3 στις 5 συσκευασίες κανέλας είναι νοθευμένες και επικίνδυνες! Αναλύσεις δειγμάτων από σουπερμάρκετ μεταξύ των οποίων και Ελληνικά

Η Επιτροπή διαπιστώνει απάτη και πιθανά προβλήματα ασφάλειας στην

κανέλα στην αγορά της ΕΕ

Μια νέα μελέτη του JRC αποκαλύπτει περιπτώσεις απάτης και μη συμμόρφωσης με τη νομοθεσία για την ασφάλεια των τροφίμων στην κανέλα που πωλείται σε λιανοπωλητές της ΕΕ. Στο πλαίσιο των προσπαθειών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την καταπολέμηση της απάτης στον τομέα των βοτάνων και των μπαχαρικών, οι επιστήμονες του JRC χρησιμοποίησαν τέσσερις καινοτόμες μεθόδους ελέγχου που ανέπτυξαν εσωτερικά για την ανίχνευση και τον εντοπισμό πιθανών δόλιων πρακτικών. 

 Προχώρησαν πέρα ​​από τον εντοπισμό της αντικατάστασης της κανέλας Κεϋλάνης, της πιο πολύτιμης ποικιλίας, με την κάσσια, μια φθηνότερη και λιγότερο αρωματική εναλλακτική λύση, και εντόπισαν άλλους πιθανούς τύπους υποκατάστασης, διερευνώντας τη συμμόρφωση με την ισχύουσα ευρωπαϊκή νομοθεσία και τα διεθνή πρότυπα. Η ανάλυση περιελάμβανε 104 δείγματα κανέλας – 44 εκ των οποίων έφεραν την ετικέτα κανέλας Κεϋλάνης – που αγοράστηκαν από λιανοπωλητές σε 10 χώρες της ΕΕ μεταξύ των οποίων και από ελληνικά σουπερμάρκετ, καθώς και στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Σερβία και τη Σρι Λάνκα.

Πάνω από το 66% των δειγμάτων που αναλύθηκαν δεν πληρούσαν τα διεθνή πρότυπα ποιότητας, δεν συμμορφώνονταν με τη νομοθεσία της ΕΕ για την ασφάλεια των τροφίμων, ήταν ύποπτα για απάτη ή/και ενδεχομένως υπερέβαιναν τα νόμιμα όρια κουμαρίνης. Η κουμαρίνη είναι μια φυσική αρωματική ένωση που βρίσκεται στην κάσσια και σε άλλα φυτά, δυνητικά τοξική για το ήπαρ.

Τα αποτελέσματα της έρευνας μπορούν να βοηθήσουν την επιστημονική κοινότητα και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να ορίσουν οριακές τιμές για τα διάφορα συστατικά της κανέλας και να καθορίσουν πότε ένα δείγμα πρέπει να θεωρείται ύποπτο. Αυτό θα επιτρέψει την διεξαγωγή πιο λεπτομερούς επιτήρησης και θα βοηθήσει τις αρμόδιες αρχές να αναλάβουν δράση.

Το 2023, η κανέλα ήταν το πέμπτο πιο εισαγόμενο μπαχαρικό στην ΕΕ μετά το τζίντζερ, την πάπρικα, το πιπέρι και τον κουρκουμά. Καθώς η ζήτηση κανέλας αναμένεται να αυξηθεί τα επόμενα χρόνια, η κανέλα αποτελεί ελκυστικό στόχο για τους απατεώνες.

Υπάρχουν δύο κύριοι βοτανικοί τύποι κανέλας: η κανέλα Κεϋλάνης ( Cinnamomum verum ή Cinnamomum zeylanicum Blume ), που προέρχεται από τη Σρι Λάνκα, και η Cassia ( Cinnamomum cassia  ή Cinnamomum aromaticum ), που προέρχεται από τη Μιανμάρ, μια φθηνότερη και χαμηλότερης ποιότητας εναλλακτική λύση με πιο έντονη γεύση, η οποία περιέχει φυσικά κουμαρίνη. Ανάλογα με την αγορά, και οι δύο τύποι μπορεί συχνά να φέρουν την απλή ετικέτα «κανέλα», γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε σύγχυση.

Το ΚΚΕρ διεξήγαγε μια ολιστική μελέτη εφαρμόζοντας διάφορες μεθόδους ανάλυσης για την ανίχνευση διαφορετικών τύπων απάτης στον τομέα. Έως και το 9% των δειγμάτων που χαρακτηρίστηκαν ως κανέλα Κεϋλάνης, είχαν αντικατασταθεί πλήρως ή εν μέρει από κανέλα Cassia. 

Άλλοι τύποι απάτης, όπως η αντικατάσταση του φλοιού από άλλα μέρη του δέντρου κανέλας, όπως ρίζες, φύλλα και άνθη, ήταν ύποπτοι σε υψηλό ποσοστό δειγμάτων. Επιπλέον, περίπου το 21% των δειγμάτων δεν πληρούσαν τα διεθνή πρότυπα λόγω υψηλής συνολικής περιεκτικότητας σε τέφρα. 

Η μελέτη έδειξε επίσης ότι το 9,6% των δειγμάτων δεν συμμορφωνόταν με το μέγιστο όριο των 2 mg kg-1, που ορίζεται για τον μόλυβδο από την ευρωπαϊκή νομοθεσία για την ασφάλεια των τροφίμων και ότι 31 από τα αναλυθέντα δείγματα ήταν δυνητικά επικίνδυνα για τα παιδιά λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε κουμαρίνη.

Το είδος των παρατυπιών που εντοπίζονται στην κανέλα, συμπεριλαμβανομένων των δόλιων πρακτικών, είναι ποικίλο και δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με μία μόνο αναλυτική τεχνική, και απαιτούνται τυποποιημένες μέθοδοι. Το υψηλό ποσοστό ακανόνιστων δειγμάτων κανέλας στην ευρωπαϊκή αγορά υποδεικνύει ότι πρέπει να δοθεί προσοχή στην κατάσταση από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη του κλάδου, τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, τα εργαστήρια ελέγχου και τους κατασκευαστές.

Η μελέτη προτείνει αναλυτικές τεχνικές που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μέθοδοι διαλογής και επιβεβαίωσης, οι οποίες θα μπορούσαν να υιοθετηθούν από επίσημα εργαστήρια ελέγχου για την ανίχνευση πλαστών δειγμάτων με μεγαλύτερη ακρίβεια.