Αλλα και καταστασεις που εξαφανιζαν μαζικα τους πληθυσμους, ερημωνοντας χωρια, πολεις, χωρες
και καποιες φορες ακομα και ηπειρους.Στη σφαιρα των μολυσματικων ασθενειων, η πανδημια ειναι το χειροτερο σεναριο. Μια εφιαλτικη εικονα, για την οποια εχουμε πια κι εμεις δυστυχως μια καλη εκτιμηση.
Μεταδοτικες ασθενειες χτυπησαν βεβαια τον ανθρωπο απο τις πρωτες του στιγμες, οταν ηταν ακομα κυνηγος-τροφοσυλλεκτης.
Οι πραγματικες επιδημιες ξεκινουν ωστοσο πριν απο 10.000 χρονια, οταν αρχισε η γεωργικη δραστηριοτητα και ο ανθρωπος σχηματισε τις πρωτες μονιμες κοινοτητες του.
Ελονοσια, φυματιωση, λεπρα, ευλογια και γριπη ειναι πραγματα που αντιμετωπισαν ακομα και αυτοι οι μακρινοι προγονοι μας.
Η παλιοτερη επιδημια που εχει φερει στο φως η αρχαιολογικη σκαπανη μας ερχεται απο την Κινα, οταν ενας ολοκληρος προϊστορικος οικισμος (Hamin Mangha) σβηστηκε απο τον χαρτη πριν απο 5.000 χρονια. Τα πτωματα των νεκρων στοιβαχτηκαν σε ενα σπιτι, το οποιο παραδοθηκε στις φλογες.
Οσο πιο πολιτισμενος γινοταν ομως ο ανθρωπος, οσο πιο μακρια τον εφταναν οι εμπορικοι του δρομοι, τοσο πιο εκτεταμενες γινονταν οι επιδημιες.
Καποιες μαλιστα διαδραματισαν πρωταγωνιστικο ρολο, παντα για κακο, αλλαζοντας ακομα και την προκαθορισμενη εκβαση καποιων πραγματων.
430-426 π.Χ. – Ο Λοιμος των Αθηνων
Η παλιοτερη καταγεγραμμενη πανδημια συνεβη κατα τον δευτερο χρονο του Πελοποννησιακου Πολεμου. Προηλθε, κατα τον Θουκυδιδη, απο την Αιθιοπια, εξαπλωθηκε στη Λιβυη και την Αιγυπτο και κατεφτασε στον Πειραια, οπου περασε απο τα Μακρα Τειχη μεσα στην πολιορκουμενη απο τους Σπαρτιατες Αθηνα.
Ο Λοιμος των Αθηνων χτυπησε σε τρια κυματα (το 430, το 429 και το 427-426 π.Χ.), εξαφανισε ακομα και το 1/3 του πληθυσμου της πολης (μεταξυ αυτων και ο Περικλης) και την αποδυναμωσε τοσο που προσυπεγραψε την πτωση της.
Πιστευεται πως ηταν τυφοειδης πυρετος, αν και εχουν προταθει ως υπευθυνοι πανω απο 30 παθογονοι μικροοργανισμοι.
165-180 μ.Χ. – Ο Λοιμος του Αντωνινου
Γνωστη και ως Πανουκλα του Γαληνου, αυτη τη φορα ηταν οι ρωμαιοι λεγεωναριοι που γυρισαν απο την εκστρατεια στη Μεση Ανατολη που εφεραν στη Ρωμη την καταστροφη.
Ευλογια η ιλαρα υποπτευονται οι ιστορικοι πως ηταν η επιδημια που μπορει να σκοτωσε ακομα και 5 εκατ. ανθρωπους στα εδαφη της Ρωμαϊκης Αυτοκρατοριας.
Στα θυματα της ηταν και ο αυτοκρατορας Λευκιος Βερος, που συγκυβερνουσε με τον αδερφο του, Μαρκο Αυρηλιο Αντωνινο. Συμφωνα με τον ιστορικο Κασσιο Διων, εφτασε να προκαλει ακομα και 2.000 θανατους τη μερα στη Ρωμη.
Ο βαρυς φορος αιματος στις ταξεις του στρατου αποδυναμωσε τη Ρωμαϊκη Αυτοκρατορια, στον κολοφωνα μαλιστα της ακμης της, αφηνοντας τη βορα στις επιθεσεις των «Βαρβαρων». Ηταν το τελος της λεγομενης Ρωμαϊκης Ειρηνης…
250-262 μ.Χ. – Η Πανωλη του Κυπριανου
Πηρε το ονομα της απο τον γνωστοτερο ανθρωπο που μας ειπε γι’ αυτη, τον πρωτοχριστιανο επισκοπο Καρχηδονας, Θασκιο Καικιλιο Κυπριανο. Ο Αγιος Κυπριανος την ειδε μαλιστα ως σημαδι για το τελος του κοσμου.
Οι ιστορικοι τοποθετουν την εναρξη της στην Αιθιοπια, απο οπου εξαπλωθηκε σε ολη τη βορεια Αφρικη, περνωντας κατοπιν στη Ρωμη, πισω στην Αιγυπτο και παντου μετα στα εδαφη της Ρωμαϊκης Αυτοκρατοριας.
Δεν αποκλειεται να ηταν η πρωτη πανδημια γριπης που γνωρισε η ανθρωποτητα. Για αλλη μια φορα η πανδημια γονατισε τη Ρωμη, σκοτωνοντας ακομα και 5.000 πολιτες τη μερα.
Η εκτεταμενη ελλειψη στρατιωτικου προσωπικου εξασθενισε τοσο την αυτοκρατορια που προκαλεσε τη λεγομενη Αυτοκρατορικη Κριση, μισο σχεδον αιωνα πολιτικης αναταραχης, εμφυλιων συγκρουσεων, εξεγερσεων και επιδρομων που απειλησαν την υπαρξη της Ρωμης.
541-549 μ.Χ. – Η Πανωλη του Ιουστινιανου
Εμφανιστηκε στην Αιγυπτο και βρηκε τον δρομο της ως την καρδια της Βυζαντινης Αυτοκρατοριας. Και ηταν πιθανοτατα η πρωτη καταγεγραμμενη επιδημια βουβωνικης πανωλης, της λοιμωδους νοσου που προκαλειται απο το βακτηριο βακιλος του Γερσιν δηλαδη.
Η πανδημια επληξε ολη τη λεκανη της Μεσογειου και επληξε δυο κραταιες αυτοκρατοριες, τοσο την Ανατολικη Ρωμαϊκη οσο και αυτη των Σασσανιδων στην Περσια. Αλυπητα χτυπηθηκε και η Κωνσταντινουπολη, με 5.000 θανατους τη μερα. Η πολη ερημωσε, χανοντας τον μισο σχεδον πληθυσμο της.
Η Πανωλη του Ιουστινιανου ηταν η πρωτη μεγαλης κλιμακας καταστροφικη πανδημια, διεκδικωντας βαρυτατο φορο αιματος.
Καπου 25 εκατ. ανθρωποι εχασαν τη ζωη τους, ματαιωνοντας τα μεγαλοπνοα σχεδια του Ιουστινιανου να ανακτησει τα χαμενα δυτικα εδαφη της Ρωμης.
Τα επομενα κυματα της πανουκλας στους δυο αιωνες που θα ακολουθουσαν θα εστελναν τους νεκρους στα 50 εκατομμυρια, το 26% του παγκοσμιου πληθυσμου. Ακομα και ο Ιουστινιανος χτυπηθηκε απο την πανουκλα, επιβιωσε ωστοσο…
1347-1351 – Ο Μαυρος Θανατος
Η τελευταια επανεμφανιση της Πανωλης του Ιουστινιανου ελαβε χωρα κατα το 750 μ.Χ. Η ανθρωποτητα πιστεψε πως τελειωσε με την πανουκλα, εξι αιωνες ομως αργοτερα εμελλε να ζησει ακομα πιο ανατριχιαστικες καταστασεις.
Η Μαυρη Πανωλη, οπως λεγεται συχνα το μεσαιωνικο αυτο ξεσπασμα βουβωνικης πανωλης, σκοτωσε ακομα και 200 εκατ. ανθρωπους σε Ευρωπη, Ασια και Βορεια Αφρικη. Οι μετριοπαθεστερες εκτιμησεις κανουν λογο για 75 εκατ. νεκρους, ενω οι πιο απαισιοδοξες φτανουν τον αριθμο στα 200 εκατομμυρια. Μεσα σε μια πενταετια.
Ο Μαυρος Θανατος εξαφανισε το 1/3 του παγκοσμιου πληθυσμου. Οι πρωτες εστιες του ηταν πιθανοτατα στην Ασια και η πανουκλα μετακινηθηκε προς τα δυτικα με τα καραβανια και τις εμπορικες αποστολες.
Απο τα λιμανια της Σικελιας τρυπωσε στην Ευρωπη και τα πτωματα ηταν τοσο πολλα που δεν μπορουσαν να ενταφιαστουν. Παρεμεναν να σαπιζουν στις πολεις, πνιγοντας την ατμοσφαιρα στη δυσωδια.
Αγγλια και Γαλλια αποδεκατιστηκαν σε τετοιο βαθμο που αναγκαστηκαν να κανουν ανακωχη. Το φεουδαρχικο συστημα της Βρετανιας κατερρευσε και η πανουκλα μεταμορφωθηκε σε οχημα οικονομικης και κοινωνικης αλλαγης.
Ηταν η πρωτη φορα που λειτουργησε το μετρο της καραντινας. Παρα το γεγονος οτι δεν γνωριζαν την αιτια της μολυνσης, παρατηρησαν με τον δυσκολο τροπο οτι η εγγυτητα ειχε να κανει πολυ με τη μεταδοση της νοσου.
Οι Ενετοι θεσμοθετησαν πρωτοι την καραντινα των ναυτικων, παρεμεναν υποχρεωτικα για 30 μερες (trentino) πανω στο πλοιο πριν πατησουν λιμανι. Αργοτερα η απομονωση εφτασε στις 40 μερες (quarantino), δινοντας μας μια απο τις λεξεις που μας απασχολουν πολυ σημερα.
Με τοσους νεκρους, τα εργατικα χερια εγιναν σπανια. Και καλοπληρωμενα. Ηταν το τελος του συστηματος με τους δουλοπαροικους. Οσοι εζησαν, ειδαν τις ζωες τους να αλλαζουν προς το καλυτερο, εχοντας περισσοτερη προσβαση στο κρεας και σε καλυτερης ποιοτητας ψωμι.
Πανω απο 3 αιωνες θα χρειαζοταν για να επιστρεψει ο παγκοσμιος πληθυσμος στα επιπεδα προ του 1347.
16ος-17ος αιωνας – Η «ευρωπαϊκη ασθενεια» που αποδεκατισε τον Νεο Κοσμο
«Ανταλλαγη του Κολομβου» τη λενε καποιες φορες και δεν ηταν παρα η ευλογια που εφερε ο Ευρωπαιος στον Νεο Κοσμο. Η Ευρωπη και η Ασια ειχαν γνωρισει πολλες φορες την καταστροφικη της δραση (σκοτωνε το 30% των κρουσματων), στη νεα ηπειρο ηταν ωστοσο ανηκουστη.
Ο φορος που πληρωνε ο Παλιος Κοσμος στην ευλογια δεν θα ηταν τιποτα ωστοσο με οσα θα υπεφερε ο γηγενης πληθυσμος της Αμερικης, οταν τα πρωτα πλοια των ευρωπαιων εξερευνητων θα εφταναν στις ακτες της.
Οι Σπανιολοι εφεραν στην Καραϊβικη την ευλογια, την ιλαρα και την πανωλη. Στους παρθενους επιδημιολογικα πληθυσμους της Αμερικης, οι λοιμωδεις νοσοι μετατραπηκαν σε πανδημιες. Ακομα και το 90% του γηγενους πληθυσμου υπολογιζεται οτι εξολοθρευτηκε απο τις αρρωστιες που εφερε ο ευρωπαιος αποικος.
Οταν ο Κολομβος εφτασε στην Ισπανιολα, εκει συναντησε την τοπικη φυλη των Taino, που αριθμουσαν 60.000 μελη. Μεχρι το 1548 δεν ειχαν μεινει παρα 500 ανθρωποι.
Ακομα και η αυτοκρατορια των Αζτεκων καταστραφηκε το 1520 απο επιδημια ευλογιας. Οι Αζτεκοι αποδεκατιστηκαν και αποδυναμωθηκαν σε τραγικο βαθμο και δεν μπορουσαν πλεον να μαχονται με τους κονκισταδορες του Ερναν Κορτες. Το ιδιο συνεβη και με τους Ινκας στη μαχη τους με τον Φρανσισκο Πισαρο το 1532.
Οι πανδημιες ευλογιας, η «κοκκινη πανουκλα», οπως ονομαστηκε χαρακτηριστικα, ευθυνονται για τον βαρυτερο φορο αιματος στην Αμερικη. Εχει υπολογιστει μαλιστα πως ο αντικτυπος της στους αυτοχθονες του Νεου Κοσμου ηταν μεγαλυτερος ακομα απο τον Μαυρο Θανατο στην Ευρωπη.
Το 80-95% του γηγενους πληθυσμου της Αμερικης εξαφανιστηκε απο τις ευρωπαϊκες επιδημιες μεσα στα πρωτα 100-150 χρονια απο την αφιξη του λευκου αποικιοκρατη. Σε πολλες περιοχες των σημερινων ΗΠΑ και του Μεξικου το ποσοστο αγγιξε ακομα και το 100%.
Αιωνες αργοτερα, η ευλογια θα γινοταν η πρωτη ιογενης πανδημια που θα τελειωνε με ενα εμβολιο…
1665-1666 – Η Μεγαλη Πανωλη του Λονδινου
Ειναι γεγονος οτι το Λονδινο δεν πηρε ανασα απο τον Μαυρο Θανατο και μετα. Η πανουκλα επανεμφανιζοταν στην πολη ανα δεκαετια με εξαιρετικη συνεπεια. Πανω απο 40 ξεσπασματα της καταγραφονται στα 300 αυτα χρονια και καθενα εξαφανιζε ακομα και το 20% της πολης.
Γι’ αυτο ισως οι Βρετανοι εγιναν οι πρωτοι που σκεφτηκαν να χωρισουν τους υγιεις απο τους αρρωστους. Και παλι δεν γλιτωσαν ομως απο αυτα που τους εφερε το 1665, οταν 100.000 Λονδρεζοι εχασαν τη ζωη τους σε μια περιοδο 7 μηνων. Το 1/5 του πληθυσμου της πρωτευουσας.
Ολα τα δημοσια θεαματα απαγορευτηκαν και τα κρουσματα κλεινονταν βιαιως στα σπιτια τους. Κοκκινοι σταυροι ζωγραφιζονταν στις πορτες τους, πλαϊ σε επικλησεις στον Θεο για βοηθεια. Εκατονταδες χιλιαδες σκυλια και γατια σφαγιαστηκαν υπο τον φοβο οτι εξαπλωνουν την ασθενεια.
Το μεγαλυτερο ξεσπασμα εμελλε να λαβει χωρα το φθινοπωρο του 1666 και να συμπεσει με το δευτερο καταστροφικο γεγονος που επληξε τη βρετανικη πρωτευουσα: τη Μεγαλη Πυρκαγια του Λονδινου, που εκαψε πανω απο 13.000 σπιτια.
Λιγα χρονια αργοτερα, το 1720 συγκεκριμενα, μια αντιστοιχη πανδημια θα χτυπουσε τη Μασσαλια της Γαλλιας. Ενα πλοιο εδεσε στο λιμανι, που ερχοταν απο την Ανατολικη Μεσογειο, εξαπλωνοντας τη βουβωνικη πανωλη. Διαρκεσε ως το 1723 και σκοτωσε 100.000 κοσμο, 50.000 στη Μασσαλια (το 30% του πληθυσμου της) και αλλους τοσο στα περιχωρα.
1770-1772 – Η Ρωσικη Πανουκλα
Σε μια Μοσχα που χτυπηθηκε αλυπητα απο την πανουκλα, ο τρομος της καραντινας και τα μεσα που υιοθετηθηκαν εκαναν τον λαο να εξεγερθει με πρωτογνωρα βιαιο τροπο. Οι ταραχες οδηγησαν στον φονο του αρχιεπισκοπου Αμβροσιου, ο οποιος καλουσε τους πιστους να μην ερχονται στις λειτουργιες.
Η τσαρινα Μεγαλη Αικατερινη, στην απελπιδα προσπαθεια της να περιορισει την πανουκλα και να επαναφερει την ταξη, διεταξε να φυγουν ολα τα εργοστασια απο τη Μοσχα. Τιποτα ομως δεν μπορουσε να ανακοψει τον ολεθρο.
Μεσα σε δυο χρονια, η τελευταια μεγαλη επιδημια πανουκλας στην κεντρικη Ρωσια θα διεκδικουσε τη ζωη απο 100.000 ανθρωπους μονο στη Μοσχα, σχεδον το 1/4 του πληθυσμου της, σκοτωνοντας και αλλους τοσους στα περιχωρα της. Η πανουκλα κατεφτασε απο τους στρατιωτες που γυρνουσαν απο το μετωπο του Ρωσο-Τουρκικου Πολεμου του 1768-1774.
Τον Σεπτεμβριο του 1771, οταν αφανιζε τη Μοσχα, οι Μοσχοβιτες εξεγερθηκαν. Μεσα σε δυο μερες αλλαξε το προσωπο της πολης…
1817-1824: Η Πρωτη Πανδημια Χολερας
Ηταν η πρωτη απο τις εφτα πανδημιες χολερας που θα επλητταν την οικουμενη στα επομενα 150 χρονια. Το επικεντρο της ηταν η Ρωσια, οπου πεθαναν καπου 1 εκατ. ανθρωποι.
Το δονακιο της χολερας εξαπλωθηκε και επληξε τους βρετανους στρατιωτες, που την εφεραν στην Ινδια, προκαλωντας μερικα εκατομμυρια ακομα θανατους.
Το ξακουστο ναυτικο της Βρετανικης Αυτοκρατοριας την εξαπλωσε απο το Δελτα του Γαγγη στα μηκη και τα πλατη της οικουμενης, απο την Ισπανια, την Ιταλια και τη Γερμανια ως την Αφρικη, την Ινδονησια, την Κινα, την Ιαπωνια και την Αμερικη, οπου σκοτωσε αλλους 150.000 ανθρωπους.
Ως ασιατικη χολερα εμεινε επισης στα χρονικα, καθως επληξε ολες σχεδον τις χωρες της ηπειρου. Η πανδημια σταματησε τον χειμωνα του 1823-1824, με μεριδα ερευνητων να θεωρουν πως ηταν ο πολυ βαρυς χειμωνας αυτος που σκοτωσε το βακτηριο.
Το πρωτο εμβολιο για τη χολερα εμφανιστηκε το 1885, αλλα οι πανδημιες συνεχιστηκαν. Η δευτερη πανδημια χολερας επληξε Βορεια Αμερικη και Ευρωπη μεταξυ 1826-1837, η τριτη ξεσπασε μεταξυ 1846-1860 στη Βορεια Αφρικη και τη Νοτια Αμερικη και η τεταρτη εξαπλωθηκε απο την Ινδια στη Ναπολη και την Ισπανια μεταξυ 1863-1875.
Η πεμπτη ειχε και παλι επικεντρο την Ινδια και εφτασε στην Ευρωπη, την Ασια και τη Λατινικη Αμερικη μεταξυ 1881-1896. Η περιοδος 1899-1923 σφραγιστηκε απο την εκτη πανδημια χολερας, ηταν ωστοσο λιγοτερο φονικη πια. Η επιστημη γνωριζε πλεον τη νοσο καλα. Στο Αμβουργο της Γερμανιας πεθαναν ωστοσο 8.600 κατοικοι το 1892.
Η εβδομη και τελευταια πανδημια της νοσου θα χτυπουσε το 1961 την Ινδονησια, πλεον ομως ηταν μεταλλαξη του βακτηριου. Ειναι αυτο που συνεχιζει να πληττει καθε χρονο τις αναπτυσσομενες χωρες…
1855: H Τριτη Πανδημια Πανουκλας
Οι ιστορικοι της επιστημης εχουν ονομασει Πρωτη Πανδημια Πανουκλας την Πανωλη του Ιουστινιανου και Δευτερη τον μεσαιωνικο Μαυρο Θανατο. Το 1855 ηταν να ζησει ο κοσμος και το τριτο παγκοσμιο ξεσπασμα της νοσου.
Η βουβωνικη πανωλη ξεκινησε απο την Κινα αυτη τη φορα, πριν μετακομισει στην Ινδια και το Χονγκ Κονγκ. Αφησε πισω της 15 εκατ. θυματα, με τα 10 μαλιστα απο αυτα να αφορουν στην Ινδια.
Μια επανασταση και ενας εμφυλιος πολεμος στην Κινα ειχαν ως αιτια την πανουκλα, την ιδια ωρα που στην Ινδια οδηγησαν σε ακομα πιο καταπιεστικα μετρα απο τους Βρετανους, προκαλωντας κι εκει επεισοδια εξεγερσεων.
Συμφωνα με τον Παγκοσμιο Οργανισμο Υγειας, η πανδημια ηταν ενεργη ακομα και ως το 1960.
1889-1890: Η Ρωσικη Γριπη
Η πρωτη πραγματικη πανδημια γριπης που εχει καταγραφει ξεκινησε απο τις στεπες της Σιβηριας και του Καζακσταν, απ’ οπου ταξιδεψε στη Μοσχα και την Αγια Πετρουπολη και βρηκε τον δρομο της ως τη Σκανδιναβικη και την Πολωνια, πριν μετακινηθει νοτια και πληξει ολη την Ευρωπη.
Μεχρι τον επομενο χρονο, η Ρωσικη Γριπη θα χτυπουσε τους πληθυσμους της Βορειας Αμερικης και της Αφρικης. Ως τα τελη του 1890, 1 εκατ. ανθρωποι θα ηταν νεκροι. Οταν ο παγκοσμιος πληθυσμος μολις που αγγιζε το 1,5 δισ.
Η τελευταια μεγαλη πανδημια του 19ου αιωνα, γνωστη βιβλιογραφικα και ως Ασιατικη Γριπη, ηταν και η πρωτη πανδημια που οσοι θεωρησαν πως ηταν πολυ μακρια για να τους αγγιξει (οπως οι ΗΠΑ) το πληρωσαν και πιο ακριβα…
1918-1920: Η Ισπανικη Γριπη
Το νεο ξεσπασμα της γριπης εφτασε να προσβαλει 500 εκατ. ανθρωπους, το 1/3 του παγκοσμιου πληθυσμου, σε 4 διαδοχικα κυματα, διεκδικωντας βαρυτατο φορο αιματος 50 εκατ. ανθρωπων. Οι περισσοτερες εκτιμησεις μιλουν απο 17-50 εκατ. νεκρους, υπαρχουν ωστοσο και μελετες που τοποθετουν τα νουμερα πιο κοντα στα 100 εκατομμυρια.
Οποιος κι αν ηταν ο τελικος αριθμος, η ισπανικη γριπη ηταν μια απο τις φονικοτερες πανδημιες της ανθρωπινης ιστοριας. Και ηταν γιατι ο ανθρωπος δεν την πηρε στα σοβαρα. Ακομα και το ονομα της ειναι πλαστο.
Σημερα ειναι γνωστο πως τα πρωτα κρουσματα παρατηρηθηκαν στις ΗΠΑ, την Αγγλια, τη Γαλλια και τη Γερμανια ηδη τον Δεκεμβριο του 1917. Ηταν ομως τα χρονια του Α’ Παγκοσμιου Πολεμου και μια τετοια ειδηση θα εριχνε το ηθικο του στρατευματος στις εμπολεμες χωρες.
Κι ετσι απαγορευσαν στον Τυπο να κανει λογο για τη γριπη, εκτος κι αν αφορουσε την ουδετερη στον Μεγαλο Πολεμο, Ισπανια. Ολοι ηξεραν για τη σοβαρη ασθενεια που χτυπησε τον βασιλια Αλφονσο ΙΓ’, αλλα οχι για τον διπλανο τους.
Ετσι γεννηθηκε η Ισπανικη Γριπη, μεσα στη λογοκρισια του πολεμου μονο τα τηλεγραφηματα απο τη Μαδριτη περνουσαν στις καθημερινες εφημεριδες. Μεσα στα θυματα και πληθος απο κοινοτητες ιθαγενων, που εξαφανιστηκαν απο προσωπου γης.
1957-1958: Η Ασιατικη Γριπη
Ο κοσμος δεν ειχε τελειωσει με τη γριπη, καθε αλλο. Το νεο ξεσπασμα της προηλθε απο το Χονγκ Κονγκ και εξαπλωθηκε στην Κινα, τη Σιγκαπουρη και την Ινδια, πριν μεταναστευσει στις ΗΠΑ και απο κει φτασει ακομα και στην Αγγλια.
Η Αγγλια χτυπηθηκε μαλιστα βαρια, με 14.000 νεκρους μεσα σε 6 μηνες. Το δευτερο κυμα της Ασιατικης Γριπης στις αρχες του 1958 ηταν μαλιστα ακομα πιο φονικο, φτανοντας τον αριθμο στους 1,1 εκατ. νεκρους παγκοσμιως. Οι ΗΠΑ γνωρισαν τους 116.000 απο αυτους.
Η πανδημια περιοριστηκε χαρη στην αναπτυξη αποτελεσματικου εμβολιου.
2009-2010 – Η Πανδημια Γριπης H1N1
Την ωρα που ο κοσμος γνωρισε αλλη μια πανδημια το 2003, το SARS, που επληξε 26 χωρες και 8.096 ανθρωπους, τη γλιτωσαμε ως ανθρωποτητα με 774 νεκρους. Τα εγκαιρα μετρα και η καραντινα αποσοβησαν την καταστροφη.
Στην επομενη πανδημια δεν σταθηκαμε εξισου ετοιμοι. Η τυχεροι. Γριπη των Χοιρων ονομαστηκε αρχικα, καθως εμφανιστηκε στα γουρουνια. Μεταλλαξη της ωστοσο το 2009 περασε στον ανθρωπο.
Ηταν ενα νεο στελεχος της H1N1, με προελευση απο το Μεξικο, που εμφανιστηκε εκεινη την ανοιξη και εξαπλωθηκε στον υπολοιπο κοσμο. Μεσα σε εναν χρονο, η νεα γριπη επληξε ακομα και 1,4 δισ. ανθρωπους στα μηκη και τα πλατη της οικουμενης.
Οσο για τους θανατους, δεν συμφωνουν ολες οι πηγες, οι περισσοτερες τοποθετουν παντως τους νεκρους της πανδημιας καπου μεταξυ 151.700-575.400 ανθρωπους. Τη μεγαλυτερη συναινεση συγκεντρωνει ο αριθμος των 284.000 νεκρων.
Συμφωνα με τον αμερικανικο CDC, το 80% των νεκρων ηταν μαλιστα ανθρωποι ηλικιας κατω των 65 ετων.
2014-2016 – Ο Εμπολα της Δυτικης Αφρικης
Ο εμπολα που χτυπησε τη Δυτικη Αφρικη το 2014 ηταν το πιο εκτεταμενο ξεσπασμα του ιου στην Ιστορια. Επληξε Γουινεα, Λιβερια και Σιερα Λεονε, κυριως, αποκτωντας τα χαρακτηριστικα πανδημιας.
Και παλι δεν υπαρχει συναινεση για τους τελικους αριθμους, οι περισσοτεροι υγειονομικοι θεσμοι μιλουν ωστοσο για 28.600 καταγεγραμμενα κρουσματα και 11.300 θανατους.
Κρουσματα υπηρξαν επισης σε Νιγηρια, Μαλι, Σενεγαλη, ακομα και μεμονωμενες περιπτωσεις στην Ευρωπη (Ισπανια, Ιταλια, Αγγλια) και τις ΗΠΑ αναφερθηκαν, προκαλωντας κυματα τρομου στη Δυση.
Ο εμπολα δεν εχει θεραπεια, παρα τις συνεχιζομενες προσπαθειες για ενα αποτελεσματικο εμβολιο. Και παρα το γεγονος οτι πρωτοεμφανιστηκε στο Κονγκο το 1976. Ακομα χειροτερα, ειναι ενας ιος με μεγαλα ποσοστα θνησιμοτητας. Στο τελευταιο ξεσπασμα του αγγιξε το 40%.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου