Πως “μετράμε” την κουλτούρα στις επιχειρήσεις τροφίμων; Της Άννας Λεκατσά*
Στις 3 Οκτωβρίου 2025, ο ΕΦΕΤ ενημέρωσε τις αρμόδιες Αρχές για τον επίσημο έλεγχο σε σχέση με τη νοοτροπία ασφάλειας τροφίμων, σε συμμόρφωση με τον Καν. (ΕΕ) 2021/382 στον τομέα Κρέατος & Αλιευμάτων, Γάλακτος, Αυγών Μελιού & Λοιπών τροφίμων Ζωικής Προέλευσης.
Η νοοτροπία (κουλτούρα) ασφάλειας τροφίμων (Food Safety Culture-FSC) μιας επιχείρησης είναι στην ουσία ο τρόπος που σκέφτεται, νιώθει και ενεργεί ο κάθε εργαζόμενος μιας επιχείρησης τροφίμων κατά την εργασία του, ανεξαρτήτως του ρόλου του, για να εξασφαλίσει ότι τα τρόφιμα που παράγονται είναι ασφαλή (πως συμπεριφέρεται, τι κάνει, πώς το κάνει, γιατί το κάνει).
Μιλάμε για τις αυθόρμητες συμπεριφορές που εφαρμόζονται ως καθημερινή συνήθεια για την ασφάλεια των τροφίμων και αυτό φυσικά καθοδηγείται από τις αρχές, τις αξίες και τα «πιστεύω» μίας επιχείρησης τροφίμων. Μίας επιχείρησης τροφίμων που θέλει και μπορεί να λειτουργεί ως θετικό παράδειγμα (με αρχηγό τον ίδιο τον επιχειρηματία) και με αυτό τον τρόπο εμπνέει και ενθαρρύνει έμπρακτα τους εργαζόμενους.
Στόχος της νομοθετικής απαίτησης για την εφαρμογή κατάλληλης (θετικής) κουλτούρας είναι η βελτίωση και αναβάθμιση του επιπέδου ασφάλειας των τροφίμων.
Σύμφωνα με την εγκύκλιο, οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων οφείλουν να συγκεντρώνουν, να διατηρούν και να παρέχουν αποδεικτικά στοιχεία για την κατάλληλη εφαρμογή της νοοτροπίας ασφάλειας τροφίμων, εφαρμόζοντας συγκεκριμένες απαιτήσεις.
Πως όμως θα το κάνουν αυτό οι επιχειρήσεις;
Οι όποιες παρεμβάσεις εφαρμοστούν για τη βελτίωση ως προς την FSC, πρέπει να είναι «μετρήσιμες», να παρακολουθούνται σε συνεχή βάση και να επαναξιολογούνται μετά από συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα.
Οι Αρχές θα πρέπει να διερευνούν σε πρώτη φάση κατά πόσον οι επιχειρήσεις γνωρίζουν την εν λόγω απαίτηση και στη συνέχεια να διαπιστώνουν και να επαληθεύουν τον τρόπο εφαρμογής.
Για τον έλεγχο της εκπλήρωσης των απαιτήσεων για την νοοτροπία της ασφάλειας των τροφίμων από τις Αρμόδιες Αρχές, ενσωματώθηκαν οι σχετικές παράμετροι σε όλα τα Έντυπα Ελέγχου (check lists).
Παραθέτουμε ενδεικτικά τα σημεία ελέγχου από το ΕΝΤΥΠΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΚΑΙ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ, όπου οι αρμόδιες Αρχές πρέπει να διαπιστώσουν αν υπάρχει συμμόρφωση, μερική συμμόρφωση ή καθόλου συμμόρφωση για την επιχείρηση που ελέγχεται:
ΝΟΟΤΡΟΠΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ
Εκπλήρωση απαιτήσεων Νοοτροπίας Ασφάλειας Τροφίμων
– Υπάρχει δέσμευση σε ολόκληρη την επιχείρηση και ενεργός συμμετοχή όσον αφορά την υγιεινή και την ασφάλεια των τροφίμων (δέσμευση της διοίκησης και των εργαζομένων)
– Υπάρχουν στην επιχείρηση επαρκείς διαθέσιμοι πόροι, οι οποίοι είναι αναγκαίοι για τη λειτουργία της, ώστε να διασφαλίζονται η υγιεινή και η παραγωγή ασφαλών τροφίμων
– Έχουν όλα τα μέλη του προσωπικού επίγνωση της επικινδυνότητας όσον αφορά την υγιεινή και ασφάλεια των τροφίμων και την έχουν θέσει υπό έλεγχο
– Έχει διασφαλιστεί εντός της επιχείρησης η μεταφορά της επικοινωνίας σε θέματα υγιενής και ασφάλειας των τροφίμων
– Μπορεί η ανάληψη ηγετικού ρόλου να εξασφαλίζει τη συμμετοχή του προσωπικού σε θέματα επιδόσεων και συμμόρφωσης όσον αφορά την υγιεινή/ασφάλεια
– Υπάρχουν διαθέσιμα επαρκή αντικειμενικά δεδομένα για την επαλήθευση των αρχών της νοοτροπίας ασφάλειας τροφίμων (έρευνα-ερωτηματολόγια/ παράπονα καταναλωτών)
Ο ΕΦΕΤ έχει δώσει κατεύθυνση να διαδοθεί και εμπεδωθεί η νομοθετική απαίτηση και γι’ αυτό το λόγο συστήνουν στις Αρχές να προσεγγίζουν τις επιχειρήσεις με διατύπωση συστάσεων και να δίνεται ο απαραίτητος χρόνος για την ενσωμάτωση της παραμέτρου νοοτροπίας ασφάλειας τροφίμων, έως τον επόμενο επανέλεγχο.
Σε περίπτωση επανελέγχου και διαπίστωσης μη συμμόρφωσης (μη εκπλήρωσης των σχετικών παραμέτρων), οι αρμόδιες Αρχές θα προβαίνουν στη διαδικασία επιβολής κυρώσεων, σύμφωνα με το Νόμο 4235/2014. Περισσότερες πληροφορίες για την κουλτούρα ασφάλειας τροφίμων, εδώ: Κουλτούρα Ασφάλειας Τροφίμων: Η νέα εξίσωση – Του Νίκου Γδοντέλη
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου