Νέα έρευνα δικαιώνει την βρώμη! Η νούμερο ένα τροφή που μειώνει την χοληστερίνη - Πόσο να τρως

Τα ευρήματα των δύο κλινικών δοκιμών υπογραμμίζουν ότι η ποσότητα βρώμης που καταναλώνουμε καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τα οφέλη για την υγεία

Πρωτοποριακή επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Communications φέρνει στο φως τον ακριβή μηχανισμό με τον οποίο η βρώμη επηρεάζει τα επίπεδα χοληστερίνης στο αίμα. Σύμφωνα με τα ευρήματα, η κατανάλωση βρώμης σε υψηλές δόσεις ενεργοποιεί την παραγωγή φαινολικών μεταβολιτών από τα εντερικά μικρόβια, οι οποίοι συνδέονται άμεσα με τη μείωση της χοληστερίνης σε άτομα με μεταβολικό σύνδρομο. Το ερώτημα για το πόσο βρώμη πρέπει να καταναλώνουμε φαίνεται πως έχει πλέον συγκεκριμένη απάντηση.

Το μεταβολικό σύνδρομο και ο ρόλος της εντερικής χλωρίδας

Το μεταβολικό σύνδρομο αποτελεί σύνολο παθολογικών καταστάσεων που αυξάνουν δραματικά τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 και καρδιαγγειακών νόσων. Με ποσοστό που φτάνει το 31% του παγκόσμιου πληθυσμού, η κατάσταση αυτή έχει εξελιχθεί σε σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας. Οι ερευνητές έχουν εντοπίσει στενή σχέση μεταξύ του μεταβολικού συνδρόμου και των αλλαγών στη σύνθεση της εντερικής μικροχλωρίδας.

Οι διατροφικές παρεμβάσεις, ιδιαίτερα αυτές που εμπλουτίζονται με φυτικές ίνες, θεωρούνται υποσχόμενες στρατηγικές αντιμετώπισης. Η βρώμη ξεχωρίζει χάρη στο πλούσιο περιεχόμενό της σε διαιτητικές ίνες, βιταμίνες, μέταλλα και βιοδραστικές ενώσεις όπως οι φαινόλες, καθιστώντας την ιδανική επιλογή για τη διαχείριση του μεταβολικού συνδρόμου.

Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Βόννης σχεδίασαν δύο τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές με συμμετέχοντες που έπασχαν από μεταβολικό σύνδρομο. Η πρώτη δοκιμή εξέτασε την επίδραση βραχυπρόθεσμης κατανάλωσης βρώμης σε υψηλή δόση για δύο ημέρες, ενώ η δεύτερη αξιολόγησε μακροπρόθεσμη κατανάλωση σε μέτρια δόση για έξι εβδομάδες. Στόχος ήταν να κατανοηθεί πώς επηρεάζεται ο λιπιδικός μεταβολισμός, η εντερική χλωρίδα και οι μικροβιακοί μεταβολίτες.

Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Οι φαινολικές ενώσεις που παράγονται από τη μικροβιακή αποδόμηση της βρώμης στο έντερο, συμπεριλαμβανομένου του φερουλικού οξέος και του διυδροφερουλικού οξέος, συνέβαλαν ουσιαστικά στα μεταβολικά οφέλη. Οι ισχυρότερες κλινικές αλλαγές στα λιπίδια παρατηρήθηκαν υπό συνθήκες υψηλής δόσης βρώμης.

Πώς η συχνή κατανάλωση βρώμης μειώνει τη χοληστερίνη

Η κατανάλωση βρώμης σε υψηλή δόση για μόλις δύο ημέρες προκάλεσε σημαντική αύξηση των επιπέδων φερουλικού και διυδροφερουλικού οξέος στο πλάσμα, σε σύγκριση με τη διατροφή ελέγχου χωρίς βρώμη. Αντίθετα, η μέτρια δόση βρώμης για έξι εβδομάδες αύξησε μόνο το φερουλικό οξύ, χωρίς σημαντική μεταβολή στο διυδροφερουλικό.

Το πιο εντυπωσιακό εύρημα αφορούσε τη χοληστερίνη. Η υψηλή δόση βρώμης βελτίωσε δραστικά τον λιπιδικό μεταβολισμό, μειώνοντας τα επίπεδα της ολικής χοληστερίνης και της χοληστερίνης χαμηλής πυκνότητας μέσα σε δύο ημέρες. Οι βελτιώσεις αυτές παρέμειναν κάτω από τα αρχικά επίπεδα κατά τη διάρκεια της εξάμηνης περιόδου παρακολούθησης, υποδηλώνοντας πιθανή μακροχρόνια επίδραση.

Αντιθέτως, η ομάδα που κατανάλωνε μία μερίδα βρώμης ημερησίως για έξι εβδομάδες παράλληλα με δυτική διατροφή δεν παρουσίασε σημαντική βελτίωση στον λιπιδικό μεταβολισμό σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Αυτό υποδηλώνει ότι οι μέτριες δόσεις βρώμης ενδέχεται να έχουν μόνο ήπια ή σταθεροποιητική επίδραση, παρά τις μετρήσιμες αυξήσεις στους κυκλοφορούντες φαινολικούς μεταβολίτες.

Βρώμη: Πόσο να τρως

Τα ευρήματα των δύο κλινικών δοκιμών υπογραμμίζουν ότι η ποσότητα βρώμης που καταναλώνουμε καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τα οφέλη για την υγεία. Στη βραχυπρόθεσμη παρέμβαση υψηλής δόσης, τρία γεύματα με βρώμη αντικατέστησαν πλήρως τη συνηθισμένη δυτική διατροφή των συμμετεχόντων. Αυτή η ριζική αλλαγή οδήγησε σε εντυπωσιακά αποτελέσματα.

Αντίθετα, κατά τη διάρκεια της εξάμηνης παρέμβασης, οι συμμετέχοντες κατανάλωναν μόνο ένα γεύμα βρώμης καθημερινά παράλληλα με τη συνηθισμένη δυτική διατροφή τους. Αυτή η προσέγγιση μείωσε την αποτελεσματικότητα της παρέμβασης, καθώς εισήγαγε μεγαλύτερη μεταβλητότητα στην έκθεση σε τροφές και θρεπτικά συστατικά, αυξάνοντας τις ατομικές διαφορές στις μεταβολικές αποκρίσεις.

Και οι δύο δόσεις βρώμης προκάλεσαν συγκεκριμένες μικροβιακές μεταβολές, χωρίς να αλλάξουν τη βασική σύνθεση και ποικιλότητα της εντερικής χλωρίδας. Αυτό υποδηλώνει στοχευμένες λειτουργικές αλλαγές παρά γενικές αλλαγές στη σύνθεση.

Η υψηλή δόση βρώμης συσχετίστηκε με αυξημένη αφθονία συγκεκριμένου βακτηριακού γένους που συνδέεται με την υγιή γήρανση. Οι ερευνητές υποθέτουν ότι αυτό το γένος μπορεί να μεταβολίζει τις φαινολικές ενώσεις που προέρχονται από τη βρώμη, συμβάλλοντας έτσι στις επιδράσεις που σχετίζονται με τη χοληστερίνη. Προηγούμενες μελέτες σε ζώα έχουν δείξει ότι το φερουλικό οξύ μπορεί να μειώσει τη χοληστερίνη του αίματος αναστέλλοντας το ένζυμο που ελέγχει τη σύνθεση χοληστερίνης και ρυθμίζοντας τη γονιδιακή έκφραση στο ήπαρ.

Πρακτικές συστάσεις και μελλοντικές έρευνες

Τα ευρήματα της μελέτης αναδεικνύουν τη σημασία των υψηλών δόσεων βρώμης ως δυνητικά οικονομικά αποδοτικής, ελεγχόμενης, εύκολα εφαρμόσιμης και βιώσιμης παρέμβασης για τη βελτίωση του μεταβολισμού σε άτομα με μεταβολικό σύνδρομο. Ωστόσο, λόγω του μικρού μεγέθους δείγματος, υπάρχει πιθανότητα μεγάλης ατομικής μεταβλητότητας που μπορεί να οδηγήσει σε υποεκτίμηση των μέτριων επιδράσεων των διατροφικών παρεμβάσεων.

Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι η εξατομίκευση των διατροφικών παρεμβάσεων μπορεί να απαιτείται σε χαμηλότερες δόσεις βρώμης. Απαιτούνται πολυκεντρικές τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές με μεγαλύτερα δείγματα για την περαιτέρω επικύρωση αυτών των ευρημάτων και την αύξηση της γενίκευσης σε διαφορετικούς πληθυσμούς.

Συμπερασματικά, η έρευνα δείχνει ότι η βρώμη σε υψηλές δόσεις μπορεί να μειώσει αποτελεσματικά τη χοληστερίνη μέσω μηχανισμών που εμπλέκουν την εντερική μικροχλωρίδα και τους φαινολικούς μεταβολίτες. Η απάντηση στο ερώτημα πόσο βρώμη πρέπει να καταναλώνουμε φαίνεται να είναι: όσο περισσότερη, τόσο καλύτερα, τουλάχιστον για βραχυπρόθεσμα και εντυπωσιακά αποτελέσματα στη χοληστερίνη.