Μέλια με επικίνδυνο για τον άνθρωπο φυτοφάρμακο – Αναλύσεις 48 δειγμάτων μελιού

Τα νευροτοξικά φυτοφάρμακα στο πολωνικό μέλι υπερβαίνουν τα όρια ασφαλείας – Έκθεση της Greenpeace
Μια έρευνα για το μέλι αποκαλύπτει ένα εξαιρετικά ανησυχητικό επίπεδο μόλυνσης. Επικίνδυνα φυτοφάρμακα βρίσκονται ακόμη και σε ορισμένα από τα μέλια που παράγονται από μικρές, οικογενειακές μελισσοκομικές μονάδες. Περισσότερα από τα μισά δείγματα περιείχαν ακεταμιπρίδη, ένα νεονικοτινοειδές που είναι τοξικό για τον εγκέφαλο και το οποίο η PAN Europe ζητά να απαγορευτεί άμεσα. Μια σειρά δειγμάτων υπερβαίνει τα κανονιστικά όρια ασφάλειας για την υγεία, αποδεικνύοντας ότι πρέπει να εφαρμοστούν αυστηρότεροι περιορισμοί. 

Η έρευνα της Greenpeace Πολωνίας σχετικά με την παρουσία φυτοφαρμάκων στο Πολωνικό μέλι αποτελεί μέρος της εκστρατείας «Υιοθετήστε μια Μέλισσα». Συνολικά συλλέχθηκαν 48 δείγματα μελιού από όλη την Πολωνία, τα οποία καλύπτουν διάφορα είδη μελιού, όπως μέλι ελαιοκράμβης, φαγόπυρου και πολυανθικού μελιού. Οι εργαστηριακές αναλύσεις αποκάλυψαν:

31 δείγματα (65%) περιείχαν υπολείμματα φυτοφαρμάκων.

Η ακεταμίπριδη, ένα νεονικοτινοειδές φυτοφάρμακο, βρέθηκε σε 25 δείγματα (52%). Σε 10 από αυτά (21%), η συγκέντρωση υπερέβη το ισχύον μέγιστο όριο υπολειμμάτων.

Η θειακλοπρίδη, ένα άλλο νεονικοτινοειδές που έχει απαγορευτεί σε ολόκληρη την ΕΕ από τις αρχές του 2021, εμφανίστηκε σε 10 δείγματα (20%), υποδηλώνοντας είτε παράνομη χρήση είτε περιβαλλοντική επιμονή.

Η αζωξυστροβίνη, ένα μυκητοκτόνο που είναι γνωστό ότι επηρεάζει αρνητικά την ανάπτυξη των μελισσών, βρέθηκε σε 4 δείγματα – κάθε φορά μαζί με την ακεταμίπριδη.

Μόνο 2 από τα 16 μέλια ελαιοκράμβης (13%) δεν είχαν μολυνθεί από φυτοφάρμακα, γεγονός που υπογραμμίζει τον εκτεταμένο αντίκτυπο των εντατικών γεωργικών πρακτικών. Παρόλο που μέρος των δειγμάτων μελιού προέρχεται από άγρια ​​λουλούδια, είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό ότι είναι πιο μολυσμένα από άλλα τρόφιμα, καθώς το 48% των τροφίμων που ελέγχθηκαν το 2022 περιείχε υπολείμματα φυτοφαρμάκων σε σύγκριση με το 65% στο μέλι.

Ακεταμιπρίδη, μια ουσία που προκαλεί μεγάλη ανησυχία

Η εκτεταμένη μόλυνση του περιβάλλοντος και του μελιού με ακεταμιπρίδη πηγάζει από τη μαζική χρήση αυτής της ουσίας στην επικάλυψη σπόρων ελαιοκράμβης. Ενώ η ακεταμιπρίδη παρουσιάζεται συχνά από την αγροβιομηχανία ως μια «ασφαλής για τις μέλισσες» εναλλακτική λύση σε σχέση με τα παλαιότερα νεονικοτινοειδή, η αναδυόμενη επιστήμη αντικρούει αυτή την υπόθεση. Μπορεί να δημιουργήσει σοβαρούς μακροπρόθεσμους κινδύνους τόσο για τους επικονιαστές όσο και για την ανθρώπινη υγεία.

• Επιπτώσεις επικονιαστών:
  • Μελέτες δείχνουν ότι η ακεταμιπρίδη αποτελεί μεγαλύτερο κίνδυνο για τις μέλισσες όταν συνδυάζεται με άλλα φυτοφάρμακα. Μπορεί να επηρεάσει την κινητική λειτουργία των μελισσών και την ανάπτυξη των προνυμφών – ειδικά σε άγρια, μοναχικά είδη μελισσών.
• Κίνδυνος για την ανθρώπινη υγεία:
  • Νέα έρευνα δείχνει ότι η ακεταμιπρίδη —ένα νεονικοτινοειδές φυτοφάρμακο— μπορεί να ενέχει σοβαρούς κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία. Μελέτες δείχνουν ότι μπορεί να λειτουργήσει ως ενδοκρινικός διαταράκτης, συμβάλλοντας ενδεχομένως στον καρκίνο του μαστού και τη στειρότητα.
  • Διαπερνά επίσης τους πλακουντιακούς και εγκεφαλικούς φραγμούς, εγείροντας ανησυχίες για την ανάπτυξη του εμβρύου και του βρέφους. Η ακεταμιπρίδη έχει ανιχνευθεί στον ομφάλιο λώρο, στο μητρικό γάλα, ακόμη και στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό των παιδιών.
• Ανησυχητικά, μπορεί να έχει παρόμοιες με τη νικοτίνη επιδράσεις στον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο, αυξάνοντας τον κίνδυνο χαμηλού βάρους γέννησης, αιφνίδιου βρεφικού θανάτου, διαταραχών συμπεριφοράς και μειωμένου IQ στα παιδιά.

Αυξημένη χρήση φυτοφαρμάκων στην Πολωνία

Παρά τις προσπάθειες της ΕΕ για μείωση της χρήσης φυτοφαρμάκων κατά 50% έως το 2030, η Πολωνία κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση. Σύμφωνα με την Greenpeace Πολωνίας:

• Ο αριθμός των καταχωρημένων φυτοφαρμάκων έχει υπερδιπλασιαστεί από το 2005.
• Μόνο το 2023, σχεδόν 27.000 τόνοι δραστικών φυτοφαρμάκων πωλήθηκαν στην Πολωνία – τέσσερις φορές περισσότεροι από ό,τι πριν από 30 χρόνια.
• Η χρήση φυτοφαρμάκων ανά εκτάριο στην Πολωνία είναι ένας από τους ταχύτερα αυξανόμενους ρυθμούς στην ΕΕ.

Αυτή η κλιμάκωση έρχεται σε αντίθεση με τις εθνικές υποχρεώσεις για μείωση των φυτοφαρμάκων βάσει της οδηγίας της ΕΕ για την αειφόρο χρήση φυτοφαρμάκων. Υπονομεύει επίσης τις στρατηγικές της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα και το περιβάλλον, όπως ο νόμος για την αποκατάσταση της φύσης.  Η παρουσία απαγορευμένων και επιβλαβών φυτοφαρμάκων στο πολωνικό μέλι αποκαλύπτει κάτι περισσότερο από ένα απλό ζήτημα υγείας των καταναλωτών – αντικατοπτρίζει ένα γεωργικό σύστημα που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις χημικές ουσίες, με ελάχιστο περιθώριο για οικολογική ανθεκτικότητα. Τα αποτελέσματα θα πρέπει να παροτρύνουν τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να επανεξετάσουν τις τρέχουσες πρακτικές σχετικά με τα φυτοφάρμακα.