Οι τελευταίες εξελίξεις στις διατλαντικές σχέσεις και οι επιπτώσεις τους στην Ε.Ε. τέθηκαν επί τάπητος
στο έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες. Και μπορεί μετά τα βήματα μιας διαφαινόμενης – έστω και προσωρινά – υποχώρησης του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία, αλλά και της απόφασης να μην επιβάλει τους δασμούς στις 8 χώρες που είχε ανακοινώσει, να αποσυμπίεσαν έως έναν βαθμό τις συζητήσεις των “27”, ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι έχει προκληθεί ρήγμα εμπιστοσύνης στις σχέσεις ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ε.Ε.Και μπορεί μετά το τέλος της Συνόδου να μην υπήρξε κείμενο συμπερασμάτων, όμως από τη συνεδρίαση οι ηγέτες των ευρωπαϊκών κρατών – μελών, κατέληξαν στο να στηρίξουν τη Δανία απέναντι στο σχέδιο Τραμπ, χαρακτηρίζοντας την ασφάλεια στην Αρκτική κοινό συμφέρον. Μάλιστα, έκαναν λόγο για ενίσχυση της ασφάλειας και της άμυνας στην περιοχή μέσα από ένα πακέτο επενδύσεων, όπως για παράδειγμα για ένα ευρωπαϊκό παγοθραυστικό.
Παράλληλα εκφράστηκαν αμφιβολίες ως προς τους σκοπούς του Αμερικανού Προέδρου σχετικά με το Συμβούλιο Ειρήνης, το οποίο ουσιαστικά στοχεύει να λειτουργήσει ως… εναλλακτικός ΟΗΕ, διεμβολίζοντας τον ΟΗΕ, κάτι που συνιστά μία επικίνδυνη ατραπό.
Όπως όλα δείχνουν, οι σχέσεις ΗΠΑ – Ε.Ε. βαδίζουν πάνω σε ένα… τεντωμένο σχοινί. Οι ισορροπίες είναι εύθραυστες και λεπτές. Και η Ευρώπη θέλει μεν να αποφύγει την κλιμάκωση της εμπλοκής και της έντασης με τον Ντόναλντ Τραμπ, αλλά το μήνυμα που στέλνει είναι για ενιαία φωνή απέναντί του σε ενέργειες που χαρακτηρίζονται ως επιθετικές.
Αντόνιο Κόστα: «Οι σχέσεις μεταξύ εταίρων και συμμάχων πρέπει να διέπονται από φιλία και σεβασμό»
«Πιστεύουμε ότι οι σχέσεις μεταξύ εταίρων και συμμάχων πρέπει να διέπονται από φιλία και σεβασμό», σημείωσε στην αρχική του τοποθέτηση ο Αντόνιο Κόστα, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, μετά την ολοκλήρωση του έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, επιμένοντας στη σχέση που έχουν οικοδομήσει οι δυο πλευρές και έχει διαμορφωθεί, όπως σημείωσε, ιστορικά.
Αναφερόμε νος στις αποφάσεις κατά την άτυπη συνάντηση των μελών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο κ. Κόστα τόνισε ότι «η Ευρώπη και οι ΗΠΑ έχουν κοινό συμφέρον για την ασφάλεια της Αρκτικής, κυρίως μέσω ΝΑΤΟ». Για τον ρόλο της ΕΕ στην περιοχή, επισήμανε πως θα είναι «πιο ισχυρός», ενώ όπως είπε, μόνο το Βασίλειο της Δανίας και η Γροιλανδία μπορούν να αποφασίζουν για τα θέματα που τους αφορούν, με την Ευρώπη να έχει ως πυξίδα τις αρχές του διεθνούς δικαίου, της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής κυριαρχίας.
Ο κ. Κόστα χαρακτήρισε «θετική» την ανακοίνωση ότι δεν θα υπάρξουν νέοι αμερικανικοί δασμοί στην Ευρώπη, καθώς κάτι τέτοιο «θα ήταν ασύμβατο με τη συμφωνία εμπορίου ΕΕ-ΗΠΑ».
Για τις σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ανέφερε ότι «ο στόχος παραμένει η αποτελεσματική σταθεροποίηση των (διμερών) εμπορικών σχέσεων».
«Η ΕΕ θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τα συμφέροντά της και να προστατεύει τον εαυτό της, τα κράτη μέλη της, τους πολίτες της και τις επιχειρήσεις της από οποιαδήποτε μορφή καταναγκασμού. Διαθέτει τη δύναμη και τα εργαλεία για να το πράξει και θα το πράξει εάν και όποτε είναι αναγκαίο» πρόσθεσε.
Ούρσουλα φον Ντερ Λάιεν: «Ενίσχυση της ασφάλειας της Αρκτικής μέσα από ευρωπαϊκό πακέτο επενδύσεων»
«Βρισκόμαστε σαφώς σε καλύτερη θέση απ’ ό,τι ήμασταν πριν από 24 ώρες», δήλωσε από την πλευρά της η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τονίζοντας πως «αντλήσαμε διδάγματα από τη συλλογική μας στρατηγική». Όπως επισήμανε, «υπήρξε αδιαμφισβήτητη αλληλεγγύη προς τη Γροιλανδία και τη Δανία» και «σταθήκαμε επίσης ακλόνητοι δίπλα στα έξι κράτη μέλη που απειλούνταν με δασμούς».
Αναφερόμενη στον «ενεργό ρόλο στην εμπλοκή με τις ΗΠΑ», η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σημείωσε πως «το κάναμε σε διάφορα επίπεδα», με «αυστηρότητα, αλλά χωρίς κλιμάκωση» και «ήμασταν καλά προετοιμασμένοι με αντιμέτρα εμπορίου και εργαλεία», επισημαίνοντας πως ακολουθήθηκαν τέσσερις βασικοί πυλώνες: «αυστηρότητα, επαφή, ετοιμότητα και ενότητα».
Η ίδια δήλωσε πως «για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ, έχουμε ήδη προτείνει να διπλασιαστεί η οικονομική υποστήριξη προς τη Γροιλανδία», ενώ το επόμενο διάστημα θα κατατεθεί πρόταση για ουσιαστικό πακέτο επενδύσεων και «πιστεύουμε ότι πρέπει να χρησιμοποιήσουμε την αύξηση των αμυντικών δαπανών μας για εξοπλισμούς κατάλληλους για την Αρκτική, όπως για παράδειγμα ένα ευρωπαϊκό παγοθραυστικό. Και πρέπει να ενισχύσουμε τις συμφωνίες ασφάλειας και άμυνας με τους εταίρους στην περιοχή, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Νορβηγία, η Ισλανδία και άλλοι. Αυτό έχει γίνει γεωπολιτική ανάγκη για τη Γροιλανδία». Αναφερόμενη στην ασφάλεια της Αρκτικής, τόνισε ότι «είναι κρίσιμο θέμα και το πλαίσιο στο οποίο είναι καλύτερο να το χειριστούμε είναι σίγουρα το ΝΑΤΟ. Αυτή τη στιγμή, οι συζητήσεις γίνονται μέσα σε αυτό το πλαίσιο. Φυσικά, η Αρκτική και η ασφάλεια της Αρκτικής είναι επίσης υψίστης σημασίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση».
Στη συνέντευξη Τύπου μετά την ολοκλήρωση του έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, οι δυο πρόεδροι ρωτήθηκαν για την αντίδραση της ΕΕ στις απειλές της Ουάσινγκτον και στην επιλογή της «μη κλιμάκωσης» στις απειλές του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. «Είμαστε πολύ ειλικρινείς με τους φίλους και τους συμμάχους», δήλωσε ο κ. Κόστα, προσθέτοντας πως «μεταξύ φίλων, συμμάχων και εταίρων, πρέπει να διαχειριζόμαστε τις σχέσεις μας με φιλία και σεβασμό. Αυτό κάνουμε με τις ΗΠΑ και θα συνεχίσουμε να επιμένουμε στις αρχές μας».
«Καταφέραμε να αντισταθούμε παραμένοντας αποφασισμένοι αλλά χωρίς κλιμάκωση και, το πιο σημαντικό, με μεγάλη ενότητα», τόνισε από την πλευρά της η κ. Φον ντερ Λάιεν.
Ο κ. Κόστα αναφέρθηκε στη φιλόδοξη ευρωπαϊκή ατζέντα που επικεντρώνεται στην άμυνα, τον ανταγωνισμό και την στρατηγικά πιο αυτόνομη Ευρώπη, θέματα που θα συζητήσουν οι ηγέτες στην επόμενη Σύνοδο Κορυφής, τη 12η Φεβρουαρίου, η οποία θα είναι αφιερωμένη στην ενίσχυση της Ενιαίας Αγοράς σε νέο γεωοικονομικό πλαίσιο.
Μητσοτάκης μετά τη Σύνοδο Κορυφής: Οποιαδήποτε ένταση στις ευρωατλαντικές σχέσεις ζημιώνει τόσο την Ευρώπη όσο και τις ΗΠΑ
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε να τηρήσει μια γραμμή λεπτών ισορροπιών, υπερασπιζόμενος αφενός της ευρωπαϊκής ενότητας, ανοίγοντας όμως και ένα παράθυρο συμμετοχής των χωρών της Ε.Ε. που προσκλήθηκαν, αλλά για την ώρα αρνήθηκαν, να συμμετάσχουν στο «Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ που ανακοινώθηκε στο Νταβός.
Ο κ. Μητσοτάκης υποστήριξε την ιδέα ότι, εφόσον η Ουάσινγκτον δεσμευθεί ότι η συμμετοχή των 13 χωρών που προσκλήθηκαν θα περιοριστεί αμιγώς στην υπόθεση ανοικοδόμησης της Γάζας και τίποτε περαιτέρω, αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει μια βάση συμμετοχής.
Η Ελλάδα επιδιώκει οι όποιες αναταράξεις στις ευρωατλαντικές σχέσεις να είναι πρόσκαιρες δήλωσε στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μετά το τέλος της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες, ενώ κρίνει τα πράγματα «ελαφρώς καλύτερα στον βαθμό που ο Πρόεδρος Τραμπ αποσαφήνισε ότι δεν προτίθεται να επιβάλει πρόσθετους δασμούς στις χώρες που υποστήριξαν ανοικτά τη Γροιλανδία». Όσον αφορά στο «Συμβούλιο της Ειρήνης» ζήτησε να υπάρξουν πρωτοβουλίες ώστε να επανέλθει στον αρχικό του προορισμό, την ειρήνευση στην Γάζα.
O Έλληνας Πρωθυπουργός υπογράμμισε την ανάγκη οι ευρωατλαντικές σχέσεις να διατηρηθούν σε «λειτουργικό» επίπεδο, ενώ ερωτηθείς για το αν υπήρξε σύμπνοια και για το πώς θα προχωρήσει η Ευρώπη από εδώ και στο εξής με τις Ηνωμένων Πολιτειών όσoν αφορά την Ιρλανδία απάντησε: «Δεν είναι μυστικό ότι οι ευρωατλαντικές σχέσεις τον τελευταίο χρόνο έχουν περάσει από περιόδους αναταράξεων. Παρά ταύτα, όλοι αναγνωρίζουμε ότι πρέπει καλή την πίστη να επιδιώκουμε αυτές οι σχέσεις να διατηρηθούν σε λειτουργικό επίπεδο, χωρίς να υπάρχουν συμπεριφορές οι οποίες θα μπορούν να οδηγήσουν σε εξελίξεις οι οποίες δεν θα μπορούν να διορθωθούν στη συνέχεια.
Σίγουρα, σε σχέση με τον χρόνο στον οποίο συντελέστηκε αυτή η Σύνοδος Κορυφής, τα πράγματα είναι ελαφρώς καλύτερα στον βαθμό που ο πρόεδρος Τραμπ χθες αποσαφήνισε ότι δεν προτίθεται να επιβάλει πρόσθετους δασμούς στις χώρες που υποστήριξαν ανοικτά τη Γροιλανδία και ότι προφανώς δεν σκοπεύει να χρησιμοποιήσει στρατιωτική δύναμη για να καταλάβει έδαφος το οποίο ανήκει στο Βασίλειο της Δανίας».
«Οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους»
Ο Έλληνας πρωθυπουργός αναφέρθηκε σε στρατηγική σχέση της χώρας ως μέλος της Ε.Ε. με τις ΗΠΑ και ότι είναι ξεκάθαρο ότι «οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους» και ότι χρειάζεται «ένα πλαίσιο συνεννόησης που όλοι να γνωρίζουν ποιες είναι οι επιπτώσεις σε περίπτωση που ξεπεραστούν τα όρια».
Σε ό,τι αφορά την προστασία της Αρκτικής, ο Κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι, αν και μακριά από την Ελλάδα, είναι κρίσιμη προτεραιότητα για το ΝΑΤΟ, για την ασφάλεια της Ευρώπης και την ασφάλεια των ΗΠΑ. Σε αυτό το πλαίσιο, υποστήριξε ότι πρέπει να βρεθεί τρόπος συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, εντός του ΝΑΤΟ, έτσι ώστε να αποτραπεί τυχόν επιρροή της Κίνας ή της Ρωσίας στην περιοχή.
Ειδικότερα για τη Γροιλανδία, ο Έλληνας πρωθυπουργός τόνισε ότι «οι κόκκινες γραμμές είναι πάρα πολύ ξεκάθαρες»: δεν τίθεται ζήτημα αμφισβήτησης της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας της Γροιλανδίας και μόνο η Γροιλανδία και το βασίλειο της Δανίας μπορούν να αποφασίσουν για την τύχη της Γροιλανδίας. Ο πρωθυπουργός, τόνισε ότι δικαιολογημένα οι ΗΠΑ έχουν ανησυχία για την προστασία της Αρκτικής. «Η Αρκτική είναι ένα μείζον ζήτημα παγκόσμιας ασφάλειας», ανέφερε, σημειώνοντας ότι υπάρχουν τρόποι, και μέσα από το ΝΑΤΟ και μέσα από την υφιστάμενη διμερή συμφωνία ΗΠΑ – Δανίας από το 1951, να αντιμετωπιστεί το ζήτημα αυτό, στο πλαίσιο της προστασίας και της διασφάλισης της ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Δανίας και της Γροιλανδίας.
Ο κ. Μητσοτάκης εξέφρασε την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι «τα πράγματα είναι ελαφρώς καλύτερα», σε σχέση με τον χρόνο στον οποίο συγκαλέστηκε αυτή η Σύνοδος Κορυφής, καθώς ο Αμερικανός Πρόεδρος αποσαφήνισε ότι δεν προτίθεται να επιβάλλει πρόσθετους δασμούς στις χώρες που υποστήριξαν ανοιχτά την Γροιλανδία και δεν σκοπεύει να χρησιμοποιήσει στρατιωτική δύναμη για να καταλάβει έδαφος το οποίο ανήκει στο βασίλειο της Δανίας.
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, «έχουμε κάθε λόγο πάντα να επιδιώκουμε οι όποιες αναταράξεις να είναι πρόσκαιρες και να προσπαθούμε να βρίσκουμε λύσεις που θα είναι προς το αμοιβαίο συμφέρον όλων». Επιπλέον, η Ελλάδα είναι μια χώρα η οποία είναι αυτή τη στιγμή μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, και δεσμεύεται στο πλαίσιο της πολυμέρειας και του διεθνούς δικαίου που έχει καθορίσει τις διεθνείς σχέσεις εδώ και 70 και χρόνια – ένα πλαίσιο το οποίο όπως είπε ο πρωθυπουργός είναι προς όφελος και των ΗΠΑ. «Δε θα κουραστώ να προσπαθώ να πείθω τους Αμερικανούς συνομιλητές μου ότι η οποιαδήποτε ένταση στις ευρωατλαντικές σχέσεις ζημιώνει τόσο την Ευρώπη όσο και τις ΗΠΑ», πρόσθεσε.
Ερωτηθείς για το αν υπήρξε συνεννόηση για το θέμα της Γροιλανδίας, μεταξύ του Μαρκ Ρούτε και κάποιων ευρωπαίων ηγετών, πριν τη συνάντησή του με τον Αμερικανό Πρόεδρο στο Νταβός, ο Έλληνας πρωθυπουργός απάντησε ότι η εντύπωσή του είναι ότι δεν υπήρξε ένα οργανωμένο πλαίσιο συνεννόησης και σίγουρα όχι σε επίπεδο ευρωπαϊκό, θεσμικό ή NATO. Σημείωσε ότι αυτές οι συζητήσεις αφορούν τη Δανία και τις ΗΠΑ και ότι η Δανία έχει την πλήρη στήριξη της ΕΕ σε ό,τι η ίδια αποφασίσει ότι είναι προς το δικό της συμφέρον και των συμφέρον της Γροιλανδίας.
Για Συμβούλιο της Ειρήνης: Να επανέλθει στον αρχικό του προορισμό, την ειρήνευση στην Γάζα
Ερωτηθείς για το Συμβούλιο της Ειρήνης, ο Έλληνας πρωθυπουργός τόνισε ότι «έτσι όπως είναι διατυπωμένο – όχι μόνο η Ελλάδα, αλλά σχεδόν όλες οι Ευρωπαϊκές χώρες-έχουμε δυσκολία να συμμετέχουμε». Σημείωσε, ωστόσο, ότι η Ελλάδα υπήρξε πρωταγωνίστρια στην απόφαση 2803, η οποία νομιμοποίησε το Συμβούλιο Ειρήνης των ΗΠΑ – μόνο όμως ως προσωρινή διοίκηση της Γάζας, προκειμένου να υλοποιηθούν τα επόμενα στάδια του ειρηνευτικού σχεδίου, όπως αυτό έχει συμφωνηθεί.
Ο πρωθυπουργός συνέχισε λέγοντας ότι η Ελλάδα είναι χώρα η οποία έχει άμεσο ενδιαφέρον για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. «Θέλουμε να είμαστε παρόντες. Θέλουμε η Ευρώπη να είναι παρούσα», ανέφερε χαρακτηριστικά και πρόσθεσε: «Νομίζω ότι και η κυρία Κάγια Κάλας αλλά και πολλές χώρες βρήκαν αρκετά ενδιαφέρουσα την ιδέα να διερευνήσουμε – αν όχι την ανοιχτή συμμετοχή μας, γιατί αυτό νομικά μπορεί να είναι δύσκολο – αλλά με κάποιο τρόπο ανάληψη ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών έτσι ώστε αυτό το Συμβούλιο Ειρήνης να επανέλθει στον αρχικό του προορισμό». Όπως εξήγησε ο πρωθυπουργός, ο αρχικός προορισμός του Συμβουλίου Ειρήνης ήταν εξ αρχής η ειρήνευση στην Γάζα και η μεταβατική διοίκηση έτσι ώστε να ακολουθήσει μια φάση ανοικοδόμησης, αλλά και ένα πρώτο βήμα για να μπορέσει να επιλυθεί ουσιαστικά το Παλαιστινιακό πρόβλημα.
«Ανάγκη η Ευρώπη να επενδύσει στη στρατηγική της αυτονομία»
Τέλος, ο Έλληνας πρωθυπουργός υπογράμμισε την ανάγκη η Ευρώπη να επενδύσει στη στρατηγική της αυτονομία, λέγοντας ότι ο ίδιος υπήρξε ένας από τους πρώτους που υπεραμύνθηκε αυτής της προσέγγισης. «Έχουν γίνει σημαντικά βήματα. Από τότε που το θέμα τέθηκε για πρώτη φορά στην διάσκεψη των Βερσαλλιών, η Ελλάδα ήταν πάντα επισπεύδουσα σε αυτήν την λογική», πρόσθεσε. Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι η στρατηγική αυτονομία περνάει και μέσα από την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας. «Η γνώμη μας μετράει όσο πιο ισχυροί είμαστε. Νομίζω ότι πρέπει να περάσουμε από την ισχύ των αξιών μας στην αξία της ισχύος μας. Αυτό είναι κάτι το οποίο αφορά και την πατρίδα μας και την Ελλάδα, αλλά αφορά συνολικά και την ΕΕ», πρόσθεσε.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου