Nέα επιστημονική ανάλυση αποδεικνύει ότι οι υποσχέσεις
αδυνατίσματος δεν έχουν επιστημονική βάση και οι κίνδυνοι είναι υπαρκτοίΗ βερβερίνη έχει γίνει ένα από τα πιο συζητημένα συμπληρώματα διατροφής τα τελευταία χρόνια. Στα social media προωθείται ως «φυτικό Ozempic», φυσική εναλλακτική για απώλεια βάρους, ρύθμιση σακχάρου, χοληστερόλης και αρτηριακής πίεσης. Και στην Ελλάδα, η ουσία εμφανίζεται ολοένα συχνότερα σε αναρτήσεις και βίντεο στα social media, κυρίως από χρήστες που ασχολούνται με θέματα διατροφής, αδυνατίσματος και ευεξίας, παρουσιαζόμενη ως φυσική και ασφαλής εναλλακτική στα φάρμακα GLP-1. Αυτές οι αναρτήσεις σπάνια αναφέρονται στις πιθανές παρενέργειες, στις αλληλεπιδράσεις με φάρμακα ή στην απουσία εγκεκριμένων ισχυρισμών υγείας, δημιουργώντας μια εικόνα που η EFSA και οι ευρωπαϊκές αρχές ασφάλειας τροφίμων θεωρούν παραπλανητική. Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη, και δύο παράλληλες εξελίξεις της αρχής του 2026 το αναδεικνύουν με σαφήνεια.
Η EFSA, αφού ενέκρινε προσχέδιο γνωμοδότησης στις 29 Ιανουαρίου 2026, ξεκίνησε δημόσια διαβούλευση που διαρκεί από τις 2 Μαρτίου έως τις 4 Μαΐου 2026. Στόχος είναι η συγκέντρωση κρίσιμων δεδομένων από την αγορά και την επιστημονική κοινότητα πριν από πιθανές ρυθμιστικές αποφάσεις. Η αφορμή για αυτή την κίνηση ήρθε σε μεγάλο βαθμό από έρευνες των γαλλικών αρχών (ANSES), οι οποίες διαπίστωσαν ότι η βερβερίνη λειτουργεί περισσότερο ως φάρμακο παρά ως τρόφιμο: από τα 400 mg ημερησίως και πάνω εμφανίζει ξεκάθαρες φαρμακολογικές επιδράσεις στο καρδιαγγειακό, νευρικό και ανοσοποιητικό σύστημα. Η ANSES έχει ορίσει μια προσωρινή ενδεικτική τιμή τοξικότητας μόλις 0,1 mg ημερησίως για έναν ενήλικα 60 κιλών, δόση που υπερβαίνεται κατά πολύ από σχεδόν όλα τα σκευάσματα της αγοράς.
Τι λέει η επιστήμη για τον μηχανισμό δράσης
Ταυτόχρονα, ερευνητές από το Ιατρικό Πανεπιστήμιο του Wroclaw δημοσίευσαν ανάλυση στο International Journal of Molecular Sciences που αποδομεί τις υπεραπλουστεύσεις που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο. Η βερβερίνη δεν είναι ορμονικό φάρμακο και δεν ενεργοποιεί έναν μεμονωμένο υποδοχέα όπως τα φάρμακα GLP-1. Η επίδρασή της στον μεταβολισμό είναι έμμεση, διάχυτη και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη σύνθεση του εντερικού μικροβιώματος κάθε ατόμου.
Αυτό εξηγεί γιατί η βερβερίνη δεν λειτουργεί το ίδιο σε όλους. Σε άτομα με διαταραγμένο μικροβίωμα, όπως μετά από αντιβιοτική αγωγή, η απόκριση μπορεί να είναι αδύναμη ή καθυστερημένη. Η χαμηλή συστηματική βιοδιαθεσιμότητά της μάλιστα δεν είναι απαραίτητα μειονέκτημα: σημαίνει ότι δρα κυρίως τοπικά στο έντερο, όπου μεταβολίζεται από τα εντερικά βακτήρια και παράγει βιοδραστικά παράγωγα που επηρεάζουν έμμεσα τις μεταβολικές λειτουργίες. Ως προς την αποτελεσματικότητά της για απώλεια βάρους, η EFSA επισημαίνει ότι δεν έχει εγκρίνει κανέναν ισχυρισμό υγείας για τη βερβερίνη, ενώ τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η επίδρασή της στο βάρος είναι εξαιρετικά μικρή, συχνά μη ανιχνεύσιμη σε σύγκριση με εικονικό φάρμακο.
Οι κίνδυνοι που παραβλέπονται
Οι ειδικοί προειδοποιούν για κινδύνους που συχνά αποσιωπώνται στις διαδικτυακές προωθήσεις. Η βερβερίνη μπορεί να προκαλέσει γενοτοξικότητα, ηπατική βλάβη, υπογλυκαιμία και υπόταση. Επίσης, αλληλεπιδρά επικίνδυνα με πλήθος φαρμάκων, συμπεριλαμβανομένων στατινών, μετφορμίνης, αντιδιαβητικών, αντιπηκτικών και αντικαρκινικών θεραπειών, είτε ακυρώνοντας την αποτελεσματικότητά τους είτε ενισχύοντας τις παρενέργειές τους. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε εγκύους και θηλάζουσες, καθώς μπορεί να επηρεάσει το έμβρυο ή το νεογνό οδηγώντας σε συσσώρευση χολερυθρίνης και κίνδυνο βλάβης στον εγκέφαλο.
Η τελική αξιολόγηση της EFSA θα καθορίσει αν η βερβερίνη θα υποστεί αυστηρούς περιορισμούς, αν θα τεθεί υπό τετραετή επιτήρηση για προσκόμιση νέων δεδομένων ή αν θα απαγορευτεί οριστικά σε τρόφιμα και συμπληρώματα. Μέχρι τότε, η σύσταση τόσο των ρυθμιστικών αρχών όσο και των ερευνητών είναι σαφής: η βερβερίνη δεν είναι αβλαβές «φυτικό» συμπλήρωμα και η χρήση της χωρίς ιατρική επίβλεψη ενέχει πραγματικούς κινδύνους.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου