Οκόσμος της Αμερικής μπορεί να είναι η πιο ισχυρή δύναμη και ο πιο τρομακτικός κίνδυνος ταυτόχρονα”, γράφει ο δημοσιογράφος των New York Times, Τζέιμς Πονιγουόζικ. “Μπορείτε να βρείτε αποδεικτικά στοιχεία για αυτό είτε σε κείμενα πολιτικής επιστήμης είτε σε άρθρα γνώμης είτε σε ιστορίες από τη διακυβέρνηση του Άντριου Τζάκσον. Ή θα μπορούσατε απλώς να έχετε παρακολουθήσει τον λαϊκισμό που λάμβανε χώρα στο ‘The Jerry Springer Show’, καθημερινά από το 1991 έως το 2018”, συνεχίζει.
Ο Σπρίνγκερ, ο οποίος πέθανε στα 79 του χρόνια στις 27 Απριλίου, άνοιξε τις πόρτες του talk show του, επιλεκτικά, στις πιο “παράξενες εκδοχές των ανθρώπων”, όπως χαρακτηριστικά λέει ο δημοσιογράφος και προκάλεσε το μεγαλύτερο γλέντι-μπάχαλο που έχουμε δει. Και τι δεν πέρασαν από την εκπομπή του: από άντρα που παντρεύτηκε ένα άλογο μέχρι μάνες και κόρες που είχαν σχέση με τους ίδιους άντρες.
Η εκπομπή του μετέτρεψε σε σπορ την εκμετάλλευση όλων αυτών των ανθρώπων και την έκανε ευρέως mainstream και αποδεκτή.
Είναι χαρακτηριστικό ότι το TV Guide ψήφισε κάποτε το "The Jerry Springer Show" ως το χειρότερο σόου στην ιστορία της τηλεόρασης και το ίδιο το σόου αγκάλιασε αυτή τη “διάκριση” βάζοντάς την στην εισαγωγή του. Χλεύαζε τους λίβελλους των επικριτών του, υποστηρίζοντας ότι απλώς παρουσίαζε την πραγματικότητα ωμά. Το όνομα του Σπρίνγκερ έγινε ρήμα, συντομογραφία για τη ξεδιάντροπη τηλεόραση, η οποία τελικά θα συνεχιζόταν -και θα κορυφωνόταν σταδιακά- μέσα από τη δίκη του Ο. Τζέι Σίμπσον, την εποχή των ριάλιτι και ορισμένα προεδρικά debate.
Είναι χαρακτηριστικό ότι το TV Guide ψήφισε κάποτε το "The Jerry Springer Show" ως το χειρότερο σόου στην ιστορία της τηλεόρασης και το ίδιο το σόου αγκάλιασε αυτή τη “διάκριση” βάζοντάς την στην εισαγωγή του. Χλεύαζε τους λίβελλους των επικριτών του, υποστηρίζοντας ότι απλώς παρουσίαζε την πραγματικότητα ωμά. Το όνομα του Σπρίνγκερ έγινε ρήμα, συντομογραφία για τη ξεδιάντροπη τηλεόραση, η οποία τελικά θα συνεχιζόταν -και θα κορυφωνόταν σταδιακά- μέσα από τη δίκη του Ο. Τζέι Σίμπσον, την εποχή των ριάλιτι και ορισμένα προεδρικά debate.
Η TRASH ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ
Η ωραιοποιημένη εκδοχή αυτής της ιστορίας είναι να πούμε ότι ο Σπρίνγκερ έπαιξε ενάντια στους ελιτίστικους κανόνες ευπρέπειας της τηλεόρασης προκειμένου να υποστηρίξει ότι οι απλοί άνθρωποι, σε όλο τους το χάλι, είναι το ίδιο σημαντικοί με τους υπόλοιπους. Και ότι για αυτούς τους ανθρώπους υπάρχουν μερικά εκατομμύρια ακόμη άνθρωποι που νοιάζονται. "Υπό αυτό το πρίσμα”, γραφούν οι New York Times, “έκανε μια καθημερινή τηλεοπτική εκδοχή (σ.σ. σαν τα δικά μας τα μεσημεριανάδικα) αυτού που είχε κάνει η σειρά ‘Roseanne’ στο prime time λίγα χρόνια νωρίτερα”.
Η ωραιοποιημένη εκδοχή αυτής της ιστορίας είναι να πούμε ότι ο Σπρίνγκερ έπαιξε ενάντια στους ελιτίστικους κανόνες ευπρέπειας της τηλεόρασης προκειμένου να υποστηρίξει ότι οι απλοί άνθρωποι, σε όλο τους το χάλι, είναι το ίδιο σημαντικοί με τους υπόλοιπους. Και ότι για αυτούς τους ανθρώπους υπάρχουν μερικά εκατομμύρια ακόμη άνθρωποι που νοιάζονται. "Υπό αυτό το πρίσμα”, γραφούν οι New York Times, “έκανε μια καθημερινή τηλεοπτική εκδοχή (σ.σ. σαν τα δικά μας τα μεσημεριανάδικα) αυτού που είχε κάνει η σειρά ‘Roseanne’ στο prime time λίγα χρόνια νωρίτερα”.
Υπάρχει ένα μικρό δίκιο εκεί: ο Σπρίνγκερ, ειδικά τα πρώτα χρόνια της εκπομπής του, φαινόταν να ασχολείται με τους καλεσμένους του, όσο εξωφρενικές κι αν ήταν οι καταστάσεις που έφερναν στο πλατό του. Άλλωστε, το να μπορεί να κάνει κάποιος αυτήν τη δουλειά για τόσα χρόνια χωρίς να του αρέσουν οι άνθρωποι θα ήταν κάτι μη διαχειρήσιμο.
Η εκπομπή του έδειξε ότι οι λαϊκιστές της τηλεόρασης, όπως όλοι οι λαϊκιστές, δεν δείχνουν προς τα έξω απλώς την αδιαμεσολάβητη πραγματικότητα. Αυτοί είναι που αποφασίζουν ποιος τύπος ανθρώπου θα εκπροσωπήσει ολόκληρο τον πληθυσμό.. AP Photo/Charles Rex Arbogast, File AP
Βέβαια, εδώ η απάντηση είναι εύκολη και προφανής: η εξαιρετικά επιτυχημένη εκπομπή του Σπρίνγκερ μετέτρεψε σε σπορ την εκμετάλλευση όλων αυτών των ανθρώπων και την έκανε ευρέως mainstream και αποδεκτή.
“Ακόμη και το ‘The Jerry Springer Show’ δέχεται ότι το να είσαι υποψήφιος για το ‘The Jerry Springer Show’ δεν είναι και τόσο τιμητικό, αλλά προγράμματα όπως αυτό έδωσαν στο κοινό την άδεια να απολαύσει ένα θέαμα γκροτέσκο. Ήταν ο επικεφαλής ενός ανθρώπινου τσίρκου του οποίου η σκηνή επεκτάθηκε τελικά πολύ πέρα από το δικό του σόου”, συνεχίζουν οι NYT Times. “Ο ίδιος ο Σπρίνγκερ παραδέχτηκε τον ρόλο του σε αυτό που κατ' ευφημισμό αποκάλεσε ‘εκδημοκρατισμό’ της κουλτούρας”.
Αλλά η εκπομπή του έδειξε επίσης ότι οι λαϊκιστές της τηλεόρασης, όπως όλοι οι λαϊκιστές, δεν δείχνουν προς τα έξω απλώς την ευρεία, αδιαμεσολάβητη πραγματικότητα. Αυτοί είναι που αποφασίζουν ποιος τύπος ανθρώπου θα εκπροσωπήσει ολόκληρο τον πληθυσμό. Αυτοί επιλέγουν και διαμορφώνουν το κοινό τους. Παίρνουν αποφάσεις για το ποιοι άνθρωποι ακούγονται και ποιοι μετατρέπονται σε θέαμα.
“Θα μπορούσατε να επιλέξετε να προβάλλετε διαφορετικά είδη ιστοριών με πιο θετική στάση και να εξακολουθείτε να είστε επιτυχημένοι, όπως έκανε η Όπρα Γουίνφρεϊ, της οποίας το talk show μονομαχούσε με του Σπρίνγκερ για τα νούμερα τηλεθέασης”.
