Αδυνάτισμα: Ποιο είναι το νέο φάρμακο 4+1 χωρίς παρενέργειες

Οι ερευνητές του Tufts σχεδιάζουν φάρμακο με στόχο απώλεια βάρους έως 30%

Με βάση τα στοιχεία του 2022, το 54% των Ελλήνων ήταν υπέρβαροι και περίπου 11-12% παχύσαρκοι, ενώ παράλληλα, η χώρα εξακολουθεί να καταγράφει υψηλά ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας, με αποτέλεσμα φάρμακα όπως το Ozempic και το Wegovy να χρησιμοποιούνται ευρέως για τον έλεγχο του βάρους. Η αποτελεσματικότητά τους είναι αδιαμφισβήτητη, ωστόσο συνοδεύονται από σημαντικά μειονεκτήματα. Η απώλεια κιλών συχνά δεν διατηρείται μετά τη διακοπή της θεραπείας, ενώ έχουν καταγραφεί ανεπιθύμητες ενέργειες όπως απώλεια μυϊκής μάζας, αυξημένος κίνδυνος οστεοπόρωσης και έντονη ναυτία που οδηγεί αρκετούς στη διακοπή της αγωγής.

Με αυτά τα δεδομένα, μια ομάδα ερευνητών του Πανεπιστημίου Tufts με επικεφαλής τον καθηγητή χημείας Krishna Kumar επιχειρεί να ανοίξει έναν νέο δρόμο. Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of the American Chemical Society παρουσιάζουν μια ένωση νέας γενιάς, σχεδιασμένη να ενεργοποιεί τέσσερις διαφορετικούς ορμονικούς υποδοχείς που σχετίζονται με τον μεταβολισμό και την όρεξη, με στόχο μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και λιγότερες παρενέργειες.

Ο Kumar τονίζει ότι η παχυσαρκία συνδέεται με περισσότερες από 180 ασθένειες, ανάμεσά τους ο καρκίνος, οι καρδιαγγειακές παθήσεις, η οστεοαρθρίτιδα και ο διαβήτης τύπου 2, και πλήττει πάνω από 650 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. «Η φιλοδοξία μας είναι να σχεδιάσουμε ένα μόνο φάρμακο που όχι μόνο θα βοηθά στην απώλεια βάρους, αλλά θα μειώνει ταυτόχρονα και τον κίνδυνο εμφάνισης μιας σειράς σοβαρών επιπλοκών», σημειώνει. Τα υπάρχοντα φάρμακα βασίζονται κυρίως στο GLP-1, μια ορμόνη που απελευθερώνεται μετά το γεύμα για να βοηθήσει στη ρύθμιση της γλυκόζης και να δημιουργήσει αίσθημα κορεσμού. Το Ozempic αξιοποιεί αυτόν τον μηχανισμό, αλλά προκαλεί ναυτία σε μεγάλο ποσοστό χρηστών και απαιτεί εβδομαδιαία ένεση.

Η επόμενη γενιά συνδύασε το GLP-1 με το GIP, δημιουργώντας το tirzepatide (Mounjaro/Zepbound), που προσφέρει καλύτερη ανοχή και λιγότερες γαστρεντερικές ενοχλήσεις. Ακολούθησε η ενσωμάτωση και της γλυκαγόνης, με αποτέλεσμα τη δημιουργία του retatrudide, το οποίο σε κλινικές δοκιμές έδειξε απώλεια βάρους έως 24%.

Τώρα, η ομάδα του Tufts προσθέτει το πεπτίδιο PYY, γνωστό για την ισχυρή του δράση στον περιορισμό της όρεξης. Ο συνδυασμός του με τα άλλα τρία ορμονικά συστήματα δεν ήταν εύκολος, καθώς ανήκει σε διαφορετική κατηγορία μορίων. Ωστόσο, οι ερευνητές κατάφεραν να δημιουργήσουν μια νέα τετραλειτουργική χίμαιρα που μπορεί να αλληλεπιδράσει ταυτόχρονα με τέσσερις υποδοχείς.

Η βαριατρική χειρουργική εξακολουθεί να αποτελεί το πιο αποτελεσματικό μέσο αντιμετώπισης της σοβαρής παχυσαρκίας, με απώλεια βάρους που φτάνει το 30%. Είναι όμως επεμβατική και συνοδεύεται από κινδύνους. Οι επιστήμονες του Tufts φιλοδοξούν να δημιουργήσουν ένα φάρμακο που θα πετύχει ανάλογα αποτελέσματα, προσφέροντας στους ασθενείς μια λιγότερο επώδυνη και πιο προσιτή λύση. Αν οι κλινικές δοκιμές επιβεβαιώσουν την υπόσχεση αυτής της τετραλειτουργικής ένωσης, ίσως βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα εποχή στη φαρμακευτική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, με στόχο την επίτευξη απώλειας βάρους επιπέδου χειρουργικής επέμβασης χωρίς το νυστέρι.