Ποιο είναι το πιο νοθευμένο ή μολυσμένο μαγειρικό λάδι στην ΕΕ – Μελέτη 25 ετών αποκαλύπτει επικίνδυνες ουσίες

 

Μελέτη 25 ετών αποκαλύπτει επαναλαμβανόμενες μολύνσεις σε

μαγειρικά έλαια από καρκινογόνες ουσίες, βαρέα μέταλλα και απαγορευμένες χρωστικές ουσίες

Μια μεγάλη πανευρωπαϊκή μελέτη έρχεται να φωτίσει σοβαρά ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια των λιπών και ελαίων, τα οποία αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής διατροφής εκατομμυρίων ανθρώπων. Η ανάλυση βασίστηκε σε 713 κοινοποιήσεις του Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης για τα Τρόφιμα και τις Ζωοτροφές (RASFF) της Ε.Ε. κατά την περίοδο 1999–2023 και αποκαλύπτει ότι σχεδόν οι μισές ειδοποιήσεις αφορούσαν «συναγερμούς» με άμεσο κίνδυνο για τον καταναλωτή, ενώ το ένα τρίτο αξιολογήθηκε ως «σοβαρό». Το γεγονός ότι οι κοινοποιήσεις αυξάνονται τα τελευταία χρόνια δείχνει ότι οι κίνδυνοι παραμένουν και απαιτούν συνεχή επαγρύπνηση. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο Journal of Food Composition and Analysis.\\

Στο επίκεντρο της έρευνας βρέθηκαν τα φυτικά έλαια, με το φοινικέλαιο να πρωταγωνιστεί, συγκεντρώνοντας σχεδόν το 38% των ειδοποιήσεων. Ακολούθησαν το ελαιόλαδο με 15,7% και το ηλιέλαιο με 11,3%. Οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι που εντοπίστηκαν ήταν οι απαγορευμένες χρωστικές ουσίες Sudan, και ιδιαίτερα το Sudan 4, το οποίο ευθύνεται για το 30% των περιστατικών. Σημαντικές επίσης ήταν οι καταγραφές για καρκινογόνες ουσίες, όπως το βενζο(a)πυρένιο (26,6%), αλλά και για γλυκιδυλεστέρες που σχηματίζονται κατά την επεξεργασία των ελαίων. Η μελέτη δείχνει ότι το 62,7% των συνολικών ειδοποιήσεων αφορούσε αυτούς τους τρεις κινδύνους, αποκαλύπτοντας ένα σαφές μοτίβο επαναλαμβανόμενων προβλημάτων στη βιομηχανία.

Αξιοσημείωτο είναι ότι η προέλευση πολλών επικίνδυνων φορτίων εντοπίζεται σε χώρες εκτός Ευρώπης, με πρώτη τη Γκάνα (22,3%), και την Ουκρανία (13,1%) να ακολουθεί, αλλά και εντός της ΕΕ με το Ιταλικό λάδι να κατέχει το 9,9% των ειδοποιήσεων. Η γεωγραφική διασπορά δείχνει πόσο περίπλοκη είναι η παγκόσμια αλυσίδα παραγωγής και διακίνησης ελαίων, αλλά και πόσο δύσκολη είναι η παρακολούθηση των κινδύνων. Το φαινόμενο γίνεται ακόμη πιο περίπλοκο αν συνυπολογίσει κανείς το ενδεχόμενο επιμολύνσεων κατά τη συγκομιδή, τη μεταφορά ή την αποθήκευση, που σε πολλές περιπτώσεις γίνονται σε χώρες με χαλαρότερους ελέγχους και παραδοσιακές μεθόδους παραγωγής.

Οι κοινοποιήσεις RASFF, που καλύπτουν όχι μόνο επιβεβαιωμένα περιστατικά αλλά και απορρίψεις φορτίων στα σύνορα, δείχνουν πως οι ευρωπαϊκές αρχές ενεργούν προληπτικά για να περιορίσουν την είσοδο επικίνδυνων ελαίων στην αγορά. Ωστόσο, το γεγονός ότι πάνω από το 60% των ειδοποιήσεων κατατάχθηκε ως «μη αποφασισμένο» υπογραμμίζει την ανάγκη για πιο ξεκάθαρα κριτήρια αξιολόγησης και για καλύτερη συνεργασία μεταξύ των κρατών-μελών.

Το συμπέρασμα των ερευνητών είναι σαφές: τα λίπη και τα έλαια, αν και απαραίτητα στη διατροφή, αποτελούν ταυτόχρονα και έναν κρίσιμο κρίκο στην αλυσίδα επισιτιστικής ασφάλειας. Η παρουσία καρκινογόνων ουσιών, βαρέων μετάλλων ή απαγορευμένων χρωστικών ουσιών δείχνει ότι η βιομηχανία τροφίμων χρειάζεται να επενδύσει σε ασφαλέστερες πρακτικές παραγωγής και αυστηρότερους ελέγχους.