Ανακαλείται ταχίνι λόγω κινδύνου για τη δημόσια υγεία – Η ευθύνη των παραγωγών – Τι προβλέπουν οι έλεγχοι 2026 του ΕΦΕΤ

Τι δείχνει νέα ανάκληση ταχινιού ενόψει Σαρακοστής για τους ελέγχους,

τη νομοθεσία και τις υποχρεώσεις της αγοράς τροφίμων

Ενόψει της Καθαράς Δευτέρας και της Σαρακοστής, περιόδου κατά την οποία οι πωλήσεις ταχινιού αυξάνονται κατακόρυφα και το προϊόν αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα στην κατανάλωση, οι παραγωγοί, οι χοντρέμποροι και οι έμποροι λιανικής, οφείλουν να βρίσκονται σε αυξημένη εγρήγορση, τόσο ως προς την πρόληψη μικροβιολογικών ή φυσικών κινδύνων όσο και ως προς την αυστηρή, κατά γράμμα, τήρηση της νομοθεσίας για την ασφάλεια και την επισήμανση στη συσκευασία, στην οποία περιλαμβάνεται υποχρεωτικά και η αναγραφή των αλλεργιογόνων, η παράλειψη των οποίων μπορεί να σημαίνει από σοβαρή επιδείνωση της υγείας ενός αλλεργικού καταναλωτή, μέχρι αναφυλακτικό σοκ και θάνατο. 

 Για τον λόγο αυτό, η σημερινή ανάκληση προϊόντος ταχινιού αποκτά ιδιαίτερη σημασία για ολόκληρη την αγορά. Η Aytac Foods Distribution Limited ανακοίνωσε την ανάκληση από την αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου του προϊόντος Darna Tahini 100% Ground Sesame Paste συσκευασίας 800 γραμμαρίων, με κωδικό παρτίδας 250103 και ημερομηνία ανάλωσης κατά προτίμηση πριν από τις 20 Απριλίου 2027, λόγω παρουσίας αλλεργιογόνων που δεν αναγράφονται στην ετικέτα (δείτε παρακάτω στοιχεία και φωτογραφία του προϊόντος).

Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με το εγκεκριμένο Πρόγραμμα Επισήμου Ελέγχου Τροφίμων 2026–2027 του ΕΦΕΤ, η διαχείριση αλλεργιογόνων αντιμετωπίζεται ως βασικό στοιχείο των συστημάτων αυτοελέγχου και της νοοτροπίας ασφάλειας τροφίμων, με τις επιχειρήσεις να υποχρεούνται να διαθέτουν τεκμηριωμένες διαδικασίες για τον εντοπισμό, την πρόληψη και τον έλεγχο της παρουσίας αλλεργιογόνων σε όλα τα στάδια της παραγωγής, από την παραλαβή των πρώτων υλών έως την τελική επισήμανση, και να μπορούν να αποδεικνύουν την εφαρμογή τους μέσω αρχείων, ελέγχων, εκπαίδευσης προσωπικού και διορθωτικών ενεργειών.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, το προϊόν ενδέχεται να περιέχει φιστίκια (αραχίδες), ένα από τα 14 αλλεργιογόνα των οποίων η δήλωση είναι υποχρεωτική στη συσκευασία τροφίμων, με τη μη αναγραφή τους να καθιστά το προϊόν δυνητικά επικίνδυνο για άτομα με αλλεργία στα φιστίκια, καθώς η κατανάλωση ακόμη και μικρής ποσότητας μπορεί να προκαλέσει από ήπιες αντιδράσεις έως σοβαρά επεισόδια, όπως κνίδωση, αναπνευστική δυσχέρεια, πτώση της αρτηριακής πίεσης και αναφυλαξία. Η αιτία τέτοιων περιστατικών συνδέεται συνήθως με διασταυρούμενη επιμόλυνση κατά την παραγωγική διαδικασία, ανεπαρκή διαχωρισμό γραμμών παραγωγής, ελλιπή καθαρισμό εξοπλισμού ή αστοχίες στον έλεγχο και την αξιολόγηση των πρώτων υλών, με τον κίνδυνο να είναι αυξημένος σε προϊόντα όπως το ταχίνι που παράγονται από σουσάμι σε εγκαταστάσεις όπου συχνά διαχειρίζονται και άλλοι ξηροί καρποί, εφόσον δεν εφαρμόζονται αυστηρά και τεκμηριωμένα συστήματα διαχείρισης αλλεργιογόνων.

Κατά τον επίσημο έλεγχο, ο ΕΦΕΤ επαληθεύει την αποτελεσματικότητα των μέτρων αποφυγής διασταυρούμενης επιμόλυνσης, την ορθότητα της αξιολόγησης των προμηθευτών, την επάρκεια των διαδικασιών καθαρισμού και την ακρίβεια της επισήμανσης, με τις ελλείψεις ή τα σφάλματα στη δήλωση αλλεργιογόνων να καταγράφονται ως σοβαρές μη συμμορφώσεις λόγω άμεσου κινδύνου για τη δημόσια υγεία και να οδηγούν σε μέτρα συμμόρφωσης, επανελέγχους και, όπου απαιτείται, σε ανακλήσεις προϊόντων και ενεργοποίηση μηχανισμών ενημέρωσης και προστασίας των καταναλωτών.

Ο Κανονισμός (ΕΕ) 1169/2011 απαιτεί σαφή, ευδιάκριτη και ακριβή αναγραφή όλων των αλλεργιογόνων συστατικών, είτε αυτά χρησιμοποιούνται σκόπιμα είτε υπάρχει τεκμηριωμένη πιθανότητα παρουσίας τους λόγω επιμόλυνσης, με τα προϊόντα ταχινιού να οφείλουν να αναγράφουν το σουσάμι ως βασικό αλλεργιογόνο και, όπου υπάρχει σχετικός κίνδυνος, να δηλώνουν ρητά την πιθανή παρουσία αραχίδων ή άλλων ξηρών καρπών, καθώς η γενικόλογη ή ατεκμηρίωτη χρήση προειδοποιήσεων τύπου «μπορεί να περιέχει» δεν καλύπτει τις υποχρεώσεις του υπεύθυνου επιχείρησης τροφίμων.

Για άλλη μία φορά επισημαίνεται ότι οι επιπτώσεις μιας τέτοιας ανάκλησης για τη βιομηχανία περιλαμβάνουν άμεσο κόστος απόσυρσης, επιστροφών και διαχείρισης κρίσης, απώλεια εμπιστοσύνης από συνεργάτες και καταναλωτές, καθώς και ενδεχόμενες διοικητικές κυρώσεις. Και σε περιόδους αυξημένης κατανάλωσης, όπως η Καθαρά Δευτέρα και η Σαρακοστή, όπου το ταχίνι αποτελεί βασικό και ιδιαίτερα δημοφιλές τρόφιμο στην Ελλάδα, η έκταση και η σημασία ενός τέτοιου συμβάντος πολλαπλασιάζονται.