Γιατί το έγχρωμο χαρτί τουαλέτας εξαφανίστηκε από τα μπάνια

Στη δεκαετία του ’60 ήταν παντού. Σήμερα σχεδόν δεν υπάρχει

Στη δεκαετία του ’60, το έγχρωμο χαρτί τουαλέτας ήταν αναπόσπαστο μέρος της διακόσμησης του μπάνιου. Παστέλ αποχρώσεις ροζ, γαλάζιου, πράσινου και μωβ ταίριαζαν με τα υπόλοιπα αξεσουάρ, και οι αγορές τους ήταν συνηθισμένη επιλογή στα σούπερ μάρκετ. Μέχρι τη δεκαετία του ’80 το φαινόμενο είχε σχεδόν εξαφανιστεί, και σήμερα στις περισσότερες χώρες το χαρτί τουαλέτας είναι αποκλειστικά λευκό. Η εξαφάνισή του δεν ήταν τυχαία ούτε αποκλειστικά θέμα μόδας.

 Ο κεντρικός λόγος ήταν υγειονομικός. Οι χρωστικές ουσίες που χρησιμοποιούνταν για να χρωματίσουν το χαρτί δεν ήταν ιδιαίτερα ρυθμισμένες στις δεκαετίες του ’50 και ’60, και ορισμένες κατηγορίες χρωστικών, ιδίως οι βασικές χρωστικές που χρησιμοποιούνται στη βαφή υφασμάτων και χαρτιού, μπορεί να προκαλέσουν δερματολογικές αντιδράσεις σε άτομα με ευαίσθητο δέρμα ή αλλεργίες. Το DermNet αναγνωρίζει τις βασικές χρωστικές ως μία από τις κατηγορίες χρωστικών που συνδέονται με αλλεργίες από βαφές υφασμάτων. Στην πράξη, η χρήση έγχρωμου χαρτιού τουαλέτας μπορεί να προκαλέσει κνησμό, εξάνθημα και ερεθισμό στην ευαίσθητη περιοχή, μια ανησυχία που ενισχύθηκε από αναφορές για αντίδρασεις σε ορισμένους τύπους χαρτιού. Σε άρθρο του επιστημονικού περιοδικού Canadian Family Physician καταγράφηκε η περίπτωση γυναίκας που εμφάνισε κνησμό και ήπιο πόνο μετά τη χρήση συγκεκριμένου χαρτιού τουαλέτας, ενώ τα συμπτώματα υποχώρησαν αμέσως μόλις άλλαξε προϊόν. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ευαισθησία στις χρωστικές δεν περιορίζεται στο έγχρωμο χαρτί, καθώς ακόμα και αρωματισμένο λευκό χαρτί τουαλέτας μπορεί να προκαλέσει παρόμοιες αντιδράσεις σε ευαίσθητα άτομα.

Περιβαλλοντικά και αισθητικά αίτια πήγαν χέρι-χέρι

Πέρα από τους υγειονομικούς λόγους, το έγχρωμο χαρτί αντιμετώπισε και άλλα προβλήματα. Έρευνα στο επιστημονικό περιοδικό Water, Air and Soil Pollution είχε επισημάνει την ανάγκη επιτάχυνσης της βιοαποδόμησης συνθετικών χρωστικών, που σημαίνει ότι τα έγχρωμα χαρτιά ήταν λιγότερο φιλικά προς το περιβάλλον. Παράλληλα, δημιουργούσαν προβλήματα στους υδραυλικούς σωλήνες, με τάση για συσσώρευση στο αποχετευτικό σύστημα. Ο αισθητικός παράγοντας έπαιξε επίσης σημαντικό ρόλο. Καθώς τα μπάνια στράφηκαν προς λευκές συσκευές και πιο ουδέτερες αποχρώσεις στη δεκαετία του ’80, το έγχρωμο χαρτί έχασε τη θέση του ως αισθητική επιλογή και η ζήτησή του κατέρρευσε. Σήμερα εξακολουθεί να κυκλοφορεί σε μερικές χώρες, με τη Γαλλία να διατηρεί παράδοση ροζ χαρτιού τουαλέτας, αλλά στην πλειοψηφία των αγορών είναι ουσιαστικά ανύπαρκτο.