Βέβαια, εδώ η απάντηση είναι εύκολη και προφανής: η εξαιρετικά επιτυχημένη εκπομπή του Σπρίνγκερ μετέτρεψε σε σπορ την εκμετάλλευση όλων αυτών των ανθρώπων και την έκανε ευρέως mainstream και αποδεκτή.
“Ακόμη και το ‘The Jerry Springer Show’ δέχεται ότι το να είσαι υποψήφιος για το ‘The Jerry Springer Show’ δεν είναι και τόσο τιμητικό, αλλά προγράμματα όπως αυτό έδωσαν στο κοινό την άδεια να απολαύσει ένα θέαμα γκροτέσκο. Ήταν ο επικεφαλής ενός ανθρώπινου τσίρκου του οποίου η σκηνή επεκτάθηκε τελικά πολύ πέρα από το δικό του σόου”, συνεχίζουν οι NYT Times. “Ο ίδιος ο Σπρίνγκερ παραδέχτηκε τον ρόλο του σε αυτό που κατ' ευφημισμό αποκάλεσε ‘εκδημοκρατισμό’ της κουλτούρας”.
Αλλά η εκπομπή του έδειξε επίσης ότι οι λαϊκιστές της τηλεόρασης, όπως όλοι οι λαϊκιστές, δεν δείχνουν προς τα έξω απλώς την ευρεία, αδιαμεσολάβητη πραγματικότητα. Αυτοί είναι που αποφασίζουν ποιος τύπος ανθρώπου θα εκπροσωπήσει ολόκληρο τον πληθυσμό. Αυτοί επιλέγουν και διαμορφώνουν το κοινό τους. Παίρνουν αποφάσεις για το ποιοι άνθρωποι ακούγονται και ποιοι μετατρέπονται σε θέαμα.
“Θα μπορούσατε να επιλέξετε να προβάλλετε διαφορετικά είδη ιστοριών με πιο θετική στάση και να εξακολουθείτε να είστε επιτυχημένοι, όπως έκανε η Όπρα Γουίνφρεϊ, της οποίας το talk show μονομαχούσε με του Σπρίνγκερ για τα νούμερα τηλεθέασης”.
Ο Σπρίνγκερ βρήκε γρήγορα μιμητές και πολύ πέρα από την τηλεόραση.
Ο Σπρίνγκερ δεν μετέτρεψε πρώτος αυτός την τηλεόραση και την ποπ κουλτούρα σε trash. Το σόου του βασίστηκε σε προηγούμενα αμερικανικά talk show που κοιλιόνταν που και που στη λάσπη, απλώς όχι ακόμη ολοκληρωτικά. Και επίσης αυτό το σόου δεν δημιούργησε τα ριάλιτι απλώς κινήθηκε ταυτόχρονα με αυτά. Ήταν προϊόν της ίδιας εποχής που έδωσε στο αμερικανικό κοινό τα “θρυλικά” "The Real World" και "Cops".
“Αλλά ήταν ένας από τους πιο ταλαντούχους επιταχυντές, και βούτηξε με λαγνεία σε αυτό”, γράφουν οι NYT -θυμίζοντάς μας, βέβαια, και τη δική μας περίπτωση του Ανδρέα Μικρούτσικου. “Μετά από αυτόν ήρθε ο κατακλυσμός μας από τηλεοπτικά ριάλιτι -όχι πάντα με τόση διάθεση για εκμετάλλευση ή κυνικότητα, αλλά αρκετά κοντά σε αυτά”.
Και τώρα πια το ίντερνετ και τα social media επιτρέπουν στους ανθρώπους να ξεγυμνώνουν τους εαυτούς τους και τους υπόλοιπους δημόσια, χωρίς να χρειάζεται κάποιος να κλείσει θέση σε ένα talk-show. “Η Αμερική δεν μπορεί να σοκαριστεί πια από τίποτα”, λέει ο χαρακτηριστικά ο δημοσιογράφος.
Και η επιτυχία του Σπρίνγκερ στο να δίνει στους ανθρώπους αυτό που ήθελαν και όχι αυτό που ήθελαν να πιστεύουν ότι θέλουν, βρήκε γρήγορα μιμητές και πολύ πέρα από την τηλεόραση.
