Γιατί το σοσιαλδημοκρατικό κίνημα αποτελεί εθνική αναγκαιότητα αν η πατρίδα μας θα προχωρήσει μέσα στα σύγχρονα ρεύματα.
Η πολιτική μας και οι επιλογές μας δικαιώθηκαν.
Ναι. Χρειαζόμαστε νέες μεθόδους επικοινωνίας. Νέες οργανωτικές δομές. Μεγαλύτερη εμπλοκή όχι μόνο της βάσης του κόμματος, αλλά του συνόλου του λαού. Η εμπλοκή μας στα θέματα επικαιρότητας πρέπει να είναι και αισθητή και ορατή.
Προς παντός ενότητα, συνοχή, ομογλωσσία και στήριξη των συνεδριακών αποφάσεων. Ελευθερία έκφρασης απόψεων αλλά και προάσπιση των δημοκρατικά ειλημμένων αποφάσεων.
Οι νέοι πρέπει να είναι βαθειά εμπεπλεγμένοι στη δημιουργία πολιτικής και στα κέντρα αποφάσεων.
Το ίδιο ισχύει για τις γυναίκες.
Συναγωνίστριες και συναγωνιστές
Σας κούρασα με τη μακρά μου ομιλία.
Όμως δεν μπορούσα να καταθέσω τη σκυτάλη με μια λακωνική δήλωση παρόλον ότι αυτή ήτο η πρώτη μας απόφαση.
Αδέλφια μου,
Θάθελα ν΄αγκαλιάσω φυσικά τον καθένα και τη καθεμιά.
Να σας σφίξω στα μπράτσα μου.
Να μου εύχεσθε να πεθάνω όρθιος.
Εγώ θα παραμείνω στις επάλξεις.
Για μένα δεν ήτο φραστικό πυροτέχνημα ότι ο αγωνιστής όσο πιο πολλά έχει προσφέρει, τόσο πιο πολλά χρωστάει. Σ΄ευχαριστώ που μου το θύμισες Έλενα.
Θα προσπαθώ πάντα ν΄ανταποκριθώ στα χρέη μου.
Θα μείνω ανυποχώρητος αγωνιστής της ΕΔΕΚ ώς το θάνατο.
Σας αφήνω κληρονομιά να μη σκύβετε το κεφάλι, γιατί τα σκουλήκια είναι και κρανιοφάγα.
Ούτε στις ήττες να σκύβετε αν πιστεύετε ότι τα ιδανικά σας είναι σωστά.
Τους Πέρσες στρατηγούς αμφιβάλλω αν τους θυμάσθε.
Τον Λεωνίδα και να το θέλετε δεν μπορείτε να τον ξεχάσετε.
Κρατηθείτε όρθιοι. Εργασθείτε σκληρά.
Συσπειρωθείτε. Γίνεται και πάλι μια γροθιά και θα πετύχετε.
Και να θυμάστε:
"Ποτέ να μη περιφρονείτε τα ερπετά
Αυτά τον κόσμο κυβερνούν και
διαφεντεύουν
Ούτε που το μπορείς αλάργα τους
να μείνεις
Μόνο σαν τα ζουλήξεις κράτα
το κεφάλι σου ψηλά
Αν σκύψεις τότε πιά ποτέ
δεν θα το ξαναπορθύσεις
Γιατί τα ερπετά είναι ακόμα
και κεφαλοφάγα"
Και τώρα Γειά σας.
Εγώ θα ξανανέβω στον Πενταδάκτυλο.
Αν δεν προλάβω να με πάτε σεις.
Μου το χρωστάτε.
Σας εμπιστεύομαι. Νάστε καλά.
via Pavlos Toumanides