«Δίνεται η εντύπωση ότι αυτός ο νόμος ψηφίστηκε, όχι για να εφαρμοστεί όντως».
Κείμενο Μελπομένη Μαραγκίδου
Έχουμε κάνει βήματα τα τελευταία χρόνια σε θεσμικό επίπεδο για την εξάλειψη των έμφυλων διακρίσεων; Ναι, αλλά όχι αρκετά. Όπως παρουσιάζεται και σε ειδική έρευνα, τα νομοθετήματα που θεσπίστηκαν τα τελευταία χρόνια, ούτε είναι αρκετά ούτε έχουν προχωρήσει με γρήγορους ρυθμούς. Με τίτλο «Η Νομοθετική Αντιμετώπιση των Έμφυλων Διακρίσεων στην Ελλάδα», που δημοσιεύτηκε από το Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ Ελλάδας, οι ερευνήτριες Δέσποινα Νάτση και Θωμαή Παπά, παρουσίασαν το μεσημέρι της Πέμπτης τη μελέτη τους για τα πιο σύγχρονα νομοθετήματα που ισχύουν στην Ελλάδα, για την αντιμετώπιση των έμφυλων διακρίσεων.
Οι συνολικά επτά νόμοι, οι οποίοι θεσπίστηκαν την περίοδο 2015-2019 για τις διακρίσεις σε βάρος των γυναικών και των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων εξετάστηκαν από τις ερευνήτριες. Όπως ειπώθηκε στην παρουσίαση συμπερασματικά, «τα τελευταία χρόνια υπήρξε νομοθετικός εκσυγχρονισμός στη χώρα μας. Τόσο σε επίπεδο ενίσχυσης των δικαιωμάτων των γυναικών όσο και σε επίπεδο εξασφάλισης της ίσης μεταχείρισης όλων των ανθρώπων, ανεξαρτήτως ερωτικών προτιμήσεων και ταυτότητας φύλου. Ωστόσο, οι περισσότερες νομοθετικές μεταρρυθμίσεις είναι αποτέλεσμα διεθνών και ευρωπαϊκών δεσμεύσεων και όχι εσωτερική πρωτοβουλία».
«Ο Νόμος από μόνος του δεν είναι δυνατόν να εξαλείψει τα στερεότυπα που βασίζονται στο φύλο, αλλά αποτελεί το ελάχιστο μέτρο που υποχρεούται η Πολιτεία να λάβει για τον δρόμο προς την ουσιαστική ισότητα», σημείωσαν στην παρουσίασή τους οι δύο ερευνήτριες, ενώ από την πλευρά του, ο ψυχολόγος Βαγγέλης Κοσμάτος, από την πρωτοβουλία «Η Συμμαχία των Φύλων» (G-All), είπε χαρακτηριστικά ότι «πρέπει να γίνει πολλή δουλειά σε νομοθετικό, θεσμικό, διοικητικό και κοινωνικό επίπεδο. Όλο το φαινόμενο των διακρίσεων χτίζεται από μια κοινωνική ασθένεια, που είναι ο σεξισμός».
Προβλήματα ορισμού
Η έρευνα εντοπίζει μία σειρά από κενά και αστοχίες στη νομοθεσία. Ένα βασικό είναι η χρήση διαφορετικών ορισμών, οι οποίοι αφήνουν περιθώριο ευρείας ερμηνείας που δεν εξασφαλίζει την προστασία του ατόμου. Παράδειγμα τέτοιου είδους ασυνέχειας, εντοπίστηκε ιδίως στο νομοσχέδιο για την προώθηση της ουσιαστικής ισότητας των φύλων και την καταπολέμηση της έμφυλης βίας.
Διάκριση για τα ομόφυλα ζευγάρια η μη αναγνώριση γονεϊκών δικαιωμάτων
Μπορεί να έγιναν προχωρήματα σε σχέση με το σύμφωνο συμβίωσης και για τα ομόφυλα ζευγάρια, όμως η μη αναγνώριση γονεϊκών δικαιωμάτων στα ομόφυλα ζευγάρια αποτελεί άμεση διάκριση με βάση το φύλο και έμμεση με βάση τον σεξουαλικό προσανατολισμό. Επίσης, να σημειώσουμε ότι ούτε ο πολιτικός γάμος έχει θεσμοθετηθεί. Όπως ειπώθηκε κατά την παρουσία, οργανώσεις καταγγέλλουν ότι μία γυναίκα μόνη μπορεί να έχει το δικαίωμα να προχωρήσει σε υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, ενώ μία γυναίκα ομόφυλου ζευγαριού όχι, με αποτέλεσμα γιατροί να συστήνουν σε ζευγάρια γυναικών να λύσουν το σύμφωνο συμβίωσης κατά τη διαδικασία. Το μοναδικό δικαίωμα που αναγνωρίζεται στις ομογονεϊκές οικογένειες σήμερα είναι να γίνουν ανάδοχοι γονείς (ν. 4538/2018), ένα φυσικά πρώτο πολύ σημαντικό βήμα, αλλά όχι αρκετό.
Σχετικά με τον νόμο 4491/2017 για την ταυτότητα φύλου, ήταν μεν θετική η ρητή κατάργηση της (άτυπης) προϋπόθεσης των χειρουργικών επεμβάσεων και των ιατρικών πιστοποιητικών. Στα αρνητικά σημεία του νόμου περιλαμβάνονται οι νέες προϋποθέσεις της πλήρους δικαιοπρακτικής ικανότητας, με εξαίρεση τους ανήλικους που έχουν συμπληρώσει το 17ο έτος –εφόσον υπάρχει ρητή συναίνεση των ασκούντων την γονική μέριμνα- και τους ανήλικους που έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος – εφόσον υπάρχει θετική γνωμάτευση διεπιστημονικής επιτροπής, αλλά και της αγαμίας (δηλ. δεν μπορεί ένα έγγαμο άτομο να προβεί σε διόρθωση του καταχωρισμένου φύλου του, ακόμα και αν δεν έχει αντίρρηση ο/η σύζυγός του). Παράλληλα, δεν υπήρξε κάποια καινοτομία σε επίπεδο διαδικασίας, δεδομένου ότι διατηρείται η δικαστική διαδικασία της αναγνώρισης. Το νέο στοιχείο είναι η αυτοπρόσωπη δήλωση του προσώπου, η οποία γίνεται σε ιδιαίτερο γραφείο χωρίς δημοσιότητα, ενώ διατηρείται το νομοθετικό κενό σε επίπεδο παροχής ιατρικών υπηρεσιών και ασφαλιστικής κάλυψης αυτών που επιθυμούν να προβούν σε χειρουργικές επεμβάσεις αναπροσδιορισμού του φύλου τους
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου