Μεξικό: Ποιος ήταν ο βαρόνος ναρκωτικών «Ελ Μέντσο»; – Από το Μιτσοακάν στην κορυφή του πιο βίαιου καρτέλ

Οι μεξικανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι στρατιωτική επιχείρηση στο κρατίδιο Χαλίσκο οδήγησε στον θάνατο του Νεμέσιο Οσεγκέρα, γνωστού ως «Ελ Μέντσο», ο οποίος ηγείτο του καρτέλ Χαλίσκο Νέα Γενιά (CJNG). Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε σε περίοδο αυξημένων πιέσεων των ΗΠΑ προς την κυβέρνηση της προέδρου Κλαούντια Σεϊνμπάουμ για εντατικοποίηση της καταστολής των καρτέλ και προκάλεσε άμεσες και βίαιες αντιδράσεις σε πολλές περιοχές της χώρας.
 Το υπουργείο Άμυνας του Μεξικού ανέφερε ότι ο 59χρονος πρώην αστυνομικός τραυματίστηκε σοβαρά σε ανταλλαγή πυρών με στρατιωτικές δυνάμεις στο Χαλίσκο και υπέκυψε στα τραύματά του κατά τη διάρκεια αεροδιακομιδής προς την Πόλη του Μεξικού. Η ίδια ανακοίνωση επισημαίνει ότι οι αμερικανικές αρχές παρείχαν «πρόσθετες πληροφορίες» που συνέβαλαν στον εντοπισμό του.

Οι δυνάμεις ασφαλείας σκότωσαν επτά μέλη του καρτέλ κατά τη διάρκεια της επιχείρησης. Τρεις στρατιώτες τραυματίστηκαν, ενώ οι αρχές συνέλαβαν δύο ακόμη μέλη του CJNG. Οι αρχές κατέσχεσαν βαριά όπλα, μεταξύ των οποίων εκτοξευτήρες ρουκετών με δυνατότητα κατάρριψης αεροσκαφών και καταστροφής θωρακισμένων οχημάτων.

De cruzar la frotnera como indocumentado a ser el criminal más buscado en México. ¿Quién fue Nemesio Oseguera Cervantes “El Mencho”? pic.twitter.com/tOz9r5FJSm

— El Heraldo de México (@heraldodemexico) February 22, 2026

 Η επιχείρηση πυροδότησε κύμα βίας σε τουλάχιστον έξι πολιτείες, κυρίως στα βόρεια και δυτικά του Μεξικού. Ένοπλοι πυρπόλησαν οχήματα, απέκλεισαν αυτοκινητόδρομους και έστησαν οδοφράγματα. Βίντεο που αναρτήθηκαν σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν φλεγόμενα αυτοκίνητα και πυκνό μαύρο καπνό να καλύπτει δρόμους στο Χαλίσκο.

Ο κυβερνήτης της πολιτείας Χαλίσκο, Πάμπλο Λέμους Ναβάρο, κάλεσε τους πολίτες να παραμείνουν στα σπίτια τους μέχρι να αποκατασταθεί η τάξη. Η πρεσβεία των ΗΠΑ στο Μεξικό προέτρεψε τους Αμερικανούς πολίτες να αναζητήσουν ασφαλές καταφύγιο.

Σκηνές έντασης εκτυλίχθηκαν στο διεθνές αεροδρόμιο της Γκουαδαλαχάρα, όπου αναφέρθηκαν πυροβολισμοί κοντά στις εγκαταστάσεις και οι αρχές εκκένωσαν τερματικούς σταθμούς. Αναστάτωση σημειώθηκε και στο αεροδρόμιο του Πουέρτο Βαγιάρτα. Οι αεροπορικές εταιρείες Air Canada, United Airlines και American Airlines ανέστειλαν προσωρινά τις πτήσεις τους προς τις δύο πόλεις.

Η επιχείρηση εντάσσεται σε κλίμα έντονων διπλωματικών πιέσεων από την Ουάσινγκτον. Η κυβέρνηση Τραμπ είχε καλέσει την κυβέρνηση Σεϊνμπάουμ να ενισχύσει την καταστολή των διακινητών ναρκωτικών, ενώ είχε διατυπώσει και απειλές άμεσης παρέμβασης. Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Κρίστοφερ Λάνταου, χαρακτήρισε τον θάνατο του Οσεγκέρα «σημαντική εξέλιξη» για τις ΗΠΑ, το Μεξικό και τη Λατινική Αμερική.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι η εξουδετέρωση του «Ελ Μέντσο» συνιστά σοβαρό πλήγμα για τα καρτέλ που διακινούν κοκαΐνη και φεντανύλη αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων προς τις ΗΠΑ. Ωστόσο, προειδοποιούν για νέα κλιμάκωση της βίας. Η ειδική στο διεθνές οργανωμένο έγκλημα Βάντα Φελμπάμπ-Μπράουν δήλωσε: «Θα υπάρξει απίστευτα πολλή βία», συγκρίνοντας την υπόθεση με εκείνες του Χοακίν «Ελ Τσάπο» Γκουσμάν και του Ισμαέλ «Ελ Μάγιο» Σαμπάντα.

Ο Νεμέσιο Οσεγκέρα γεννήθηκε το 1966 σε φτωχό χωριό της πολιτείας Μιτσοακάν. Ο ίδιος εργάστηκε ως παιδί στα χωράφια και μετανάστευσε αργότερα στις ΗΠΑ, όπου, σύμφωνα με εισαγγελείς, ενεπλάκη σε εμπόριο ηρωίνης. Οι αρχές τον συνέλαβαν, εκείνος εξέτισε ποινή φυλάκισης και οι ΗΠΑ τον απέλασαν στο Μεξικό.

Στη συνέχεια, ο Οσεγκέρα εντάχθηκε στην αστυνομία και κατόπιν στο καρτέλ Μιλένιο, το οποίο συνεργαζόταν με το καρτέλ Σιναλόα, αναλαμβάνοντας ρόλο «σικάριο». Μετά από εσωτερικές συγκρούσεις, ίδρυσε το CJNG και κήρυξε πόλεμο στο Σιναλόα. Το καρτέλ, που έλαβε το όνομά του από το Χαλίσκο, εξελίχθηκε σε διεθνή εγκληματική οργάνωση και αναδείχθηκε σε βασικό αντίπαλο του καρτέλ Σιναλόα.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ εκτιμά ότι το CJNG «δρα σε όλο σχεδόν το Μεξικό» και εμπλέκεται, πέραν της διακίνησης ναρκωτικών, σε εκβιασμούς, διακίνηση ανθρώπων, κλοπές πετρελαίου και μεταλλευμάτων και εμπόριο όπλων.

Ο ειδικός του Πανεπιστημίου Κολούμπια Εντγκάρντο Μπουσκάγλια υποστήριξε ότι «το CJNG ήταν από τους μεγαλύτερους αγοραστές πολιτικών και πολιτικών εκστρατειών, γεγονός που του χάρισε μια τεράστια κοινωνική βάση». Ο ίδιος σημείωσε ότι κατά την πανδημία Covid-19 διανεμήθηκαν δέματα τροφίμων με το λογότυπο του καρτέλ, γεγονός που, όπως ανέφερε, οδήγησε πολλούς να το θεωρούν «σε σύγκριση με τη μεξικανική κυβέρνηση, τη λιγότερο κακή επιλογή».

Ο συγγραφέας Χοσέ Ρεβέλες περιέγραψε τον «Ελ Μέντσο» ως «βίαιο εκ φύσης» και υπενθύμισε την επίθεση της 20ής Ιουνίου 2020 κατά του ομοσπονδιακού υπουργού Δημόσιας Ασφάλειας Ομάρ Γκαρσία Αρφούτς, όταν εκείνος ήταν αρχηγός της αστυνομίας της πρωτεύουσας. Ο Αρφούτς τραυματίστηκε και τρεις άνθρωποι σκοτώθηκαν, μεταξύ αυτών δύο σωματοφύλακές του.

Οι αμερικανικές αρχές είχαν επικηρύξει τη σύλληψή του με αμοιβή άνω των 15 εκατ. δολαρίων. Ο ίδιος απέφευγε τη δημοσιότητα και εμφανιζόταν σπάνια σε φωτογραφίες που κυκλοφορούσαν σε λίστες καταζητούμενων.

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, περίπου 450.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στο Μεξικό από το 2006 σε περιστατικά βίας που συνδέονται με τα καρτέλ, ενώ περισσότεροι από 100.000 παραμένουν αγνοούμενοι. Οι αρχές παραμένουν σε υψηλό συναγερμό, επιδιώκοντας να αποτρέψουν περαιτέρω αποσταθεροποίηση μετά τον θάνατο του ηγέτη του CJNG.