Ανάπτυξη μόνο στα χαρτιά: Σχεδόν 1 στους 7 στην Ελλάδα χωρίς βασικά αγαθά – Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2025

Η έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ για το 2025 δείχνει αύξηση της υλικής και

κοινωνικής στέρησης, με επιδείνωση για παιδιά, ηλικιωμένους και φτωχά νοικοκυριά, ενώ αυξάνεται η δυσκολία κάλυψης βασικών αναγκών.

Η εικόνα της καθημερινότητας για ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού στην Ελλάδα παραμένει σκληρή, παρά τους δείκτες οικονομικής σταθεροποίησης που συχνά προβάλλονται. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) για το 2025, με βάση τα εισοδήματα του 2024, το 14,9% του πληθυσμού στερείται τουλάχιστον 7 από έναν κατάλογο 13 βασικών αγαθών και υπηρεσιών, ποσοστό που αποτυπώνει τον δείκτη σοβαρής υλικής και κοινωνικής στέρησης στο πλαίσιο των στόχων «Ευρώπη 2030».

 Η επιδείνωση καταγράφεται σε όλες τις ηλικιακές ομάδες. Για τα παιδιά ηλικίας έως 17 ετών η σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση αυξήθηκε στο 15,9% το 2025 από 13,9% το 2024. Στα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω το ποσοστό ανήλθε σε 14,1% από 12,8%, ενώ στις ηλικίες 18 έως 64 ετών έφτασε το 15% από 14,4% ένα χρόνο πριν. Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα στοιχεία για τις συνθήκες στέγασης. Το 28,3% του πληθυσμού ζει σε κατοικία με στενότητα χώρου, ποσοστό που εκτοξεύεται στο 35,3% για τον φτωχό πληθυσμό και στο 42,9% για τα παιδιά. Στα φτωχά νοικοκυριά με ανήλικους, περισσότεροι από τους μισούς, συγκεκριμένα το 56,3%, ζουν σε συνθήκες υπερπληθυσμού.

Η έρευνα δείχνει ότι η κάλυψη βασικών αναγκών παραμένει δύσκολη ακόμη και για μεγάλο μέρος των μη φτωχών. Το 41,6% του φτωχού πληθυσμού δηλώνει ότι δεν μπορεί να εξασφαλίσει διατροφή με κρέας, κοτόπουλο, ψάρι ή ισοδύναμα κάθε δεύτερη ημέρα, ενώ ακόμη και μεταξύ των μη φτωχών το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει το 5,7%. Σχεδόν το σύνολο των φτωχών, ποσοστό 99,9%, δηλώνει ότι δεν μπορεί να καλύψει μια έκτακτη δαπάνη περίπου 500 ευρώ, ενώ δυσκολία αναφέρει και το 38,5% των μη φτωχών.

Η οικονομική πίεση αποτυπώνεται και στην καθημερινότητα. Το 82,5% του φτωχού πληθυσμού δεν μπορεί να πληρώσει ούτε μία εβδομάδα διακοπών, ενώ το ίδιο δηλώνει και το 37,8% των μη φτωχών. Το 35,9% των φτωχών δεν έχει τη δυνατότητα επαρκούς θέρμανσης τον χειμώνα, ενώ συνολικά το 26,4% του πληθυσμού δηλώνει ότι επιβαρύνεται υπερβολικά από το κόστος στέγασης, ποσοστό που φτάνει το 82,6% στους φτωχούς.

Σημαντικές δυσκολίες καταγράφονται και στις οικονομικές υποχρεώσεις. Το 66,6% των φτωχών δυσκολεύεται να πληρώσει εγκαίρως λογαριασμούς όπως ηλεκτρικό ρεύμα και νερό, ενώ το 35,3% όσων έχουν καταναλωτικό δάνειο δηλώνει ότι δυσκολεύεται πολύ στην αποπληρωμή του. Παράλληλα, το 67,6% των φτωχών νοικοκυριών αναφέρει μεγάλη δυσκολία στην κάλυψη των συνήθων αναγκών με το διαθέσιμο εισόδημα.

Η στέρηση επεκτείνεται και στην κοινωνική ζωή. Το 27,3% του πληθυσμού δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να συμμετέχει σε δραστηριότητες αναψυχής, ενώ το 34,3% δεν μπορεί να διαθέσει χρήματα για προσωπικές ανάγκες ή χόμπι. Στους φτωχούς τα ποσοστά αυτά ξεπερνούν το 50% και το 60% αντίστοιχα.

Ανησυχητικά είναι και τα στοιχεία για την υγεία. Το 21,5% όσων χρειάστηκαν ιατρική εξέταση ή θεραπεία δήλωσε ότι δεν την έκανε, ενώ για οδοντιατρική φροντίδα το ποσοστό φτάνει το 30,5%. Σε πολλές περιπτώσεις αιτία ήταν το κόστος, οι μεγάλες λίστες αναμονής ή η απόσταση από τις υπηρεσίες υγείας.

Παρά τις δυσκολίες, η πλειονότητα δηλώνει ικανοποιημένη από τη ζωή της, με το 62% να απαντά ότι είναι πολύ ικανοποιημένο, ωστόσο η διαφορά μεταξύ φτωχών και μη φτωχών παραμένει έντονη. Ταυτόχρονα, η εμπιστοσύνη προς τους άλλους παραμένει χαμηλή, με μόλις το 0,7% να δηλώνει πλήρη εμπιστοσύνη στους ανθρώπους.