Ερευνητές βρήκαν τον αντίδοτο για τη μείωση του κινδύνου καρκίνου, από τις αφλατοξίνες που μολύνουν τα τρόφιμα

Στοιχεία για την προστατευτική επίδραση του ροσμαρινικού οξέος από δενδρολίβανο, έναντι των

γονιδιοτοξικών επιδράσεων που προκαλούνται από την αφλατοξίνη Β1

Δεκάδες είναι καθημερινά οι ανακλήσεις τροφίμων λόγω μόλυνσης από τις φυσικές μυκοτοξίνες αφλατοξίνες. Η αφλατοξίνη Β1 (AFB1), η πιο καρκινογόνος φυσική μυκοτοξίνη, έχει συσχετιστεί με το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα σε ανθρώπους και ζώα. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC), έχει κατηγοριοποιηθεί ως καρκινογόνο για τον άνθρωπο (Ομάδα 1) από το 1993.

Η AFB1 είναι δευτερογενής μεταβολίτης των μυκήτων Aspergillus flavus και Aspergillus parasiticus, οι οποίοι αναπτύσσονται σε καλλιέργειες, όπως καλαμπόκι, φιστίκια, βαμβακόσποροι, ξηροί καρποί,  ρύζι και μπαχαρικά, που αποθηκεύονται σε συνθήκες υψηλής υγρασίας και θερμοκρασίας. Η καθημερινή πρόσληψη AFB1 στις ανεπτυγμένες χώρες εκτιμάται ότι είναι, κατά μέσο όρο, σε 26 νανογραμμάρια ανά ημέρα, ενώ στις αναπτυσσόμενες χώρες, όπου το καλαμπόκι και τα φιστίκια αποτελούν σημαντικό μέρος της τυπικής διατροφής, η ημερήσια πρόσληψή του εκτιμάται σε 29,30 μικρογραμμάρια

Σε μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Foods, διερευνήθηκαν οι χημειοπροστατευτικές επιδράσεις του ροσμαρινικού οξέος (RA) μιας ουσίας του δενδρολίβανου και ο πιθανός υποκείμενος μηχανισμός δράσης του έναντι του καρκινογόνου μολυσματικού παράγοντα τροφίμων AFB1, τόσο in silico όσο και in vitro.

Το δενδρολίβανο (Rosmarinus officinalis L.), μέλος της οικογένειας Lamiaceae, είναι ένα αειθαλές φαρμακευτικό φυτό, τα φύλλα του οποίου χρησιμοποιούνται συνήθως στη μεσογειακή διατροφή ως πικάντικο βότανο και αρωματικό, καθώς και ως συστατικό σε συμπληρώματα διατροφής. Στην παραδοσιακή ιατρική, το δενδρολίβανο εκτιμάται από καιρό για τις θεραπευτικές του ιδιότητες, ιδιαίτερα για την πρόληψη και τη θεραπεία της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, του κρυολογήματος και των μυϊκών και αρθρικών πόνων. Αυτό το πολύτιμο φαρμακευτικό φυτό περιέχει διάφορες βιοδραστικές ενώσεις με ποικίλες φαρμακολογικές δράσεις, συμπεριλαμβανομένων αντιοξειδωτικών, αντιφλεγμονωδών, αντιδιαβητικών και αντιβακτηριακών δραστηριοτήτων, οι οποίες έχουν συμβάλει στην ευρεία χρήση του στην παραδοσιακή και σύγχρονη ιατρική. Επιπλέον, αρκετές μελέτες έχουν αποδείξει ότι τα εκχυλίσματα δενδρολίβανου επιδεικνύουν πολλά υποσχόμενες αντικαρκινικές δραστηριότητες. Μία από τις βασικές βιοδραστικές ενώσεις στο δενδρολίβανο και το θυμάρι , το ροσμαρινικό οξύ (RA), είναι το κύριο πολυφαινολικό οξύ που βρίσκεται στα αποξηραμένα φύλλα δενδρολίβανου (έως 10 mg/g).

Τα υπολογιστικά αποτελέσματα αποκαλύπτουν ότι η RA είναι ένας αποτελεσματικός καθαριστής της εξω-8,9-εποξειδίου της αφλατοξίνης Β1 (AFBO), του καρκινογόνου μεταβολίτη της AFB1, υποδεικνύοντας τη δυνατότητά του να αποτρέψει την έναρξη της χημικής καρκινογένεσης που προκαλείται από την AFBO. Τα αποτελέσματα in vitro επιβεβαιώνουν περαιτέρω ότι το RA προστάτευσε αποτελεσματικά τα μεταβολικά ικανά κύτταρα ηπατοκυτταρικού καρκινώματος HepG2 έναντι των θραυσμάτων DNA που προκαλούνται από την AFB1.

Συνολικά, αυτή η έρευνα παρέχει νέες γνώσεις σχετικά με τις χημειοπροστατευτικές ιδιότητες της RA και τον πιθανό υποκείμενο μηχανισμό δράσης της έναντι της καρκινογόνου μυκοτοξίνης AFB1. Δεδομένης της εκτεταμένης εμφάνισης της AFB1 σε μολυσμένα τρόφιμα, οι χημειοπροστατευτικές επιδράσεις της RA θα μπορούσαν να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στον μετριασμό των κινδύνων για την υγεία που σχετίζονται με τη χρόνια έκθεση στην AFB1 και αντιπροσωπεύουν μια πιθανή στρατηγική διατροφικής παρέμβασης για τη μείωση του κινδύνου καρκίνου. Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω εις βάθος μελέτες in silico και in vitro για να αποκαλυφθούν οι ακριβείς μηχανισμοί που διέπουν τις επιδράσεις της, καθώς και μελέτες in vivo για να επιβεβαιωθούν οι αντικαρκινικές της επιδράσεις και να επικυρωθεί καλύτερα ο ρόλος της στην πρόληψη της καρκινογένεσης που προκαλείται από την AFB1.