Ο βασιλιας σωθηκε κατα τυχη αλλα απο τοτε εμενε σε σκηνη. Πως η καταστροφη επηρεασε τον Διαφωτισμο και την αντισεισμικη αρχιτεκτονικη
: Το πρωι της 1ης Νοεμβριου 1755 στις 9.40, ενας σεισμος που εκτιμαται μεταξυ 8,5 και 9 βαθμων της κλιμακας MMS (σεισμικης ροπης) προκληθηκε στον Ατλαντικο, 200 χιλιομετρα απο τις ακτες της Ιβηρικης χερσονησου. 1η Νοεμβριου ειναι η γιορτη των Αγιων Παντων των καθολικων, μια υποχρεωτικη αργια σε πολλες ρωμαιοκαθολικες χωρες.
Εκεινη την ημερα οι εκκλησιες στις ακτες της Πορτογαλιας και της Ισπανιας στον Ατλαντικο ηταν καταμεστες απο πιστους που συμμετειχαν σε καποια απο τις πολλες λειτουργιες. Οι τρομακτικης εντασης δονησεις κατεστρεψαν πολλα κτιρια και προξενησαν ζημιες σε αλλα, ενω σε οσα εμειναν ορθια προκληθηκαν πυρκαγιες με αποτελεσμα οσοι δεν καταπλακωθηκαν απο τα ερειπια, καηκαν ζωντανοι.
Το χειροτερο ομως δεν ειχε ερθει ακομη. Ο σεισμος ειχε συμβει στη θαλασσα και η ξαφνικη μετατοπιση των οριων μεταξυ των τεκτονικων πλακων Ευρασιας και Αφρικης απελευθερωσε τεραστια ποσοτητα ενεργειας στο νερο που τις καλυπτε. Ο ωκεανος αποτραβηχτηκε απο την ακτη για να επιστρεψει μερικα λεπτα αργοτερα με τη μορφη ενος τεραστιου τειχους νερου.
Οπως και για πολλες αλλες απο τις πρωτες συγχρονες καταστροφες, μονο εκτιμησεις υπαρχουν για τον αριθμο των θυματων, οι οποιες κυμαινονται απο 40.000 εως 50.000 ζωες. Οι απωλειες σε ανθρωπινες ζωες πρεπει να ηταν ιδιαιτερες υψηλες στην καθολικη Ισπανια και Πορτογαλια επειδη πολλοι ανθρωποι βρισκονταν συνωστισμενοι στις εκκλησιες που κατερρευσαν.
Ο βασιλιας Ιωσηφ Α’ της Πορτογαλιας ηταν τυχερος που γλιτωσε
Παρακολουθουσε την πρωτη πρωινη λειτουργια για να πραγματοποιησει την επιθυμια της κορης του και να γιορτασει μαζι της μακρια απο την πολη. Οταν επεστρεψε στην κατεστραμμενη πρωτευουσα, ο βασιλιας αποφασισε να μην ξαναζησει σε κανενος ειδους κτισμα και περασε το υπολοιπο της ζωης του σε μια πολυτελη κατασκηνωση στην Αγιουντα, στους λοφους πανω απο την πολη.
Στην Αγιουντα βρισκεται σημερα το παλατι που εκτισε η κορη του Ιωσηφ στη θεση της βασιλικης κατασκηνωσης. Υπηρξαν επισης ανυπολογιστες πολιτιστικες απωλειες. Το στεμμα της Πορτογαλιας, οπως και αλλες ευρωπαϊκες μοναρχιες, ειχε συγκεντρωσει τεραστιες συλλογες πολυτιμων εργων τεχνης, επιπλων, πινακων ζωγραφικης και χειρογραφων καθως και αρχεια για τις εκτενεις πορτογαλικες ναυτικες εξερευνησεις απο τον 14ο αιωνα κι επειτα. Το οικονομικο κοστος πρεπει να γονατισε την Πορτογαλια.
Περα απο τις ανθρωπινες απωλειες και τις πολιτιστικες, υλικες και οικονομικες ζημιες, ο σεισμος και το τσουναμι της Λισαβονα συνεβησαν σε μια κρισιμη περιοδο στην ιστορια της διανοησης του δυτικου κοσμου, την εποχη του Διαφωτισμου. Οπως ο Μαυρος Θανατος (πανουκλα) κλονισε στην απολυτη αυθεντια της Ρωμαιοκαθολικης Εκκλησιας, η καταστροφη της Λισαβονας προκαλεσε αρκετη ανησυχια στους πιστους καθολικους της Ευρωπης και σκεπτικισμο μεταξυ των φιλοσοφων του Διαφωτισμου.
Το γεγονος οτι ο σεισμος συνεβη σε μια αγια ημερα για τους καθολικους και ο φορος αιματος ηταν ιδιαιτερα υψηλος, επειδη πολλοι ανθρωποι βρισκονταν στις εκκλησιες, το χρησιμοποιησε ο Βολταιρος για να κατακρινει τις απλοϊκες αποψεις περι Θειας προνοιας, αλλα χρησιμοποιηθηκε και απο πιστους, οπως ο Γερμανος φιλοσοφος Λαϊμπνιτς που υποστηριζε οτι οι ανθρωποι ζουσαν «στον καλυτερο απο ολους τους πιθανους κοσμους».
Ο σεισμος επαιξε επισης σημαντικο ρολο στην διαμορφωση των στοχασμων του Εμμανουελ Καντ, ενος απο τους πιο σημαντικους διανοητες του γερμανικου Διαφωτισμου. Τελος, η εμφαση που δοθηκε στη λογικη επιχειρηματολογια και την επιστημονικη ερευνα, κατα την περιοδο μετα την καταστροφη, οδηγησε στην πρωτη σοβαρη αποπειρα κατανοησης των αιτιων των σεισμων και των τσουναμι, η οποια αναγνωριζεται σημερα ως η απαρχη της συγχρονης σεισμολογιας. Η καταστροφη αυτη σηματοδοτει επισης το ξεκινημα της αντισεισμικης αρχιτεκτονικης στην Ευρωπη, η οποια και εφαρμοστηκε στην ανοικοδομηση της Λισαβονας.
Παρακολουθουσε την πρωτη πρωινη λειτουργια για να πραγματοποιησει την επιθυμια της κορης του και να γιορτασει μαζι της μακρια απο την πολη. Οταν επεστρεψε στην κατεστραμμενη πρωτευουσα, ο βασιλιας αποφασισε να μην ξαναζησει σε κανενος ειδους κτισμα και περασε το υπολοιπο της ζωης του σε μια πολυτελη κατασκηνωση στην Αγιουντα, στους λοφους πανω απο την πολη.
Στην Αγιουντα βρισκεται σημερα το παλατι που εκτισε η κορη του Ιωσηφ στη θεση της βασιλικης κατασκηνωσης. Υπηρξαν επισης ανυπολογιστες πολιτιστικες απωλειες. Το στεμμα της Πορτογαλιας, οπως και αλλες ευρωπαϊκες μοναρχιες, ειχε συγκεντρωσει τεραστιες συλλογες πολυτιμων εργων τεχνης, επιπλων, πινακων ζωγραφικης και χειρογραφων καθως και αρχεια για τις εκτενεις πορτογαλικες ναυτικες εξερευνησεις απο τον 14ο αιωνα κι επειτα. Το οικονομικο κοστος πρεπει να γονατισε την Πορτογαλια.
Περα απο τις ανθρωπινες απωλειες και τις πολιτιστικες, υλικες και οικονομικες ζημιες, ο σεισμος και το τσουναμι της Λισαβονα συνεβησαν σε μια κρισιμη περιοδο στην ιστορια της διανοησης του δυτικου κοσμου, την εποχη του Διαφωτισμου. Οπως ο Μαυρος Θανατος (πανουκλα) κλονισε στην απολυτη αυθεντια της Ρωμαιοκαθολικης Εκκλησιας, η καταστροφη της Λισαβονας προκαλεσε αρκετη ανησυχια στους πιστους καθολικους της Ευρωπης και σκεπτικισμο μεταξυ των φιλοσοφων του Διαφωτισμου.
Το γεγονος οτι ο σεισμος συνεβη σε μια αγια ημερα για τους καθολικους και ο φορος αιματος ηταν ιδιαιτερα υψηλος, επειδη πολλοι ανθρωποι βρισκονταν στις εκκλησιες, το χρησιμοποιησε ο Βολταιρος για να κατακρινει τις απλοϊκες αποψεις περι Θειας προνοιας, αλλα χρησιμοποιηθηκε και απο πιστους, οπως ο Γερμανος φιλοσοφος Λαϊμπνιτς που υποστηριζε οτι οι ανθρωποι ζουσαν «στον καλυτερο απο ολους τους πιθανους κοσμους».
Ο σεισμος επαιξε επισης σημαντικο ρολο στην διαμορφωση των στοχασμων του Εμμανουελ Καντ, ενος απο τους πιο σημαντικους διανοητες του γερμανικου Διαφωτισμου. Τελος, η εμφαση που δοθηκε στη λογικη επιχειρηματολογια και την επιστημονικη ερευνα, κατα την περιοδο μετα την καταστροφη, οδηγησε στην πρωτη σοβαρη αποπειρα κατανοησης των αιτιων των σεισμων και των τσουναμι, η οποια αναγνωριζεται σημερα ως η απαρχη της συγχρονης σεισμολογιας. Η καταστροφη αυτη σηματοδοτει επισης το ξεκινημα της αντισεισμικης αρχιτεκτονικης στην Ευρωπη, η οποια και εφαρμοστηκε στην ανοικοδομηση της Λισαβονας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου