Η αποκάλυψη του Cibum για το πρώτο κρούσμα ανισακίασης από σούσι στην Ελλάδα κάνει τον γύρο του διαδικτύου 20 ημέρες μετά

Η υπόθεση του 22χρονου στη Θεσσαλονίκη, που έφτασε μέχρι το

χειρουργείο αποκαλύφθηκε πρώτη από το Cibum και πλέον αναπαράγεται μαζικά, φέρνοντας στο προσκήνιο τους κινδύνους του σούσι και στην Ελλάδα

Το Cibum ήταν το πρώτο μέσο που αποκάλυψε στις 2 Νοεμβρίου την ύπαρξη της πρώτης επιβεβαιωμένης περίπτωσης ανθρώπινης ανισακίασης στην Ελλάδα από κατανάλωση ωμού ψαριού. Η είδηση πέρασε χθες σε όλο το ελληνικό διαδικτυακό τοπίο, με πολλά site να την αναπαράγουν ως μείζον θέμα υγείας και ασφάλειας τροφίμων. Το περιστατικό δεν αφορά απλώς ένα ακόμη κρούσμα τροφικής δηλητηρίασης, αλλά μια εξαιρετικά σοβαρή παρασιτική λοίμωξη που αρχικά μιμήθηκε καρκίνο, φτάνοντας τον ασθενή μέχρι το χειρουργείο.

Στη μελέτη που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Pathogens, και έφερε πρώτο το cibum στο φως πριν από 20 ημέρες, περιγράφεται λεπτομερώς η περίπτωση ενός 22χρονου άνδρα, ο οποίος εισήχθη στο νοσοκομείο Παπαγεωργίου με οξύ κοιλιακό άλγος, ναυτία και ρίγη. Η κλινική εικόνα θύμιζε νεοπλασματική νόσο, ενώ οι γιατροί, διαπιστώνοντας διόγκωση λεμφαδένων και ύποπτες μάζες στο έντερο, οδηγήθηκαν στο χειρουργείο θεωρώντας πιθανή μια ενδοκοιλιακή κακοήθεια. Οι εξετάσεις δεν έδιναν σαφή διάγνωση και οι ακτινολογικές απεικονίσεις ενίσχυαν την υποψία όγκου. Κατά τη χειρουργική διερεύνηση όμως ανακαλύφθηκαν φλεγμονώδεις βλάβες χωρίς ίχνη καρκίνου. Η ιστολογική εξέταση που ακολούθησε αποκάλυψε την πραγματική αιτία: προνύμφες παρασίτου του γένους Anisakis, οργανισμού γνωστού για τις λοιμώξεις που προκαλεί σε όσους καταναλώνουν ωμά ή ανεπαρκώς ψημένα ψάρια. Ο ασθενής έλαβε φαρμακευτική αγωγή και ανάρρωσε πλήρως. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι πρόκειται για την πρώτη τεκμηριωμένη περίπτωση στην Ελλάδα και ότι ο 22χρονος είχε εκτεταμένο ιστορικό κατανάλωσης σπιτικού ωμού ψαριού.

Το παράσιτο Anisakis, που φυσιολογικά ζει σε θαλάσσιους οργανισμούς, μπορεί να προκαλέσει οξεία φλεγμονή του πεπτικού και συμπτώματα που θυμίζουν άλλες σοβαρές ασθένειες. Η παγκόσμια επιβάρυνση είναι υψηλότερη στην Ιαπωνία, όπου εκτιμάται ότι διαγιγνώσκονται περίπου 20.000 περιστατικά τον χρόνο, ενώ η Ευρώπη βλέπει αυξητική τάση τα τελευταία χρόνια λόγω αλλαγών στις διατροφικές συνήθειες. Το πρώτο ευρωπαϊκό κρούσμα καταγράφηκε το 1960 στην Ολλανδία, ενώ σήμερα η Ισπανία κατέχει τα περισσότερα.







Η διάγνωση επιβεβαιώθηκε από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης μέσω ανίχνευσης DNA του παρασίτου στους ιστούς. Ο ασθενής ανέφερε πως κατανάλωνε σχεδόν καθημερινά ωμά ή ελαφρώς μαγειρεμένα ψάρια (σούσι), τα οποία προμηθευόταν φρέσκα από την τοπική αγορά. Η παρουσία του Anisakis στα ελληνικά ψάρια είναι τεκμηριωμένη, με ποσοστά μόλυνσης στο Αιγαίο να κυμαίνονται από 18,8% έως και 98,8%, ανάλογα με το είδος και την περιοχή. Επιπλέον πρόσφατη μελέτη αποκάλυψε ότι σχεδόν ένα στα τρία έτοιμα προς κατανάλωση προϊόντα ψαριού που πωλούνται στα ελληνικά σούπερ μάρκετ περιέχουν προνύμφες παρασίτων του γένους Anisakis — σκουλήκια που μπορούν να προκαλέσουν από δυνατούς πόνους στο στομάχι μέχρι σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις ή ακόμη και αναφυλακτικό σοκ και όχι μόνο. Η μελέτη αυτή, αλλά και το περιστατικό με το 22χρονο επιβεβαιώνει ότι οι προνύμφες κυκλοφορούν σε προϊόντα της ελληνικής αγοράς, θέτοντας σοβαρό θέμα ασφάλειας τροφίμων.


Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η ασφαλής κατανάλωση ωμών ψαριών απαιτεί αυστηρές πρακτικές επεξεργασίας. Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων συστήνει κατάψυξη στους -20 °C για τουλάχιστον 24 ώρες πριν καταναλωθούν τα ψάρια ωμά ή ημιμαγειρεμένα. Θερμοκρασίες άνω των 60 °C και αλάτισμα υψηλής συγκέντρωσης μπορούν επίσης να σκοτώσουν τις προνύμφες. Ωστόσο, ούτε η θερμική επεξεργασία ούτε η κατάψυξη εξαλείφουν τα αλλεργιογόνα του παρασίτου, πράγμα που σημαίνει ότι ενδέχεται να προκληθούν αλλεργικές αντιδράσεις ακόμη κι αν οι προνύμφες έχουν καταστραφεί.

Με αφορμή το περιστατικό, ακολούθησε και το δικό μας ρεπορτάζ που ανέδειξε τους συχνά υποτιμημένους κινδύνους του sushi. Παρά την εικόνα του ως «ελαφρύ» και υγιεινό γεύμα, το sushi απαιτεί σχολαστικούς χειρισμούς. Όπως εξήγησε στο cibum ο Δρ. Φραγκίσκος Γαίτης, ο συνδυασμός ωμού ψαριού και ρυζιού μπορεί να αποτελέσει εστία μικροβιολογικών και χημικών κινδύνων αν δεν τηρούνται οι κανόνες ασφαλείας. Το ωμό ψάρι μπορεί να περιέχει Listeria, Salmonella, Vibrio ή παράσιτα όπως το Anisakis, ενώ το ρύζι, εφόσον μείνει σε θερμοκρασία δωματίου, μπορεί να αναπτύξει τοξίνες του Bacillus cereus. Επιπλέον, μεγάλα ψάρια συχνά παρουσιάζουν υψηλά επίπεδα υδραργύρου, ενώ το ρύζι απορροφά αρσενικό.

Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων προτείνει την κατάψυξη των αλιευτικών προϊόντων στους -20 °C για τουλάχιστον 24 ώρες, εάν πρόκειται να καταναλωθούν ωμά ή σχεδόν ωμά. Η θέρμανση των θαλασσινών πάνω από 60 °C και το αλάτισμα σε υψηλές συγκεντρώσεις και για παρατεταμένο χρονικό διάστημα μπορούν επίσης να σκοτώσουν τις προνύμφες. Παρ’ όλα αυτά, η κατάψυξη και η θέρμανση δεν εξαλείφουν τα αντιγόνα του Anisakis spp., επομένως, ενδέχεται να μην αποτρέψουν αλλεργικές αντιδράσεις ή ευαισθητοποίηση. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η περιστασιακή κατανάλωση sushi δεν είναι επικίνδυνη για υγιείς ενήλικες, αλλά η συχνή κατανάλωση ωμών ψαριών αυξάνει τον κίνδυνο παρασιτικών λοιμώξεων. Η επιλογή αξιόπιστων εστιατορίων, η προσεκτική αποθήκευση και κατανάλωση, καθώς και η αποφυγή κατανάλωσης από εγκύους, ανοσοκατεσταλμένους ή μικρά παιδιά αποτελούν βασικές πρακτικές ασφάλειας.