Το καλοκαίρι που θα το πληρώσουμε με το... μέλλον μας

Γιάννης Σιώτος*

Τις περισσότερες φορές, για να κατανοήσει και να

αξιολογήσει κάποιος το παρόν, θα πρέπει να στραφεί στο παρελθόν. Και επειδή πολύς λόγος έχει γίνει για τον τουρισμό, καλό είναι να παρακολουθήσουμε μέσα από τα δημοσιεύματα των «φιλελληνικών» γερμανικών ΜΜΕ την ιστορία του... ελληνικού τουρισμού το καλοκαίρι του κορονοϊού. Μόνο έτσι μπορεί κάποιος να αντιληφθεί την πραγματικότητα, την οποία συστηματικά τους τελευταίους μήνες κάποιοι αποπειρώνται να διαστρεβλώσουν είτε παραγράφοντας είτε αλλοιώνοντας γεγονότα.

Ο απολογισμός αυτός είναι χρήσιμος για να διαπιστώσει κανείς ευθύνες, παραλείψεις και υποχωρήσεις. Είναι χρήσιμος για να μάθει -ή να θυμηθεί- ποιος και σε ποιους υποχώρησε και για να συνειδητοποιήσει τους εκβιασμούς των ισχυρών και την υποταγή των εκβιαζόμενων. Η ιστορία άλλωστε είναι αυτή που αναδεικνύει τους ηγέτες και μετρά το «βάρος» αυτών που υποδύονται τους ηγέτες.

Αρχές Μαΐου, η Bild γράφει: «Εμείς οι Γερμανοί θέλουμε μια προοπτική στο θέμα των διακοπών. [...] Οι Ελληνες χρειάζονται τον τουρισμό. Αν ανοίξουν τα ξενοδοχεία τους και τα εστιατόριά τους, θα είναι για μας ο ιδανικός οιωνός ότι μπορούμε να κάνουμε διακοπές εκεί...».

Τέλη Μαΐου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε συνέντευξη στο διαδικτυακό κανάλι της Bild απευθύνει πρόσκληση στους Γερμανούς να επισκεφθούν την Ελλάδα: «Σκοπεύουμε να ανοίξουμε την τουριστική δραστηριότητα για τις χώρες που έχουν παρόμοια επιδημιολογικά δεδομένα με την Ελλάδα. Η Γερμανία θα περιλαμβάνεται σε αυτές. Με βάση τα δεδομένα που έχουμε δει έως τώρα, θα καλωσορίσουμε τους Γερμανούς τουρίστες στην Ελλάδα μέσω απευθείας πτήσεων προς τα νησιά από την 1η Ιουλίου.

Από τις 15 Ιουνίου θα μπορούν να πετάνε για την Αθήνα. Αυτό μπορούν να το κάνουν και τώρα, όπως το κάνατε και εσείς», λέει ο Κυρ. Μητσοτάκης στους δύο δημοσιογράφους της Bild. «Μέχρι τότε όμως πρέπει να υποβάλλεστε σε τεστ και να μένετε ένα βράδυ σε ξενοδοχείο. Μόλις επιβεβαιώνεται ότι είστε υγιής, μπορείτε να μετακινείστε ελεύθερα», επισημαίνει ο Ελληνας πρωθυπουργός, διευκρινίζοντας ότι στην επόμενη φάση δεν θα εξετάζονται πλέον υποχρεωτικά όλοι οι αφιχθέντες στη χώρα, αλλά θα γίνονται δειγματοληπτικά τεστ ώστε να προληφθεί τυχόν έξαρση της επιδημίας.

Στις αρχές Ιουνίου στην ηλεκτρονική της έκδοση η Bild αναφέρεται στο «δράμα» με τις διακοπές πολλών Γερμανών στην Ελλάδα. Με το γνωστό «φιλελληνικό» της ύφος αποκαλύπτει ότι «η TUI απειλούσε με ακύρωση όλων των ταξιδιών» λόγω της νέας φόρμας που πρέπει να συμπληρώνουν οι ταξιδιώτες: «…η κυρίαρχος της τουριστικής αγοράς TUI απείλησε με άμεση ακύρωση όλων των ταξιδιών της.

Ο λόγος: η διαμάχη για μια ακραία οδηγία καραντίνας της ελληνικής κυβέρνησης [...] Μάνατζερ της TUI διαπραγματευόταν [...] με τον υπουργό Τουρισμού της Αθήνας. Το μήνυμα του ομίλου: Με τέτοιο κανονισμό δεν στέλνουμε πελάτες στην Ελλάδα. Η TUI απείλησε ανοιχτά με ακύρωση όλων των ταξιδιών. Ο υπουργός τηλεφώνησε εσπευσμένα στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Αυτός εν τέλει υπαναχώρησε. Ο κανονισμός που αφορά την καραντίνα αποσύρθηκε την τελευταία στιγμή και οι διακοπές στην Ελλάδα σώθηκαν...».

Στα μέσα Αυγούστου η γερμανική DW έγραφε για την TUI: «Τα έσοδα του γερμανικού τουριστικού ομίλου TUI δεν καλύπτουν πλέον ούτε το λειτουργικό κόστος. Ο κύκλος εργασιών τους μήνες Απρίλιο, Μάιο και Ιούνιο έπεσε κατά 98,5% σε σχέση με το ίδιο διάστημα πέρυσι [...] οι απώλειες ανήλθαν στο 1,4 δισ ευρώ [...] προκειμένου να αντεπεξέλθει η TUI είχε λάβει τον Απρίλιο δάνειο ύψους 1,8 δισ. ευρώ από τη γερμανική κρατική τράπεζα KfW.

Σε αυτό το δάνειο προστίθενται τώρα νέα κεφάλαια ύψους 1,05 δισ. ευρώ. Εκτός αυτού, το κρατικό Ταμείο για τη Σταθεροποίηση της Οικονομίας που συστάθηκε πρόσφατα διαθέτει στην TUI 150 εκατ. ευρώ έναντι 9% μετατρέψιμων ομολόγων. Κατά αυτόν τον τρόπο το κράτος θα είναι σε θέση -όπως και στην περίπτωση της Lufthansa να γίνει μέτοχος της TUI. Το σκεπτικό αυτής της ρύθμισης είναι να αποφευχθεί η εξαγορά σημαντικών γερμανικών επιχειρήσεων σε τιμή ευκαιρίας από ξένους επενδυτές...».

Αυτό είναι ένα κεφάλαιο της ιστορίας του ανοίγματος της τουριστικής αγοράς το φετινό καλοκαίρι. Μια ιστορία επίδειξης δύναμης, εκβιασμών και υποχωρήσεων, που προσφέρεται για να αντιληφθεί ακόμα και ο πιο εύπιστος τις ευθύνες, τις ανοχές και τις αντιλήψεις αυτών που διαχειρίζονται τις τύχες μας. Προσφέρεται επίσης για να διαπιστώσει τις προτεραιότητες και τις «ευαισθησίες» των «κουμανταδόρων» του παγκόσμιου τουρισμού, αλλά και την αποφασιστικότητα των κυβερνήσεων που προστατεύουν τον εθνικό χαρακτήρα των επιχειρήσεων της χώρας τους. Προσφέρεται, τέλος, για... συγκρίσεις για να υπάρξει μια αντικειμενική αποτίμηση των επιλογών της ελληνικής κυβέρνησης.

Μια και η κυβέρνηση προτιμά τις «αριθμητικές» αποτιμήσεις, δίκαιο -αλλά και χρήσιμο- είναι να υπάρξει και μια ποσοτική αποτίμηση του κόστους και του οφέλους των επιλογών της. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος, τα τουριστικά έσοδα σε επίπεδο 8μήνου ήταν 2,68 δισ. ευρώ (1,37 δισ. τον Αύγουστο), έναντι 13,2 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2019.

Στην πραγματικότητα όμως, το όφελος είναι μικρότερο, αφού υπάρχουν τα... φέσια. Πρόσφατα δημοσιεύματα ανέφεραν ότι σήμερα εκατοντάδες επιχειρήσεις στον τουριστικό τομέα κινδυνεύουν να βάλουν λουκέτο έπειτα από την άρνηση της TUI να αποπληρώσει άμεσα τις οφειλές της από τις διαμονές της φετινής χρονιάς. Οι Financial Times γράφουν ότι η TUI ζητά από τους ξενοδόχους να περιμένουν μέχρι τον Μάρτιο του 2021.

Το κόστος που πληρώνουμε γι’ αυτό το «όφελος» είναι πολύ μεγαλύτερο. Αψευδής μάρτυρας: τα κατεβασμένα ρολά, οι έρημοι δρόμοι, οι άνεργοι, οι υπερπλήρεις εντατικές, τα ξέχειλα νοσοκομεία, οι νεκροί, η απελπισία, η κατάρρευση των δημόσιων εσόδων... Αν σε αυτά προσθέσουμε την τεράστια σε μέγεθος αναδιανομή εισοδήματος που θα ακολουθήσει, τη συρρίκνωση του κόστους εργασίας και των συντάξεων που θα επιχειρηθεί στο άμεσο μέλλον με πρόσχημα την εξυγίανση της οικονομίας και τον ολοκληρωτικό αφελληνισμό της ελληνικής οικονομίας που θα γίνει με άλλοθι την ανάπτυξη, τότε αυτά τα 2,68 δισ. θα τα πληρώσουμε με το... μέλλον μας.

*Δημοσιογράφος, συγγραφέας