Η Αγιά Σοφιά με σχέδια του Fossati, το 1847!

Του Γιώργου Λεκάκη


Το μοναδικό έργο με τίτλο «Aya Sofia, Constantinople, as recentlyrestored by order of H. M. the Sultan Abdul Medjid» εκυκλοφόρησε στοΛονδίνο, από τον Οίκο P. & D. Colnaghi & Co, το 1852.
Ήταν η ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ του. Σε μεγάλο folio (615 x 440 χλστ.),
Είχε επεξηγηματικά κείμενα στα γαλλικά και 25 λιθογραφίες με διπλή τίντα χαραγμένες από τον L. Haghe σε σχέδια του Gaspard Fossati (1809-1883).



Ο ναός της Αγίας του Θεού Σοφίας, σε σχέδιο του Fossati, 1847.



Το 1847, ο σουλτάνος Abdülmecid διόρισε τους Ελβετο-Ιταλούς αδελφούς Fossati[1] να ανακαινίσουν την Αγία Σοφιά. Ολοκλήρωσαν την αποκατάσταση σε δύο χρόνια, χρησιμοποιώντας περισσότερους από 800εργαζόμενους! Αυτή η ανακαίνισή λέγεται ότι έσωσε την Αγία Σοφία από την καταστροφή! Αυτοί οι Ελβετο-Ιταλοί αρχιτέκτοντες από το Ticino μπορούσαν να τεκμηριώσουν τον μεγαλύτερο αριθμό βυζαντινών ψηφιδωτών, των οποίων η ακριβής θέση τους μέσα στην Αγία Σοφία ακόμη και σήμερα δεν έχει τεκμηριωθεί πλήρως, αφού πολλά είτε ζωγραφίσθηκαν, είτε κατεστράφησαν, συχνάκις χωρίς να καταγραφεί η αρχική τους θέση. Τα σχέδια των ψηφιδωτών της Αγίας Σοφίας φυλάσσονται στο Cantonal Archive του Ticino.





Το εσωτερικό του ναού της Αγίας του Θεού Σοφίας,
σε σχέδιο του Fossati, 1847.


Ο σουλτάνος Abdülmecid επέτρεψε στους αδελφούς Fossati να τεκμηριώσουν επίσης τα ψηφιδωτά που ίσως να ανακάλυπταν κατά την διάρκεια αυτής της εργασίας, τα οποία αργότερα αρχειοθετήθηκαν στιςελβετικές βιβλιοθήκες...



ΠΗΓΕΣ: Blackmer 619, Atabey 454. ΒΕΡΓΟΣ.
Γ. Λεκάκης «Αγία Πετρούπολη και Κωνσταντινούπολη» (υπό έκδοσιν).
Ο ναός της Αγίας του Θεού Σοφίας, σε σχέδιο του Fossati, 1847.