Αναψυκτικά διαίτης: Η «παγίδα» χωρίς θερμίδες που αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη, καρδιαγγειακών παθήσεων και εγκεφαλικού

Ορισμένα από αυτά έχουν συνδεθεί με αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου,

κάτι που μπορεί να επηρεάσει τον μεταβολισμό και τη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα.

Η κατανάλωση αναψυκτικών χωρίς ζάχαρη έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, καθώς πολλοί τα επιλέγουν ως μια «πιο υγιεινή» εναλλακτική σε σχέση με τα κανονικά αναψυκτικά. Ωστόσο, το γεγονός ότι δεν περιέχουν θερμίδες δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι και αθώα για τον οργανισμό. Σύμφωνα με ειδικούς, η υπερβολική κατανάλωση αναψυκτικών τύπου diet μπορεί να έχει επιπτώσεις που δεν είναι άμεσα ορατές, αλλά γίνονται αισθητές μακροπρόθεσμα.

 Τα αναψυκτικά διαίτης περιέχουν τεχνητά ή φυσικής προέλευσης γλυκαντικά, όπως ασπαρτάμη, σουκραλόζη, σακχαρίνη, ακεσουλφάμη-Κ, στέβια και monk fruit. Όλα αυτά θεωρούνται ασφαλή όταν καταναλώνονται σε φυσιολογικές ποσότητες, όμως δεν παύουν να είναι επεξεργασμένες ουσίες με διαφορετικές επιδράσεις στον οργανισμό. Ορισμένα από αυτά έχουν συνδεθεί με αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου, κάτι που μπορεί να επηρεάσει τον μεταβολισμό και τη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα.

Παρά την απουσία ζάχαρης, η συστηματική κατανάλωση πολλών αναψυκτικών διαίτης φαίνεται να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακών παθήσεων και εγκεφαλικού επεισοδίου. Οι επιστήμονες εξηγούν ότι τα γλυκαντικά ενεργοποιούν τους υποδοχείς της γλυκιάς γεύσης, «προετοιμάζοντας» το σώμα για πρόσληψη θερμίδων. Όταν αυτές δεν έρχονται, δημιουργείται μια μεταβολική ασυμφωνία που μπορεί να επηρεάσει την ευαισθησία στην ινσουλίνη και τη συνολική διαχείριση της γλυκόζης.

Όσον αφορά τον διαβήτη τύπου 2, τα τεχνητά γλυκαντικά όπως η ασπαρτάμη, η σουκραλόζη και η σακχαρίνη έχουν την ικανότητα να αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο το σώμα αντιδρά στη γλυκόζη. «Διεγείρουν τους υποδοχείς γλυκιάς γεύσης, προετοιμάζοντας το σώμα να περιμένει θερμίδες», εξηγεί η Vanessa Rissetto , διαιτολόγος και διευθύνουσα σύμβουλος και συνιδρύτρια της Culina Healthο Rissetto. «Με την πάροδο του χρόνου, αυτή η αναντιστοιχία μπορεί να μειώσει την ευαισθησία στην ινσουλίνη, καθιστώντας πιο δύσκολο για το σώμα να ρυθμίσει το σάκχαρο στο αίμα». Επιπλέον, τα βακτήρια του εντέρου σας μπορούν να τροποποιηθούν από αυτά τα γλυκαντικά. Αυτό μπορεί να «επηρεάσει τον μεταβολισμό της γλυκόζης και να αυξήσει τη φλεγμονή, που είναι και οι δύο παράγοντες κινδύνου για τον διαβήτη τύπου 2».

Οι καρδιακές παθήσεις μπορεί να αποτελέσουν πηγή ανησυχίας για όσους πίνουν υπερβολική ποσότητα αναψυκτικών διαίτης, επειδή οι ορμονικές και μεταβολικές αλλαγές από τα τεχνητά γλυκαντικά μπορούν να αυξήσουν τα τριγλυκερίδια και να μειώσουν την «καλή» χοληστερόλη, HDL, οδηγώντας σε ενδοθηλιακή δυσλειτουργία, η οποία συμβαίνει όταν «η χρόνια έκθεση σε γλυκαντικά και πρόσθετα αναψυκτικών μπορεί να βλάψει τα αγγεία, αυξάνοντας την αρτηριακή πίεση και τον κίνδυνο αθηροσκλήρωσης», δηλώνει η Rissetto.

Επιπλέον, υπάρχουν ενδείξεις ότι τα αναψυκτικά διαίτης μπορεί να ενισχύουν το αίσθημα της πείνας. Η γλυκιά γεύση ενεργοποιεί το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου, αλλά χωρίς την αντίστοιχη ενεργειακή πρόσληψη, το αίσθημα ικανοποίησης παραμένει ελλιπές. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη κατανάλωση τροφής μέσα στην ημέρα, ιδιαίτερα τροφών πλούσιων σε υδατάνθρακες ή ζάχαρη.

Παράλληλα, δεν πρέπει να αγνοούνται άλλες επιπτώσεις, όπως η φθορά των δοντιών λόγω της οξύτητας των αναψυκτικών, αλλά και οι πιθανές παρενέργειες της καφεΐνης, όπως νευρικότητα, πονοκέφαλοι ή διαταραχές ύπνου. Σε ορισμένα άτομα παρατηρούνται επίσης φουσκώματα ή στομαχικές ενοχλήσεις.

Όταν η υγεία των αιμοφόρων αγγείων διακυβεύεται από τη συχνή κατανάλωση αναψυκτικών διαίτης, υπάρχει πιθανότητα να διατρέχετε υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης νόσου των μικρών αγγείων και διαταραχής της αγγειακής λειτουργίας. Σε συνδυασμό με την εσφαλμένη αντίληψη ότι τα αναψυκτικά διαίτης δεν προκαλούν μεγάλη βλάβη στον οργανισμό επειδή δεν περιέχουν θερμίδες, «οι βιολογικές τους επιδράσεις μπορούν να ενθαρρύνουν την αύξηση βάρους, την υψηλότερη αρτηριακή πίεση και τον διαβήτη — όλα ισχυροί παράγοντες κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιο».

Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: πόσο είναι «πολύ»; Οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν ότι ένα αναψυκτικό διαίτης την ημέρα θεωρείται γενικά ασφαλές για τους περισσότερους ανθρώπους. Ωστόσο, η ιδανική προσέγγιση είναι η περιστασιακή κατανάλωση, με κύρια πηγή ενυδάτωσης το νερό ή άλλα μη ζαχαρούχα ροφήματα. Η υπερβολή, όπως στην περίπτωση κατανάλωσης πολλών κουτιών ημερησίως, ξεφεύγει από τα όρια της ασφάλειας και μπορεί να έχει σωρευτικές επιπτώσεις στην υγεία.