Ο Σπρίνγκερ δεν μετέτρεψε πρώτος αυτός την τηλεόραση και την ποπ κουλτούρα σε trash. Το σόου του βασίστηκε σε προηγούμενα αμερικανικά talk show που κοιλιόνταν που και που στη λάσπη, απλώς όχι ακόμη ολοκληρωτικά. Και επίσης αυτό το σόου δεν δημιούργησε τα ριάλιτι απλώς κινήθηκε ταυτόχρονα με αυτά. Ήταν προϊόν της ίδιας εποχής που έδωσε στο αμερικανικό κοινό τα “θρυλικά” "The Real World" και "Cops".
“Αλλά ήταν ένας από τους πιο ταλαντούχους επιταχυντές, και βούτηξε με λαγνεία σε αυτό”, γράφουν οι NYT -θυμίζοντάς μας, βέβαια, και τη δική μας περίπτωση του Ανδρέα Μικρούτσικου. “Μετά από αυτόν ήρθε ο κατακλυσμός μας από τηλεοπτικά ριάλιτι -όχι πάντα με τόση διάθεση για εκμετάλλευση ή κυνικότητα, αλλά αρκετά κοντά σε αυτά”.
Και τώρα πια το ίντερνετ και τα social media επιτρέπουν στους ανθρώπους να ξεγυμνώνουν τους εαυτούς τους και τους υπόλοιπους δημόσια, χωρίς να χρειάζεται κάποιος να κλείσει θέση σε ένα talk-show. “Η Αμερική δεν μπορεί να σοκαριστεί πια από τίποτα”, λέει ο χαρακτηριστικά ο δημοσιογράφος.
Και η επιτυχία του Σπρίνγκερ στο να δίνει στους ανθρώπους αυτό που ήθελαν και όχι αυτό που ήθελαν να πιστεύουν ότι θέλουν, βρήκε γρήγορα μιμητές και πολύ πέρα από την τηλεόραση.
Ο ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΤΖΕΡΙ ΣΠΡΙΝΓΚΕΡ
Μερικές φορές οι άνθρωποι δεν θέλουν να συνδέουν τα πολιτιστικά κινήματα με την πολιτική, αλλά ο ίδιος ο Σπρίνγκερ ήταν πολιτικός πολύ πριν γίνει τηλεοπτικός αστέρας. Εργάστηκε στην προεκλογική εκστρατεία του Ρόμπερτ Κένεντι το 1968 και αργότερα ήταν μέλος του δημοτικού συμβουλίου του Σινσινάτι και δήμαρχος.
Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας το 1982 στο Σινσινάτι. AP Photo, File AP
“Κατάλαβε πως το σύνολο των δεξιοτήτων από τη μια δουλειά μεταφράζεται στην άλλη, και από τότε μάθαμε ότι η πόρτα ανοίγει και απ’ τις δύο κατευθύνσεις”.
Το στοίχημα που έβαλε ότι οι τηλεθεατές θα προτιμούσαν να δουν δυο ανθρώπους να μαλώνουν και να πετάνε καρέκλες απ’ το να ανταλλάζουν απόψεις σε ένα υψηλό επίπεδο συζήτησης, τελικά κέρδισε. Και όλα τα κανάλια, δημόσια και ιδιωτικά, αγκάλιασαν αυτήν την τακτική.
Και και στο τέλος χρειάστηκε να εμφανιστεί ένας άνθρωπος που σημείωσε μεγάλη επιτυχία και στους δύο τομείς για να αποδείξει ότι αυτός ήταν ο συντομότερος δρόμος για να βρεθεί κανείς στο κέντρο της αμερικανικής πολιτικής. Και, βέβαια, μιλάμε για τον Ντόναλντ Τραμπ που ήταν ταυτόχρονα και παρουσιαστής του εκρηκτικού “Apprentice” αλλά και μόνιμος θαμώνας της πρωινής πολιτικής εκπομπής "Fox & Friends".
Και πάλι όμως, θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι ο Σπρίνγκερ ήταν αυτός που έκανε ρεαλιστική την πιθανότητα να δούμε έναν τύπο σαν τον Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο. Ο Τραμπ είχε χτίσει μία μιντιακή περσόνα ήδη από τη δεκαετία του 1980. Ωστόσο, σίγουρα μοιράζονταν κάποια κοινά χαρακτηριστικά
“Κατάλαβε πως το σύνολο των δεξιοτήτων από τη μια δουλειά μεταφράζεται στην άλλη, και από τότε μάθαμε ότι η πόρτα ανοίγει και απ’ τις δύο κατευθύνσεις”.
Το στοίχημα που έβαλε ότι οι τηλεθεατές θα προτιμούσαν να δουν δυο ανθρώπους να μαλώνουν και να πετάνε καρέκλες απ’ το να ανταλλάζουν απόψεις σε ένα υψηλό επίπεδο συζήτησης, τελικά κέρδισε. Και όλα τα κανάλια, δημόσια και ιδιωτικά, αγκάλιασαν αυτήν την τακτική.
Και και στο τέλος χρειάστηκε να εμφανιστεί ένας άνθρωπος που σημείωσε μεγάλη επιτυχία και στους δύο τομείς για να αποδείξει ότι αυτός ήταν ο συντομότερος δρόμος για να βρεθεί κανείς στο κέντρο της αμερικανικής πολιτικής. Και, βέβαια, μιλάμε για τον Ντόναλντ Τραμπ που ήταν ταυτόχρονα και παρουσιαστής του εκρηκτικού “Apprentice” αλλά και μόνιμος θαμώνας της πρωινής πολιτικής εκπομπής "Fox & Friends".
Και πάλι όμως, θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι ο Σπρίνγκερ ήταν αυτός που έκανε ρεαλιστική την πιθανότητα να δούμε έναν τύπο σαν τον Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο. Ο Τραμπ είχε χτίσει μία μιντιακή περσόνα ήδη από τη δεκαετία του 1980. Ωστόσο, σίγουρα μοιράζονταν κάποια κοινά χαρακτηριστικά
.
“Η Χίλαρι Κλίντον ανήκει στον Λευκό Οίκο. Ο Ντόναλντ Τραμπ ανήκει στο σόου μου”. AP Photo/Richard Drew, File AP
Ο Τζέρι Σπρίνγκερ κάλυψε τις εκλογές του 2016 για χάρη της βρετανικής τηλεόρασης και αναγνώρισε ορισμένους παραλληλισμούς μεταξύ της δικής του εποχής που βρισκόταν στην ακμή του και της αντίστοιχης εποχής του Τραμπ. Το παράδοξο εδώ είναι ότι ο Σπρίνγκερ περιφρονούσε ανοιχτά τον Τραμπ καθότι ο ίδιος ήταν ένας δεδηλωμένος υποστηρικτής των Δημοκρατικών.
Μάλιστα, μετά από το προεδρικό debate του 2016, ο Σπρίνγκερ έγραψε στο Twitter: “Η Χίλαρι Κλίντον ανήκει στον Λευκό Οίκο. Ο Ντόναλντ Τραμπ ανήκει στο σόου μου”. Η Ιστορία όμως είχε άλλα σχέδια.
Ο Τζέρι Σπρίνγκερ κάλυψε τις εκλογές του 2016 για χάρη της βρετανικής τηλεόρασης και αναγνώρισε ορισμένους παραλληλισμούς μεταξύ της δικής του εποχής που βρισκόταν στην ακμή του και της αντίστοιχης εποχής του Τραμπ. Το παράδοξο εδώ είναι ότι ο Σπρίνγκερ περιφρονούσε ανοιχτά τον Τραμπ καθότι ο ίδιος ήταν ένας δεδηλωμένος υποστηρικτής των Δημοκρατικών.
Μάλιστα, μετά από το προεδρικό debate του 2016, ο Σπρίνγκερ έγραψε στο Twitter: “Η Χίλαρι Κλίντον ανήκει στον Λευκό Οίκο. Ο Ντόναλντ Τραμπ ανήκει στο σόου μου”. Η Ιστορία όμως είχε άλλα σχέδια.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου