«Γιάννουλη: Ο τόπος μας μέσα από τα μάτια μας»
Το μικρού μήκους ντοκιμαντέρ «Γιάννουλη: Ο τόπος μας μέσα από τα μάτια μας», μία πρωτοβουλία που υλοποιήθηκε από το γυμνάσιο της περιοχής, δεν είναι απλώς μία καταγραφή των γεγονότων. Μιλούν άνθρωποι που βίωσαν τον εφιάλτη και καταθέτουν τις συγκλονιστικές μαρτυρίες τους: Μαθήτριες που είδαν την ανεμελιά της εφηβείας τους να διακόπτεται βίαια από την ορμή του νερού, κάτοικοι που εγκλωβίστηκαν στα διαμερίσματά τους περιμένοντας υπομονετικά για βοήθεια και εκπρόσωποι της τοπικής κοινότητας που κλήθηκαν να διαχειριστούν το απόλυτο χάος. Είναι μια βαθιά ακτινογραφία του ανθρώπινου τραύματος, του αγώνα για επιβίωση, του φόβου που ξυπνά με κάθε νέα νεροποντή, και της ευχής όλων να μην ξανασυμβεί κάτι ανάλογο.
«Το επίπεδο επικινδυνότητας ήταν στο 10»
«Θεωρώ ότι δεν έχουμε ξαναζήσει τέτοιο καιρικό φαινόμενο και δεν έχει ποτέ άλλοτε δοκιμαστεί έτσι ο τόπος μας. Αν μπορούσαμε να βάλουμε ένα επίπεδο επικινδυνότητας με άριστα το 10, θα έλεγα ότι ήταν στο 10» τονίζει ο Κωνσταντίνος Μπαράκος , πρόεδρος της Κοινότητας Γιάννουλης, κάνοντας λόγο για μεγάλη καταστροφή που υπέστη η κοινότητα και κυρίως η περιοχή όπου βρίσκονται οι Εργατικές Κατοικίες
«Μιλάμε για μια πραγματική καταστροφή. Το νερό είχε φτάσει να υπερκαλύψει ακόμη και μια υπεραγορά που υπάρχει εκεί κοντά, μιλάμε για ύψος τουλάχιστον 6 μέτρων. Σκεφτείτε έξι μέτρα πάνω από την επιφάνεια, πόσο είναι αυτό το νερό. Ήταν τρομακτικό» αναφέρει, κάνοντας λόγο για αδυναμία στη διαχείριση του μεγάλου όγκου νερού από τον Πηνειό, που περνάει μέσα από την πόλη. «Φαίνεται ότι τα θυροφράγματα τα οποία θα μπορούσαν να αντέξουν ως ένα σημείο δεν λειτούργησαν ή πιθανόν υπήρχαν θυροφράγματα τα οποία ήταν σε αχρηστία ή δεν συντηρήθηκαν ποτέ».
Μιλώντας για τις στιγμές αγωνίας εκείνες τις μέρες του Σεπτέμβρη, περιγράφει πώς κατάφερε να περάσει τη γέφυρα του Πηνειού, δηλαδή το κομμάτι που χωρίζει την κοινότητα της Γιάννουλης από τη Λάρισα.
«Ένιωσα τρόμο»
«Ήταν το σημείο-κλειδί το οποίο θα έπρεπε κανείς να το περάσει με ρίσκο. Όμως, εγώ κλήθηκα να μεταφέρω κάποιους ασθενείς για να πάνε σε νοσοκομείο, γιατί είχαν πολύ σοβαρά θέματα υγείας και έπρεπε να μετακινηθούν. Ο μόνος τρόπος να μετακινηθείς σε εκείνη τη στιγμή ήταν με μηχανάκι. Η κίνηση των ΙΧ είχε απαγορευτεί από την τροχαία γιατί φαινόταν ότι η στάθμη του νερού από το ποτάμι ήταν πάρα πολύ υψηλή και θα έπρεπε να διακοπεί η κυκλοφορία
Εγώ πέρασα με το μηχανάκι μου κουβαλώντας τους ασθενείς για να πάνε στον προορισμό τους. Θυμάμαι ότι το νερό μόλις είχε αρχίσει να βγαίνει από τα φρεάτια στις Εργατικές Κατοικίες Γιάννουλης. Έκανα περίπου 20 λεπτά της ώρας για αυτή τη διαδρομή. Όταν επέστρεψα, το νερό είχε ξεπεράσει την άσφαλτο του κεντρικού δρόμου που συνδέει τη Γιάννουλη με τη Λάρισα.
Ένιωσα τρόμο. Λέω, δεν είναι δυνατόν μέσα σε τόσο λίγο χρονικό διάστημα να αρχίσει το νερό να ξεπηδά από παντού. Και φυσικά δεν μπορώ να ξεχάσω και δεν θα ξεχάσω την έντονη βοή που είχε το νερό» αναφέρει, σημειώνοντας πως τα βίντεο και οι φωτογραφίες αδυνατούν να αποτυπώσουν την πραγματικότητα, όπως την έζησε ο ίδιος, όταν πλέον είχε πλημμυρίσει ο τόπος και το νερό είχε φτάσει σχεδόν στον πρώτο όροφο των Εργατικών Κατοικιών.
«Μας έβγαλαν με βάρκες, χάσαμε πολλά»
Η Ευφροσύνη Κουταλιά, κάτοικος των παλαιών Εργατικών Κατοικιών, ένα από τα σημεία που επλήγησαν περισσότερο από την κακοκαιρία Daniel, μιλά για όσα προηγήθηκαν πριν πλημμυρίσουν τα πάντα. Όπως περιγράφει, από το προηγούμενο βράδυ, που είχε φουσκώσει πολύ το ποτάμι, είχε βγει ο κόσμος στις γέφυρες ανησυχώντας για το τι θα γίνει τις επόμενες ώρες στη γειτονιά, καθώς ήδη έβγαινε νερό από τις αποχετεύσεις στις Εργατικές Κατοικίες.
Η αλήθεια είναι ότι κανένας δεν περίμενε να γίνει αυτό και απόδειξη είναι το ότι είχαν ενημερώσει οι αρχές να απομακρυνθεί ο κόσμος από τα σπίτια που είναι ισόγεια, γιατί υπήρχε ο κίνδυνος της πλημμύρας. Εμείς που ήμασταν στον πρώτο και τον δεύτερο όροφο, δεν περιμέναμε ότι θα φτάσει σε αυτό το σημείο το νερό. Και εννοείται δεν αφήνεις το σπίτι σου. Εμείς που κάναμε το λάθος τελικά και δεν αφήσαμε τα σπίτια μας, εγκλωβιστήκαμε, μείναμε μία βραδιά με το νερό να έχει σκεπάσει τα πρώτα διαμερίσματα του ισογείου, με το φόβο μήπως ανέβει και πιο πάνω», λέει. Άρχισαν να καλούν στην πυροσβεστική για να τους απεγκλωβίσουν, όμως, όπως υποστηρίζει, δεν ήξεραν και αυτοί τι να κάνουν. «Ήταν πολύ κόσμος ο εγκλωβισμένος, όλοι την έπαθαν όπως την πάθαμε και εμείς. Δεν πιστεύαμε ότι το νερό θα φτάσει τόσο ψηλά. Και κάποια στιγμή, αφού πέρασε και η πρώτη βραδιά, την επόμενη μέρα, το απόγευμα, πέρασαν και μας έβγαλαν με τις βάρκες».
Επειδή έμεναν στον πρώτο όροφο, δεν προκλήθηκαν ζημιές μέσα στο σπίτι, όμως το υπόγειο, όπου βρισκόταν η αποθήκη τους, με πράγματα αξίας μέσα, πλημμύρισε όλο. «Χάσαμε πολλά, αναμνήσεις, φωτογραφίες, πράγματα των παιδιών» υπογραμμίζει.
Η επιστροφή σε ένα «απόκοσμο» τοπίο
Όταν επέστρεψαν στις εργατικές κατοικίες, κάποια στιγμή, 20 μέρες μετά το σαρωτικό πέρασμα της κακοκαιρίας, ήταν σαν να αντίκριζαν μία τελείως διαφορετική γειτονιά. «Ήταν ένα καταστραμμένο τοπίο. Βρίσκαμε ψόφια ζώα στις βεράντες. Κοτόπουλα, γουρουνάκια, ό,τι είχε φέρει το ποτάμι από όπου περνούσε. Είχε πολλά φίδια, πολλά ποντίκια, αρουραίους. Εγώ για σχεδόν έναν μήνα αφού επιστρέψαμε, άνοιγα τα παράθυρά μου στο σπίτι με πολλή προσοχή. Φοβόμουν, έβλεπα αρουραίους» εξιστορεί.
Η ματιά των παιδιών: Από την περιέργεια στον απόλυτο φόβο
Η Αλεξάνδρα Κουτσορούμπα, μαθήτρια της Β’ τάξης του Γυμνασίου Γιάννουλης, δεν είχε καταλάβει απόλυτα, ως πιο μικρή σε ηλικία τότε, πόσο δύσκολη ήταν η κατάσταση, οπότε δεν ένιωθε, όπως παραδέχεται, τόσο πολύ άγχος, όπως οι γονείς της.
«Δεν είχα συνειδητοποιήσει πόσο τρομακτικά ήταν όσα γίνονταν στο σπίτι μου και τη γειτονιά μου. Υπήρχε αυτή η περιέργεια για κάτι καινούργιο το οποίο δεν είχα ξαναζήσει. Όταν ξεκίνησα να ανησυχώ ότι μπορεί τα πράγματα να είναι σοβαρά, ακόμα κινούμασταν κανονικά, δηλαδή βγαίναμε έξω, κάναμε τις βόλτες μας, αλλά ήδη γνώριζα ότι στο χωριό του μπαμπά μου, στην Αγία Τριάδα Καρδίτσας, είχαν πλημμυρίσει και είχα και συγγενείς εκεί που μας έλεγαν πώς είναι τα πράγματα. Οπότε πίστευα ότι μπορεί να γίνει κάτι παρόμοιο, αλλά όχι σε τόσο μεγάλο βαθμό, όπως στα χωριά», επισημαίνει.
«Καταλάβαμε ότι τα πράγματα ήταν σοβαρά όταν αρχίσαμε να βλέπουμε να βγαίνουν νερά από τους υπονόμους και να ξεχειλίζει και αρκετά ο Πηνειός και όταν αρχίσαμε να βλέπουμε τους ανθρώπους να εκκενώνουν τα σπίτια τους. Όταν η κατάσταση ξεκίνησε να γίνεται δραματική, βλέπαμε την αστυνομία να φωνάζει να εκκενώσουμε την περιοχή και τον κόσμο να φεύγει από τα σπίτια του με βάρκες, οι περισσότεροι έψαχναν ένα μέρος να πάνε να μείνουν, κυρίως σε συγγενείς, με αποτέλεσμα κι εμείς να πάμε στη γιαγιά, η οποία έμενε σε μια συνοικία, που και αυτή πλημμύρισε, αλλά όχι όσο είχαμε πλημμυρίσει εμείς στις Εργατικές Κατοικίες» συνεχίζει η Αλεξάνδρα.
«Μύριζε σαν κάτι ψόφιο, 3 χρόνια μετά υπάρχει ακόμα αυτή η μυρωδιά»
Αυτό που θυμάται όταν πήγε ξανά για πρώτη φορά πίσω στις Εργατικές Κατοικίες, ήταν μία πάρα πολύ έντονη και άσχημη μυρωδιά «σαν να υπήρχε κάτι ψόφιο». Ακόμη και σήμερα, εξομολογείται, καμιά φορά, όταν βρέχει, τής έρχεται ξανά, ακριβώς η ίδια μυρωδιά. «Μου φαίνεται περίεργο, γιατί έχουν περάσει τρία χρόνια και απορώ γιατί να υπάρχει ακόμα αυτή η μυρωδιά».
«Όλα τα πράγματα καταστράφηκαν»
Αντίστοιχες αναμνήσεις έχει και η Ιωάννα Μυτάδη, επίσης μαθήτρια της Β’ τάξης του Γυμνασίου Γιάννουλης. «Εκείνη τη μέρα ήμουν έξω με τα παιδιά και το βράδυ μάθαμε ότι η στάθμη του Πηνείου αρχίζει να ανεβαίνει. Στη συνέχεια, κατά τις 10-11, είχαμε πάει μαζί με την οικογένειά μου να δούμε τον Πηνειό εκεί στη γέφυρα, όπου είχε μαζευτεί πολύς κόσμος, γιατί αγχώθηκε και φοβήθηκε. Και μετά, αργά το βράδυ, άρχισαν να βγαίνουν νερά από τους υπονόμους και τότε αγχωθήκαμε όλοι παραπάνω» αφηγείται, λέγοντας πως πιο φοβισμένοι ήταν όσοι ζούσαν σε ισόγεια γιατί ανησυχούσαν για το σπίτι τους.
«Εμείς είχαμε πάει στο χωριό και βλέπαμε από την τηλεόραση τι γίνεται. Το νερό ανέβαινε και φοβηθήκαμε γιατί είχε φτάσει σχεδόν μέσα στο σπίτι. Τελικά το σπίτι μου πλημμύρισε, έφτασε το νερό μέχρι τη μέση, τα πράγματα όλα καταστράφηκαν, πάνε.»
Η Ιωάννα εκείνες τις μέρες έμενε στη γιαγιά της στο Αργυροπούλι, ένα χωριό δίπλα από τον Τύρναβο, και έβλεπαν από την τηλεόραση όσα συνέβαιναν. «Το νερό ανέβαινε και φοβηθήκαμε γιατί είχε φτάσει σχεδόν μέσα στο σπίτι» θυμάται. Τότε, η γιαγιά της πρότεινε να επιστρέψουν στο σπίτι προκειμένου να πάρουν μαζί τους κάποια πράγματα, να σώσουν ό,τι μπορούσε να σωθεί. Οι γονείς της πράγματι ξεκίνησαν με προορισμό τις Εργατικές Κατοικίες, όμως, έφτασαν μέχρι ένα σημείο γιατί η αστυνομία δεν τους άφηνε να προσεγγίσουν την περιοχή λόγω του όγκου του νερού. Έτσι γύρισαν στο χωριό.
«Αφού έφυγε όλο το νερό, οι γονείς μου, ύστερα από δύο-τρεις μέρες πήγαν στο σπίτι και άρχισαν να βγάζουν τα πράγματα και γενικά να καθαρίζουν. Είχε παντού λάσπες, μύριζε πολύ έντονα. Δεν ήταν να πας να μείνεις εκεί, έπρεπε να φύγει όλο το νερό και μετά» λέει για τις ημέρες που ακολούθησαν και σημάδεψαν την καθημερινότητά της.
Εκείνη την εποχή, η οικογένειά της νοίκιαζε ένα ισόγειο διαμέρισμα, όμως έναν χρόνο μετά, μετακόμισαν σε άλλο σπίτι στις Εργατικές Κατοικίες, στον δεύτερο όροφο. «Δεν έχεις το άγχος πλέον αν 1 στο εκατ. γίνει κάτι. Το μόνο που ακόμα είναι λίγο περίεργο είναι ότι όταν πηγαίνεις στα υπόγεια του κτιρίου, νιώθεις ελάχιστα την μυρωδιά. Και είναι περίεργο γιατί πέρασαν και 2-3 χρόνια από τότε», προσθέτει η Ιωάννα, μεταφέροντας ακριβώς την ίδια εικόνα που έχει εντυπωθεί στο μυαλό της συμμαθήτριάς της, Αλεξάνδρας.
Το σήμερα και η ευχή για το αύριο
Η κ. Κουταλιά που εξακολουθεί να μένει στις Εργατικές Κατοικίες εκμυστηρεύεται ότι μόλις σήμερα, σχεδόν τρία χρόνια μετά τις πλημμύρες, αρχίζουν να βρίσκουν ξανά τους ρυθμούς τους στη γειτονιά.
«Μας έχει μείνει και ψυχολογικό και κάθε φορά που βρέχει, κοιτάμε το ποτάμι, μέχρι πού έχει φτάσει το νερό. Μάλιστα φέτος το φθινόπωρο, που κάποια στιγμή είχε φουσκώσει αρκετά, εγώ προσωπικά είχα ετοιμάσει βαλίτσες για να φύγουμε, να μην ξαναζήσουμε τέτοια εμπειρία» αποκαλύπτει.
Για τις δύο μαθήτριες, το μήνυμα είναι κοινό και καθαρό, σαν μια αγωνιώδης προσευχή: ο τόπος τους πρέπει να συνεχίσει να αναπνέει δίπλα στον Πηνειό, χωρίς το βλέμμα καρφωμένο στον ουρανό σε κάθε επόμενη βροχή.
«Ήταν μία πολύ τραγική εικόνα να βλέπεις ανθρώπους να ξεσπιτώνονται. Απλώς, ελπίζω να μην επαναληφθεί κάτι τέτοιο» τονίζει η Αλεξάνδρα, ενώ η Ιωάννα συμπυκνώνει όλο το βάρος του βιώματός της σε δύο μόνο λέξεις: «Ποτέ ξανά». Μια φράση που δεν αντηχεί απλώς ως ευχή, αλλά ως μια αδιαπραγμάτευτη υπόσχεση της νέας γενιάς απέναντι στις ρίζες τους και στο μέλλον που δικαιούνται να χτίσουν στον τόπο τους.
Το βίντεο θα παρουσιαστεί δια ζώσης στο 4ο Πανελλήνιο Μαθητικό Συνέδριο «Έλα να σου μιλήσω για τον τόπο μου», το οποίο θα πραγματοποιηθεί στην Πάτρα από τις 22 έως τις 25 Απριλίου 2026.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου