Η Ελλάδα στη ζώνη υψηλού κινδύνου για τη μετάδοση του ιού Chikungunya από κουνούπι – Σε ποιους μπορεί να προκαλέσει επίμονες επιπλοκές

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η εξάπλωση του κουνουπιού τίγρη και οι

κλιματικές συνθήκες αυξάνουν την πιθανότητα τοπικής μετάδοσης τους θερμούς μήνες.

Νέα ανάλυση επιστημόνων προειδοποιεί ότι ο ιός Chikungunya ενδέχεται να αποτελέσει σοβαρότερη απειλή για την Ευρώπη από ό,τι εκτιμάτο μέχρι σήμερα, καθώς φαίνεται πως μπορεί να μεταδίδεται αποτελεσματικά σε χαμηλότερες θερμοκρασίες. Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό της Royal Society, υποδεικνύουν ότι η μετάδοση από την ασιατικό κουνούπι τίγρη είναι δυνατή ακόμη και περίπου στους 14 βαθμούς Κελσίου, δηλαδή δύο έως δυόμισι βαθμούς χαμηλότερα από προηγούμενες εκτιμήσεις. Το εύρος καταλληλότητας εκτείνεται έως τους 32 βαθμούς, με βέλτιστη θερμοκρασία γύρω στους 26 βαθμούς.

 Η αναθεώρηση αυτών των θερμικών ορίων αλλάζει σημαντικά την εικόνα κινδύνου για την ήπειρο. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η μετάδοση θεωρείται πιθανή κατά τους θερινούς μήνες και τις αρχές του φθινοπώρου σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, ενώ στις νοτιότερες περιοχές το παράθυρο κινδύνου μπορεί να εκτείνεται από τον Μάιο έως και τον Νοέμβριο. Ως ζώνες υψηλού κινδύνου αναφέρονται κυρίως η Αλβανία, η Ελλάδα, η Ιταλία, η Μάλτα, η Ισπανία και η Πορτογαλία.

Συμπτώματα

Ο ιός προκαλεί συνήθως υψηλό πυρετό και έντονους πόνους στις αρθρώσεις, ενώ συχνά εμφανίζονται μυαλγίες, κεφαλαλγία, ναυτία, κόπωση και εξανθήματα. Στις περισσότερες περιπτώσεις τα συμπτώματα υποχωρούν μέσα σε λίγες ημέρες, ωστόσο σε ορισμένους ασθενείς οι αρθραλγίες μπορεί να επιμείνουν για εβδομάδες, μήνες ή ακόμη και χρόνια. Οι θάνατοι είναι σπάνιοι, αλλά ο κίνδυνος επιπλοκών αυξάνεται σε άτομα με χρόνια νοσήματα, σε εγκύους και σε βρέφη. Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι μετά από λοίμωξη αναπτύσσεται μακροχρόνια ανοσία.

Καθοριστικό ρόλο στη δυνητική εξάπλωση παίζει το ασιατικό κουνούπι τίγρης, η οποία έχει εγκατασταθεί σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες τα τελευταία χρόνια. Από την πρώτη καταγραφή τοπικής μετάδοσης στην Ιταλία το 2007, το είδος έχει επεκταθεί σταθερά προς την κεντρική Ευρώπη. Η παρουσία του συνδέεται με την αύξηση κρουσμάτων όχι μόνο Chikungunya αλλά και άλλων αρμποϊών όπως ο δάγκειος πυρετός και ο ιός του Δυτικού Νείλου.

Τα επιδημιολογικά στοιχεία ενισχύουν τις ανησυχίες. Η συχνότητα λοιμώξεων που μεταδίδονται από κουνούπια του γένους Aedes αυξάνεται στην Ευρώπη με μέσο ετήσιο ρυθμό περίπου 25 τοις εκατό. Το προηγούμενο έτος, έως τον Αύγουστο, είχαν αναφερθεί 27 εστίες Chikungunya στην ήπειρο. Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων επισημαίνει ότι οι κλιματικές μεταβολές δημιουργούν ολοένα ευνοϊκότερες συνθήκες για τους φορείς, με υψηλότερες θερμοκρασίες, μεγαλύτερη διάρκεια καλοκαιριών, ηπιότερους χειμώνες και μεταβολές στα πρότυπα βροχοπτώσεων.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας καταγράφει παρουσία του ιού σε περισσότερες από 110 χώρες. Παρότι υπάρχουν πλέον δύο εγκεκριμένα εμβόλια, η διάθεσή τους παραμένει περιορισμένη. Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η επιτήρηση, η έγκαιρη διάγνωση και τα μέτρα ελέγχου των κουνουπιών αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για τον περιορισμό του κινδύνου, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου οι θερμοκρασίες του καλοκαιριού κινούνται εντός του εύρους μετάδοσης.