Ξυπνάτε κάθε βράδυ στις 3 τα ξημερώματα; Παθολόγος εξηγεί γιατί

Η απάντηση κρύβεται σε μια ορμόνη που συνδέεται άμεσα με τον τρόπο που ζούμε καθημερινά

Το να ξυπνά κανείς μια φορά στη νύχτα δεν είναι από μόνο του ανησυχητικό. Ένας θόρυβος, μια ανάγκη για τουαλέτα, μια αλλαγή στη θερμοκρασία του δωματίου και όλα αυτά μπορούν να διακόψουν προσωρινά τον ύπνο χωρίς να σηματοδοτούν κάποιο πρόβλημα. Το ερώτημα αρχίζει να γίνεται σοβαρό όταν το ξύπνημα επαναλαμβάνεται κάθε βράδυ, την ίδια ώρα, σταθερά. Και η ώρα που εμφανίζεται πιο συχνά σε αυτά τα μοτίβα είναι τρεις με τέσσερις τα ξημερώματα.

 

Τι κάνει η κορτιζόλη τη νύχτα

Ο παθολόγος Dr. Amir Khan, γνωστός από τις εμφανίσεις του στη βρετανική τηλεόραση, εξήγησε τον μηχανισμό στο podcast του. Η κορτιζόλη, η ορμόνη που εκκρίνεται σε συνθήκες στρες, δεν παραμένει σταθερή καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Έχει έναν φυσικό ρυθμό, γνωστό ως ημερήσια διακύμανση, που σημαίνει ότι παρουσιάζει υψηλά επίπεδα το πρωί και κατά τη διάρκεια της ημέρας, και σταδιακά μειώνεται το βράδυ για να επιτρέψει στον οργανισμό να χαλαρώσει και να κοιμηθεί. Αυτή η φυσική πτώση είναι απαραίτητη για τον ύπνο.

Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν κάποιος βρίσκεται σε χρόνιο στρες. Σε αυτή την περίπτωση, τα επίπεδα κορτιζόλης παραμένουν ανεβασμένα ακόμα και κατά τη διάρκεια της νύχτας, χωρίς να έχουν την αναμενόμενη πτώση. Ο οργανισμός ξεκινά τη νύχτα από ένα ψηλότερο σημείο εκκίνησης από το φυσιολογικό. Το αποτέλεσμα είναι διπλό: αφενός γίνεται δύσκολο να αποκοιμηθεί κανείς αρχικά, αφετέρου η φυσική άνοδος της κορτιζόλης που ξεκινά γύρω στις 3 με 4 τα ξημερώματα συναντά ήδη υψηλά επίπεδα, με αποτέλεσμα να ξυπνά τον άνθρωπο πολύ νωρίτερα από ό,τι φυσιολογικά θα συνέβαινε.

Στρες, ύπνος και πότε να απευθυνθείτε σε γιατρό

Το στρες δεν έχει πάντα εμφανή αιτία. Συνδέεται με εργασιακές πιέσεις, οικονομικές ανησυχίες, οικογενειακά ζητήματα, σοβαρές αλλαγές στη ζωή όπως μια αγορά σπιτιού ή η απώλεια αγαπημένου προσώπου. Κατανοώντας την πηγή του, γίνεται ευκολότερο να βρεθούν τρόποι διαχείρισής του. Όσο πιο συγκεκριμένη είναι η αιτία, τόσο πιο στοχευμένη μπορεί να είναι και η αντιμετώπιση.

Όσον αφορά τον ύπνο, οι ανάγκες διαφέρουν από άτομο σε άτομο, αλλά για τους ενήλικες η γενική σύσταση κυμαίνεται μεταξύ επτά και εννέα ωρών. Αν οι αλλαγές στη ρουτίνα ύπνου δεν αποδίδουν αποτελέσματα, τα προβλήματα συνεχίζονται για αρκετούς μήνες, ή η αϋπνία επηρεάζει σημαντικά την καθημερινή λειτουργικότητα, η επίσκεψη σε γιατρό είναι η πλέον σκόπιμη επιλογή.