Τζινπίνγκ Σι σε Ταϊβάν: «Αναπόφευκτη η επανένωση»

 

Η συνάντηση στο Πεκίνο ανάμεσα στον Κινέζο πρόεδρο Τζινπίνγκ Σι και την επικεφαλής της ταϊβανέζικης αντιπολίτευσης Τσενγκ Λι-Γουέν σηματοδοτεί μια σπάνια επαναπροσέγγιση μεταξύ των δύο πλευρών του Στενού της Ταϊβάν, σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής έντασης και εσωτερικών αντιπαραθέσεων στο νησί.
Στην καρδιά της συνάντησης βρέθηκε το μήνυμα του Πεκίνου περί «ιστορικής αναπόφευκτης επανένωσης». Ο Σι δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «η γενική τάση των συμπατριωτών και από τις δύο πλευρές του Στενού να έρθουν πιο κοντά και να ενωθούν δεν θα αλλάξει» και ότι πρόκειται για «βεβαιότητα της ιστορίας», εκφράζοντας πλήρη εμπιστοσύνη σε αυτή την πορεία.

Η διατύπωση αυτή επαναλαμβάνει πάγιες θέσεις του Πεκίνου, το οποίο θεωρεί την Ταϊβάν αναπόσπαστο μέρος της Κίνας και δεν αποκλείει ακόμη και τη χρήση βίας για την επίτευξη της επανένωσης.
Η επίσκεψη της Τσενγκ, προέδρου του εθνικιστικού κόμματος Kuomintang (KMT), είναι η πρώτη τέτοιου επιπέδου εδώ και μια δεκαετία και εντάσσεται σε μια «αποστολή ειρήνης», όπως η ίδια την περιέγραψε.

Στις δημόσιες δηλώσεις της, επιχείρησε να χαμηλώσει τους τόνους, τονίζοντας ότι η Ταϊβάν δεν πρέπει να αποτελεί «σημείο ανάφλεξης» αλλά «σύμβολο ειρήνης» για τους «Κινέζους και από τις δύο πλευρές» .
Ωστόσο, πίσω από τη διπλωματική γλώσσα, η συνάντηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω του πολιτικού timing.

Οι σχέσεις Πεκίνου-Ταϊπέι βρίσκονται σε ένταση, με την Κίνα να αυξάνει τη στρατιωτική πίεση γύρω από το νησί και την κυβέρνηση της Ταϊβάν να υιοθετεί πιο σκληρή γραμμή έναντι του Πεκίνου. Ταυτόχρονα, στο εσωτερικό της νησιωτικής χώρας, η αντιπολίτευση του KMT προωθεί μια πιο διαλλακτική προσέγγιση, δίνοντας έμφαση στον διάλογο αντί της στρατιωτικής αποτροπής.

Η επίσκεψη της Τσενγκ έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην Ταϊβάν. Επικριτές την κατηγορούν ότι προσεγγίζει υπερβολικά το Πεκίνο, υπονομεύοντας την ασφάλεια του νησιού, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που το κοινοβούλιο, όπου κυριαρχεί η αντιπολίτευση, έχει μπλοκάρει σημαντικό πακέτο εξοπλισμών ύψους 40 δισ. δολαρίων.
Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, υπενθυμίζει ότι η Ταϊβάν είναι κυρίαρχο κράτος και καλεί σε τερματισμό των κινεζικών στρατιωτικών πιέσεων.
Σε διεθνές επίπεδο, η συνάντηση ερμηνεύεται και ως κίνηση του Πεκίνου να ενισχύσει πολιτικές δυνάμεις στην Ταϊβάν που αντιτίθενται στην ανεξαρτησία και ευνοούν την επαναπροσέγγιση. Παράλληλα, έρχεται σε μια περίοδο όπου το ζήτημα της Ταϊβάν βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης Κίνας–ΗΠΑ, ενόψει και επερχόμενων υψηλού επιπέδου επαφών μεταξύ Σι και του Αμερικανού προέδρου.
Συνολικά, η συνάντηση Σι–Τσενγκ δεν αποτελεί απλώς μια διπλωματική χειραψία, αλλά έναν καθρέφτη των αντικρουόμενων αφηγήσεων για το μέλλον της Ταϊβάν: από τη μία, το Πεκίνο προβάλλει την «ιστορική αναγκαιότητα» της επανένωσης· από την άλλη, η ταϊβανέζικη κοινωνία παραμένει βαθιά διχασμένη ανάμεσα στον διάλογο και την αποτροπή, με το ζήτημα της κυριαρχίας να παραμένει ανοιχτό και εκρηκτικό.